काठमाण्डौ रातभर खोल्ने तयारीबीच ठमेलकै व्यवसायी भन्छन्-'राति १ बजेपछि हिँड्न गाह्रो'

काठमाण्डौ । जिल्ला प्रशासन कार्यालय काठमाण्डौले ठमेलमा सीमित २४ घण्टे सञ्चालनको अभ्यासलाई काठमाण्डौभर विस्तार गर्ने तयारी थालेको छ । तर, त्यही अभ्यास सुरु भएको ठमेलका घरधनी र व्यवसायीले राति १ बजेपछि सहजै आवतजावत गर्न कठिन भएको गुनासो गरेका छन् । बजार खुल्ने समय बढाउने योजनासँगै राति ग्राहक र कामदार सुरक्षित रूपमा कसरी आउजाउ गर्छन् भन्ने प्रश्न पनि उठेको छ ।

ठमेल पर्यटन विकास परिषद्ले कात्तिक २० गते आयोजना गरेको शान्ति सुरक्षासम्बन्धी अन्तरक्रियामा प्रमुख जिल्ला अधिकारी ईश्वरीप्रसाद पौडेलले काठमाण्डौलाई २४ घण्टा सञ्चालन गर्ने विषयमा प्रधानमन्त्री कार्यालय र गृह मन्त्रालयसँग छलफल भइरहेको बताए । कुन क्षेत्र र कुन प्रकृतिका व्यवसायलाई कस्तो सर्तमा रातभर सञ्चालन गर्न दिने भन्नेबारे कार्यक्रममा विस्तृत खाका सार्वजनिक भएन ।

ठमेलको अनुभवले देखाएको चुनौती

२०८१ वैशाख १ गते तत्कालीन उपप्रधान तथा गृहमन्त्री रवि लामिछानेले ठमेल २४ घण्टा खुला भएको घोषणा गरेका थिए । त्यसका लागि लागू गरिएको आचारसंहिता कडाइका साथ पालना गर्नुपर्नेमा परिषद्का पूर्वअध्यक्ष भविश्वर शर्माले जोड दिए ।

अन्तरक्रियामा सहभागी घरधनी तथा व्यवसायीले राति जथाभावी मदिरा सेवन र सडकमा फोहोर गर्ने समस्या रहेको बताए । उनीहरूले दिउँसै लागूपदार्थको कारोबार हुने गरेको आरोप पनि लगाए । अव्यवस्थित पार्किङ र सातघुम्तीमा ढलका कारण पानी जम्ने समस्या पनि उनीहरूले उठाए ।

प्रमुख जिल्ला अधिकारी पौडेलले ठमेलमा गैरकानुनी गतिविधि बढेको भन्दै चिन्ता व्यक्त गरे । उनले ठमेलका समस्या नियमित रूपमा उठाउन महिनामा एक दिन जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा बैठक राख्ने प्रस्ताव गरे । जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाण्डौका प्रमुख एसएसपी दिलिप घिमिरेले ठमेलको सुरक्षा सुधार्न घरधनी र व्यवसायीको सहकार्य आवश्यक रहेको बताए ।

रातिको व्यापार बढाउन के चाहिन्छ ?

काठमाण्डौ महानगरपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत मुक्तिराम अर्यालले सार्वजनिक शौचालय, फोहोर व्यवस्थापन, पार्किङ र ट्राफिकका समस्या समाधान गर्न सम्बन्धित निकायसँग सहकार्य भइरहेको बताए । उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालयका प्रमुख एसएसपी सुरेशप्रसाद काफ्लेले स्थानीय बासिन्दा र व्यवसायी सहमत भए ठमेललाई सवारीसाधनरहित क्षेत्र बनाउन ट्राफिक प्रहरीले सहयोग गर्ने बताए ।

रातिसम्म बजार खुल्दा होटल, रेस्टुरेन्ट, खुद्रा पसल र यातायात सेवाले थप कारोबारको अवसर पाउन सक्छन् । त्यो अवसर उपयोग गर्न ग्राहकलाई राति घर फर्कने भरपर्दो यातायात चाहिन्छ । व्यवसायीका लागि थप बिक्रीले रातिको सुरक्षा, जनशक्ति र सञ्चालन खर्च धान्छ कि धान्दैन भन्ने हिसाब पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ ।

ठमेलको अनुभवबाट काठमाण्डौभर विस्तारको तयारीमा तीन व्यावहारिक प्रश्न उठेका छन् । राति सुरक्षा र यातायात कसरी चल्छन्, बजार खुल्ने क्षेत्रमा सरसफाइ र पार्किङ कसले व्यवस्थापन गर्छ, र व्यवसाय सञ्चालन गर्दा स्थानीय बासिन्दाको रातिको शान्ति कसरी कायम राखिन्छ ? सरकारले बनाउने खाकामा यी जिम्मेवारी कसरी बाँडिन्छन् भन्नेले २४ घण्टे बजारको सम्भाव्यता तय गर्नेछ ।