९ महिनामै पशुपति खाद्य तेलको सवा १० अर्ब व्यापार, ८५ प्रतिशत कारोबार निर्यातबाट

 

काठमाण्डौ ।  पशुपति खाद्य तेल उद्योगले गत आर्थिक वर्षको नौ महिनामै १० अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको कारोबार गरेको छ। भारततर्फको निर्यात उल्लेख्य रूपमा बढेसँगै कम्पनीको व्यापार छोटो अवधिमै उच्च बनेको हो।

कम्पनीले गत आर्थिक वर्षको नौ महिनामा १० अर्ब १८ करोड १० लाख रुपैयाँ बराबरको व्यापार गरेको छ। यो कारोबार कम्पनीले सन् २०२५ को पूरै वर्षमा गरेको १० अर्ब ३० करोड रुपैयाँको व्यापारनजिक पुगेको छ।

कम्पनीको अघिल्ला वर्षहरूको कारोबार भने निकै उतारचढावपूर्ण देखिन्छ। सन् २०२४ मा कम्पनीले २ अर्ब ७ करोड १० लाख रुपैयाँ, सन् २०२३ मा ३ अर्ब ६६ करोड १० लाख रुपैयाँ र सन् २०२२ मा ७ अर्ब ७८ करोड ७० लाख रुपैयाँको व्यापार गरेको थियो।

सन् २०२५ देखि कम्पनीको कारोबारमा तीव्र सुधार आएको हो। उक्त वृद्धि गत आर्थिक वर्षमा पनि निरन्तर रहँदा नौ महिनामै कम्पनीले सवा १० अर्ब रुपैयाँ हाराहारीको व्यापार गर्न सफल भएको जनाएको छ।

भारतमा निर्यात बढ्दा कारोबारमा छलाङ

कम्पनीको कुल व्यापारमध्ये ८५ प्रतिशत हिस्सा निर्यातको रहेको छ। विशेषगरी भारततर्फ प्रशोधित खाद्य तेलको निर्यात बढेकाले कम्पनीको कारोबार उल्लेख्य रूपमा विस्तार भएको हो।

यस आधारमा नौ महिनामा कम्पनीले गरेको कुल व्यापारको ठूलो हिस्सा विदेशी बजारबाट आएको देखिन्छ। नेपालमा उत्पादन गरेर भारतमा निर्यात गर्ने कम्पनीको व्यावसायिक मोडल पछिल्लो समय कारोबार वृद्धिको मुख्य आधार बनेको छ।

यद्यपि, निर्यातमा अत्यधिक निर्भरता भएका कारण भारतीय बजारको माग, भन्सार नीति, आयात–निर्यात व्यवस्था तथा अन्तर्राष्ट्रिय तेलको मूल्यमा हुने उतारचढावले कम्पनीको व्यापारमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्न सक्ने देखिन्छ।

पुँजी संरचना मध्यम स्तरमा

उच्च कारोबारका बीच कम्पनीको पुँजी संरचना मध्यम स्तरको रहेको छ। कम्पनीको गियरिङ अनुपात २ गुणा रहेको छ। यसको अर्थ कम्पनीको व्यवसाय विस्तारमा ऋणको हिस्सा उल्लेख्य रहेको देखिन्छ।

गत आर्थिक वर्षको नौ महिनामा कम्पनीको कुल बाह्य दायित्व र मूर्त खुद सम्पत्तिबीचको अनुपात २.९ गुणा रहेको छ। कच्चा पदार्थ आयात, प्रशोधन र निर्यातमुखी कारोबारका कारण कम्पनीलाई ठूलो परिमाणमा चालु पुँजी आवश्यक पर्ने देखिन्छ।

कम्पनीले तेल उत्पादनका लागि आवश्यक कच्चा पदार्थ अर्जेन्टिना, युक्रेन, रुस र ब्राजिलबाट आयात गर्दै आएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य, ढुवानी खर्च र विनिमय दरमा हुने परिवर्तनले कम्पनीको लागत तथा नाफामा प्रभाव पार्ने गरेको छ।

चार दशकभन्दा लामो व्यावसायिक यात्रा

सन् १९८२ मा स्थापना भएको पशुपति खाद्य तेल उद्योगले विभिन्न प्रकारका कच्चा तेल तथा वनस्पति घ्यू प्रशोधन गर्दै आएको छ।

कम्पनीले भटमासको तेल, सूर्यमुखी तेल, पामोलिन र वनस्पति घ्यू प्रशोधन गरी पोस्टम्यान, हनुमान, हेल्लो र पशुपति ब्रान्डमा बिक्री तथा वितरण गर्दै आएको छ।

कम्पनीको प्रशोधन उद्योग सुनसरीको दुहवीमा रहेको छ। नन्दकिशोर राठी कम्पनीका सबैभन्दा ठूला व्यक्तिगत लगानीकर्ता हुन्। कम्पनीमा उनको १३ प्रतिशत स्वामित्व रहेको छ।

बाँकी स्वामित्व शारदा, राठी र वैद परिवारसँग सम्बन्धित अन्य १९ जना सेयरधनीमा रहेको छ। कम्पनीको अध्यक्षमा श्रीनिवास शारदा रहेका छन्।

८ अर्ब रुपैयाँ ऋणको रेटिङ

कम्पनीले कुल ८ अर्ब रुपैयाँ बराबरको बैंक कर्जाका लागि रेटिङ गराएको छ। यसमध्ये ३ अर्ब रुपैयाँ दीर्घकालीन कर्जा र ५ अर्ब रुपैयाँ अल्पकालीन कर्जाका लागि रेटिङ गरिएको हो।

अल्पकालीन कर्जाको ठूलो हिस्सा कच्चा पदार्थ आयात, मौज्दात व्यवस्थापन र दैनिक सञ्चालनका लागि प्रयोग हुने देखिन्छ। निर्यातबाट कारोबार बढे पनि ऋणको स्तर, अन्तर्राष्ट्रिय कच्चा पदार्थको मूल्य र भारतीय बजारमाथिको निर्भरता कम्पनीका प्रमुख व्यावसायिक जोखिमका रूपमा रहेका छन्।