सेयर बजारको भीषण पहिरोले अमेरिकी लगानीकर्तामा अत्यधिक डर, दैनिक खरबौं सम्पत्ति गायब

काठमाण्डौ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको आयात शुल्क नीतिका कारण अमेरिकी शेयर बजारमा ठूलो हलचल मच्चिएको छ।  

सोमबार डाउ जोन्स इन्डस्ट्रियल एवरेज १,६५० अंकले घट्यो, जुन ३.९ प्रतिशतको गिरावट हो। यो सन् २०२० को कोभिड-१९ महामारीको सुरुवातयताकै सबैभन्दा खराब त्रैमासिक प्रदर्शन हो। एसएन्डपी ५०० ३.५ प्रतिशतले र नास्डाक ४.३ प्रतिशतले तल झरे, जसले विश्वव्यापी बजारमा पनि प्रभाव पारेको छ।

यो गिरावट ट्रम्पले विश्वभरका धेरैजसो आयातमा १० प्रतिशत आधारभूत शुल्क र केही देशहरूमा थप उच्च शुल्क लगाएपछि आएको हो। ट्रम्पको नीतिले विश्वव्यापी व्यापार युद्धको डर बढाएको छ, जसले अमेरिका र विश्व अर्थतन्त्रलाई मन्दीमा धकेल्न सक्ने चिन्ता लगानीकर्ताहरूमा छ। जेपी मर्गनका विश्लेषकहरूले यो वर्ष अमेरिकी र विश्व अर्थतन्त्र मन्दीमा प्रवेश गर्ने ६० प्रतिशत सम्भावना रहेको बताएका छन्।

नेपालको सन्दर्भमा, यो विश्व बजारको अस्थिरताले यहाँको शेयर बजार र आयात निर्यातमा पनि असर पार्न सक्छ। नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से)मा हालै देखिएको उतारचढावले लगानीकर्ताहरूलाई सतर्क बनाएको छ।

सोमबार बजारमा 'अत्यधिक डर'को माहोल रहेको सीएनएनको फियर एन्ड ग्रीड इन्डेक्सले देखाएको छ। लगानीकर्ताहरूले शेयर बेचेर सुरक्षित सम्पत्तिहरू जस्तै सुन र सरकारी बन्डतर्फ रुचि देखाएका छन्। सुनको मूल्य सोमबार प्रतिऔंस ३,०२५ डलर नजिक पुगेको थियो, जुन यो वर्षको उच्च वृद्धिको संकेत हो।  

यता, तेलको मूल्य भने घटेर प्रति ब्यारेल ६० डलरभन्दा तल पुगेको छ, किनकि व्यापार युद्धले विश्वव्यापी माग कम हुने डर छ।

ट्रम्पले भने यो नीतिले अमेरिकी अर्थतन्त्रलाई बलियो बनाउने दाबी गरेका छन्। उनले आइतबार साँझ पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै बजारको बारेमा भविष्यवाणी गर्न नसकिने बताए, तर उनको नीतिले देशलाई 'अभूतपूर्व' बनाउने दाबी गरे। यद्यपि, फेडरल रिजर्भका अध्यक्ष जेरोम पावेलले शुक्रबार भनेका थिए कि यी शुल्कहरूले मुद्रास्फीति बढाउन र आर्थिक वृद्धि सुस्त बनाउन सक्छ, यद्यपि प्रभावको आकार र अवधि अनिश्चित छ।

नेपालमा आयातमा निर्भर व्यवसायीहरूले यो अवस्थालाई नजिकबाट नियालिरहेका छन्। "यदि विश्व बजारमा यस्तै अस्थिरता रह्यो भने, हाम्रो आयात लागत बढ्न सक्छ, जसले उपभोक्ता मूल्यमा असर गर्छ," एकजना व्यवसायीले बताए। विश्लेषकहरूले लगानीकर्ता र व्यवसायीहरूलाई बजारको गतिशीलता बुझेर सावधानीपूर्वक निर्णय लिन सुझाव दिएका छन्। आगामी दिनमा यो व्यापार युद्धले विश्व र नेपालको अर्थतन्त्रलाई कसरी प्रभाव पार्छ, त्यो समयले बताउनेछ।