१० महिनामै ३५ अर्बको धानचामल आयात, कृषिप्रधान देशमै खाद्य निर्भरता बढ्दो

काठमाण्डौं । नेपालमा धान उत्पादनको चर्चा भइरहे पनि बजार भने अझै विदेशी धान र चामलमै निर्भर देखिएको छ ।  

 

चालू आर्थिक वर्ष २०८२र८३ को पहिलो १० महिनामै नेपालले ३५ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको धान र चामल विदेशबाट आयात गरेको तथ्यांक सार्वजनिक भएको छ ।

भन्सार विभाग को वैदेशिक व्यापार तथ्यांकअनुसार साउनदेखि वैशाखसम्म मात्रै नेपालले १७ अर्बभन्दा बढीको धान आयात गरेको छ भने चामल आयातमा थप १७ अर्ब ६५ करोड रुपैयाँ खर्चिएको छ ।  

कुल खाद्यान्न आयातको आधाभन्दा बढी हिस्सा धान र चामलमै गएको देखिएको हो ।

तथ्यांकअनुसार यस अवधिमा १६ अर्ब ७४ करोड रुपैयाँ बराबरको करिब ४ लाख ९५ हजार मेट्रिक टन धान आयात गरिएको छ ।  

साथै धानको बीउ खरिदमै १ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी रकम विदेशिएको छ । यद्यपि अघिल्लो वर्षको तुलनामा धान आयात केही घटेको देखिन्छ ।

चामलतर्फ भने आयात झन् बढेको छ । नेपाली उपभोक्ताले १० महिनामै ७ अर्ब ३३ करोड रुपैयाँभन्दा बढीको बासमती चामल उपभोग गरेका छन् ।  

अन्य जातका चामल आयातमा मात्रै झण्डै १० अर्ब रुपैयाँ खर्चिएको छ ।

नेपालले भारत, भियतनाम, थाइल्यान्ड, इन्डोनेसिया, सिंगापुर तथा मेक्सिकोबाट धान र चामल आयात गर्दै आएको छ ।  

कृषिप्रधान देश भनिए पनि खाद्यान्नमा बढ्दो आयात निर्भरताले नेपालको कृषि उत्पादन क्षमता र खाद्य सुरक्षामाथि प्रश्न उठाएको विश्लेषण भइरहेको छ ।

धानचामलसँगै मकै, गहुँ र कोदो आयातमा पनि ठूलो रकम बाहिरिएको छ ।

पछिल्लो १० महिनामा मात्रै १० अर्ब ४१ करोड रुपैयाँको मकै, ३ अर्ब ५२ करोड रुपैयाँको गहुँ तथा ५१ करोड रुपैयाँभन्दा बढीको कोदो आयात भएको छ ।

कृषि विज्ञहरूका अनुसार खेतीयोग्य जमिन घट्दै जानु, उत्पादन लागत बढ्नु, किसान पलायन र कृषि नीतिको कमजोर कार्यान्वयनका कारण नेपाल खाद्यान्नमै आत्मनिर्भर बन्न नसकेको अवस्था देखिएको छ ।