को हुन् इरानका रहस्यमयी नेता अली खामेनी ?

विश्व अर्थतन्त्र
बुधबार, असार ४,२०८२ 13:54:42

काठमाण्डौ । अमेरिकाले हस्तक्षेप गर्नु अघि हालै इजरायलले इरानका सर्वोच्च नेता अयातोल्लाह अली खामेनीको हत्या गर्ने योजना बनाएको थियो । डोनाल्ड ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमा तथाकथित सर्वोच्च नेता कहाँ लुकेका छन् भन्ने कुरा आफूलाई थाहा भएको चेतावनी पनि दिएका थिए ।

आखिर खमेनी को हुन् त ? अनि किन इजरायलले उसलाई निशाना बनाइरहेको छ ? अली खामेनी इरानका राष्ट्र प्रमुख हुन् र तीन दशकभन्दा बढी समयदेखि छन्। उनको उपाधिले उनलाई देशको सबैभन्दा शक्तिशाली धार्मिक र राजनीतिक नेताको रूपमा राष्ट्रपति, मसूद पेजेस्कियान भन्दा माथि राख्छ। देशको शासनमा व्यापक शक्तिहरू बाहेक, खामेनीले सन् १९७९ इस्लामिक क्रान्तिमा इरानको नियन्त्रण कब्जा गर्ने कट्टरपन्थी धार्मिक शासनको पनि नेतृत्व गरेका थिए ।

त्यो समयमा लोकप्रिय विद्रोहले शाह, रेजा पहलवीको नेतृत्वमा इरानको राजतन्त्रलाई पराजित गरेको थियो र यसको स्थानमा धार्मिक गणतन्त्र स्थापना भएको थियो।

त्यसबेलादेखि त्यहाँ केवल दुई सर्वोच्च नेताहरू छन् । दुवै जनालाई इरानको विज्ञहरूको सभाले छानेको हो । ‘आयतोल्लाह’ पदवीले शिया इस्लामका वरिष्ठ धर्मगुरुलाई जनाउँछ। सर्वोच्च नेताको रूपमा, खामेनी देशको सेनाको कमाण्डर–इन–चीफ हुन् । जसका कारण इजरायलले उनलाई निशाना बनाएको छ ।

इरान एक अधिनायकवादी शासन भएको हुनाले इरानी जनताले आफ्नो नेता छान्ने कुरामा व्यावहारिक रूपमा केही बोल्दैनन्। तर सामाजिक सञ्जालमा उनी विरुद्ध आलोचना हुने गरेको छ ।