३० हजारको कर्जाबाट सुरु भएको यात्रा, नेष्डो समृद्ध लघुवित्तको साथले उद्यमी बनिन् साबित्री

काठमाण्डौ । जीवनमा अवसर सबैले समान रूपमा पाउँदैनन्। कसैले सुविधाबीच सपना देख्छन् भने कसैले अभावकै बीच सपना देखेर त्यसलाई पूरा गर्ने साहस गर्छन्। यस्तै संघर्ष, साहस र आत्मनिर्भरताको उदाहरण बनेकी छन् साबित्री चौधरी।

वि.सं. २०३८ सालमा चितवनको एक विपन्न परिवारमा जन्मिएकी साबित्री पाँच सन्तानमध्ये एक्ली छोरी थिइन्। परिवारको आर्थिक अवस्था कमजोर भएकाले उनले बाल्यकालमा राम्रोसँग पढ्ने अवसर पाइनन्। शिक्षाको उज्यालोबाट टाढा रहनुपरे पनि जीवनमा केही गर्ने उनको चाहना भने कहिल्यै मरेन।

परिस्थितिले पढाइ रोक्यो, तर उनको हिम्मत रोक्न सकेन।

वि.सं. २०५६ सालमा साबित्रीको विवाह नवलपरासीको टाँगिकोटमा भयो। विवाहपछि जीवनले उनलाई थप जिम्मेवारी दियो। समयसँगै उनी तीन छोरीकी आमा बनिन्। छोरीहरू हुर्कंदै गए, उनीहरूको आवश्यकता बढ्दै गयो र घरखर्च पनि विस्तारै बढ्यो।

तर आम्दानी भने सीमित थियो।

दैनिक घरव्यवहार चलाउन, छोरीहरूको पालनपोषण गर्न र उनीहरूको भविष्यका बारेमा सोच्न परिवारलाई निकै कठिन हुन थाल्यो। आर्थिक अभावले उनको परिवारलाई थिच्दै गए पनि साबित्रीले हार मानिनन्। बरु उनले समस्याबाट बाहिर निस्कने बाटो आफैं खोज्न थालिन्।

सानो कर्जाबाट सुरु भएको ठूलो यात्रा

घरको आर्थिक अवस्था कठिन भएपछि साबित्री नेष्डो समृद्ध लघुवित्त वित्तीय संस्थासँग आबद्ध भइन्। संस्थाबाट पहिलोपटक रु. ३० हजार कर्जा लिएर उनले कृषि व्यवसायमा लगानी गरिन्।

सुरुवात सानो थियो, तर उनको उद्देश्य ठूलो। कृषिबाट आम्दानी हुन थालेपछि परिवारको दैनिकीमा विस्तारै सहजता आउन थाल्यो। घरखर्च धान्न सहयोग पुग्यो र साबित्रीमा आर्थिक रूपमा केही गर्न सकिन्छ भन्ने आत्मविश्वास बढ्दै गयो।

उनका लागि त्यो कर्जा केवल पैसा थिएन,आफ्नो जीवन बदल्ने एउटा अवसर थियो। तर छोरीहरू हुर्किएसँगै अर्को चूनौती भने उच्च शिक्षाको थियो । 

तीनै छोरीको पढाइ अगाडि बढाउन ठूलो रकम आवश्यक थियो। साबित्रीले गाउँघरमा सकेसम्म पैसा जुटाउने प्रयास गरिन्। आफन्त तथा अन्य स्रोतबाट सहयोग खोजिन्। तर आवश्यक रकम जुटाउन सकिनन्।

संकटको त्यो घडीमा फेरि नेष्डो समृद्ध लघुवित्त उनको सहारा बन्यो। थप कर्जा लिएर उनले छोरीहरूको शिक्षामा लगानी गरिन्। आफूले बाल्यकालमा आर्थिक अभावका कारण पढ्न नपाएको पीडा उनले छोरीहरूको जीवनमा दोहोरिन दिइनन्।आज त्यसको परिणाम उनको आँखाअगाडि छ।

उनकी ठूली छोरी उच्च शिक्षा हासिल गरी थप अवसर र रोजगारीका लागि जापान पुगेकी छन्। माइली छोरी कलेजमा बीबीएस अध्ययनरत छिन् भने कान्छी छोरी कक्षा १२ मा अध्ययनरत छिन्।

कुनै समय आफूले शिक्षाको अवसर गुमाएकी साबित्री आज आफ्ना तीनै छोरीलाई शिक्षाको अवसर दिलाउन सफल भएकी छन्।

छोरीहरूको भविष्यसँगै आफ्नै सपना

छोरीहरूको शिक्षासम्बन्धी जिम्मेवारी पूरा भएपछि साबित्रीले आफूलाई त्यतिमै सीमित राखिनन्। उनको मनमा अब आफ्नै व्यवसायलाई अझ विस्तार गर्ने सोच पलायो।

उनले नेष्डो समृद्ध लघुवित्तबाट रु. ३ लाख कर्जा लिएर स्थानीयस्तरमा पाइने पटेरबाट हस्तकलाका सामग्री उत्पादन गर्ने व्यवसाय सुरु गरिन्।

स्थानीय स्रोत र आफ्नै सीपलाई उपयोग गर्दै उनले घरमै विभिन्न आकर्षक हस्तकलाका सामग्री बनाउन थालिन्। सुरुमा सानो प्रयासका रूपमा अघि बढेको व्यवसायमा विस्तारै बजार बढ्दै गयो।

उनले उत्पादन गरेका हस्तकलाका सामग्रीको माग अहिले नेपालमा मात्र सीमित छैन। विदेशमा समेत माग हुन थालेको छ।

यसरी कुनै समय घरको चौघेराभित्र सीमित साबित्री आज त्यही घरबाट उद्यम सञ्चालन गर्दै आम्दानी गरिरहेकी छन्। उनको व्यवसायबाट अहिले मासिक करिब रु. २० हजारदेखि ३० हजारसम्म आम्दानी हुने गरेको छ।

अभावबाट आत्मनिर्भरतासम्म

साबित्रीको यात्रा हेर्दा उनको सफलताको कथा केवल आर्थिक हिसाबले मात्र महत्वपूर्ण छैन। यो एउटा आमाको संघर्ष, एउटा महिलाको आत्मविश्वास र एउटा परिवारको भविष्य निर्माणको कथा पनि हो।

बाल्यकालमा गरिबीका कारण शिक्षा हासिल गर्न नपाएकी उनले विवाहपछि पनि आर्थिक अभावको सामना गरिन्। तर उनले अभावलाई आफ्नो नियति बनाएर बसिनन्। उपलब्ध अवसरलाई सदुपयोग गर्दै उनले पहिले कृषि व्यवसाय सुरु गरिन्, त्यसबाट परिवार सम्हालिन्, छोरीहरूको शिक्षामा लगानी गरिन् र अन्ततः आफ्नै उद्यम स्थापना गरिन्।

उनको जीवनले प्रमाणित गरेको छ—अवसर सानो भए पनि त्यसलाई सही ढंगले उपयोग गर्ने हो भने त्यसले ठूलो परिवर्तन ल्याउन सक्छ।

विशेषगरी ग्रामीण क्षेत्रमा आर्थिक अवसरबाट टाढा रहेका महिलाका लागि साबित्रीको कथा प्रेरणाको स्रोत बन्न सक्छ। कडा परिश्रम, दृढ इच्छाशक्ति, सीप र आवश्यक वित्तीय सहयोग प्राप्त भयो भने महिलाहरूले आफ्नो परिवारको आर्थिक अवस्था सुधार्नुका साथै आफ्नो जीवनशैली समेत परिवर्तन गर्न सक्छिन् ।