लगानीकर्ताको आकर्षण लो क्याप भएका यी ५ विकास बैंकमा, वित्तीय स्वास्थ्य भने छैन ठिक

काठमाण्डौ । पछिल्लो समय सेयरबजारमा ‘लो क्याप’ कम्पनीहरु बढी चलेका छन् । बजारमा यस्ता कम्पनीहरुमा लगानीकर्ता बढी आकर्षित हुँदा त्यस्ता कम्पनीको सेयरभाउ माथि उचालिने गर्दछ ।  

सेयरबजारमा लो क्याप र मिड क्याप कम्पनीहरु बढी चल्दा यतिबेला लार्ज क्याप भएका कम्पनीहरु ओझेलमा परेका छन् । लार्ज क्याप कम्पनीहरुहमा अधिकांश वाणिज्य बैंक र जीवन बीमा कम्पनीहरु छन् ।  

वाणिज्य बैंकको तुलनामा विकास बैंकहरुको सेयरभाउ धेरै छ । कारण विकास बैंकहरुको पब्लिकमा सूचीकृत सेयर संख्या कम हुनु हो । यस्तो सेयर मात्रै दैनिक कारोबारमा आउने भएका कारण थोरै सेयर संख्या भएका कम्पनीमा बढी चलखेल गरी मूल्य बढाउने प्रवृत्ति मौलाउँदै गएको छ ।

लो क्याप भएका कम्पनीको सेयरभाउ बढी भएपनि त्यस्ता कम्पनीको वित्तीय अवस्था राम्रो र बलियो हुन्छ भन्ने हुँदैन । सेयरबजारमा चलेका अधिकांश लो क्याप कम्पनीको वित्तीय अवस्था खासै राम्रो देखिदैन । केही कम्पनीको अवस्था सन्तोषजनक मात्रै देखिन्छ भने अधिकांशको खराब ।  

तर त्यस्तै कम्पनीको सेयर चलखेल गरी मूल्य उचाल्ने गर्दा बजारमा सोझासाझा लगानीकर्ताहरु फस्दै गएका छन् ।

विकास बैंक समूहतर्फ यतिबेला ५ वटा विकास बैंक निकै चर्चामा छ । नारायणी डेभलपमेन्ट बैंक, कर्पोरेट डेभलपमेन्ट बैंक, ग्रीन डेभलपमेन्ट बैंक, सिन्धु विकास बैंक र सप्तकोशी डेभलपमेन्ट बैंक यतिबेला लगानीकर्ताको नजरमा परेको देखिन्छ । सो कारण नै नेप्सेको फ्लोरसिटमा यी कम्पनीहरु कारोबारको मूख्य सूचकमा पर्ने गरेका पनि छन् ।  

नेप्सेमा कुल १५ वटा विकास बैंक सूचीकृत छन्, तीमध्ये उक्त ५ वटा विकास बैंक सबैभन्दा थोरै सेयर संख्या भएका र उच्च सेयभाउ भएका बैंक हुन् ।  

वित्तीय अवस्था बलिया भएका गरिमा विकास बैंक, मुक्तिनाथ विकास बैंक र एक्सेल डेभलपमेन्ट बैंक जस्ता कम्पनीको सेयरभाउ भने ती कम्पनीहरुको तुलनामा निकै कम छ । कारण बजारमा पब्लिकमा सूचीकृत सेयर संख्या बढी हुनु हो ।  

चालु आवको दोस्रो त्रैमासिक रिर्पोट हेर्दा लो क्याप भएका उक्त ५ विकास बैंकलाई हेर्दा नारायणी र सप्तकोशी घाटामा छन् भने बाँकी कम्पनी नाफमा उक्लिएपनि उत्कृष्ट मुनाफा आर्जन भने गर्न सकेका छैनन् ।  

यी कम्पनीहरुको सो अवधिसम्मको वितरणयोग्य मुनाफा समेत ऋणात्मक छ । ग्रीन डेभलपमेन्ट बैंक बाहेक सबै बैंकको यस्तो मुनाफा ऋणात्मक भएपनि लगानीकर्ताहरु भने त्यस्तै कम्पनीतर्फ बढी आकर्षित देखिन्छन् ।  

उक्त बैंकहरुको निष्क्रिय कर्जा अर्थात् खराब कर्जा अनुपात हेर्ने हो भने सबैको ५ प्रतिशत भन्दा माथि छ । नेपाल राष्ट्र बैंकका अनुसार बैंक तथा वित्तीय संस्थाको खराब कर्जा अनुपात ५ प्रतिशत भन्दा बढी हुँदा सो कम्पनीको वित्तीय स्वस्थता नै बिग्रिन सक्ने हुन्छ । तर सो अवधिसम्म उक्त बैंकहरुको खराब कर्जा अनुपात राष्ट्र बैंकको सीमाभन्दा निकै माथि देखिएको छ ।  

वित्तीय अवस्था राम्रो नदेखिएपनि यी ५ वटा बैंकको सेयरभाउ भने हजार रुपैयाँमाथि छ । पब्लिकमा सूचीकृत सेयर संख्या कम हुनु नै यी कम्पनीहरुको मूल्य बढी हुनु हो ।  

लो क्याप वा मिड क्याप भएका र वित्तीय अवस्था खराब भएका कम्पनीको मूल्य बढाउन सामाजिक सञ्जालहरुमा केही गिरोह नै लागिपरेका छन् । बजारमा देखिएको यस्तो अस्वच्छता क्रियाकलापले नयाँ वा सोझा लगानीकर्ताहरु बढी फस्ने देखिन्छन् ।