काठमाण्डौ । जीवन बीमा कम्पनीहरुमा मुख्य समस्याको रुपमा रहेको पोलिसी सरेण्डरदर घट्दै गएको छ । नेपाल बीमा प्राधिकरणका अनुसार जीवन बीमकहरको पोलिसी सरेण्डरदर २३.७७ प्रतिशतले घटेको छ ।
प्राधिकरणका अनुसार गत आवको दोस्रो त्रैमाससम्म ७ अर्ब ४६ करोड ६६ लाख रुपैयाँ बराबरको बीमा पोलिसी सरेण्डर भएकोमा चालु आवको सोही अवधिसम्म ५ अर्ब ६९ करोड २१ लाख रुपैयाँ बराबरको पोलिसी त्याग भएका छन् ।
सो अवधिसम्म ५१ हजार ७७ वटा बीमालेख समर्पण भएका छन् । जुन यो गत आवको सोही अवधिसम्मको तुलनामा ६.१३ प्रतिशत कम हो । गत आवको सोही अवधिसम्म ५४ हजार ४१४ वटा पोलिसी त्याग भएका थिए ।
जीवन बीमा क्षेत्रमा मूल समस्याको रुपमा रहेको पोलिसी सरेण्डरदर कम हुँदै गएको छ । मासिक रुपमा अर्बौ रकम सरेण्डर मार्फत बाहिरिँदै जाँदा जीवन बीमा व्यवसायमा प्रत्यक्ष असर पारेको देखिन्छ । तर विस्तारै बीमकहरुले झेलिरहेको सरेण्डरको समस्याको निराकरण हुँदै गएको देखिएको छ ।
यस वर्ष बीमा कम्पनीहरु पोलिसी त्याग गर्नेको संख्या र कम्पनीहरुबाट सरेण्डर मार्फत बाहिरिने रकम कम गर्न लागिपरेका छन् । फलस्वरुप त्यसको परिणाम केही हदसम्म सकारात्मक पनि देखिएको छ ।
जीवन बीमा क्षेत्रमा पोलिसी सरेण्डर दर कम गर्न नियामक निकाय र स्वयम बीमकहरुको मुख्य भूमिका देखिन्छ । नियामक निकाय र जीवन बीमकहरुले विभिन्न स्थानीय निकायहरुसँग समन्वय गरी बीमा साक्षरता कार्यक्रम आयोजना गरी बीमा सचेतना फैलाइरहेका छन् ।
बीमा कम्पनीहरुमा पोलिसी त्याग गर्नेको संख्या र यस्तो रकम घट्दै गएपनि नविकरण नभएको पोलिसी रकम भने तीव्र रुपमा बढ्दै गइरहेको छ ।
प्राधिकरणका अनुसार चालु आवको दोस्रो त्रैमाससम्म ३७ अर्ब ८० करोड ७६ लाख रुपैयाँ बराबरको पोलिसी व्यतित भएका छन् । यो रकम गत आवको सोही अवधिसम्मको तुलनामा ४।५३ प्रतिशत बढी हो । गत आवको दोस्रो त्रैमाससम्म व्यतित भएको बीमालेख रकम ३६ अर्ब १६ करोड ८९ लाख रुपैयाँ थियो ।
सो अवधिसम्म १२ लाख ३१ हजार ६५० वटा पोलिसी व्यतित भएका छन् । यो पोलिसी संख्या गत आवको सोही अवधिसम्मको तुलनामा ०.१७ प्रतिशत बढी हो । गत आवको दोस्रो त्रैमाससम्म यस्तो संख्या १२ लाख २९ हजार ५०६ वटा थिए ।
बीमा कम्पनीहरुले यस्तो दर कम गर्न पटक–पटक व्यतित बीमालेख नविकरण गर्दा शतप्रतिशत अर्थात् भारी छुट दिने योजना ल्याइरहेका छन् । तर यस्ता योजना खासै प्रभावकारी भने हुन सकेको छैन । अझैपनि कतिपय बीमितहरुमा आफुले कुन पोलिसी र कति अवधिको पोलिसी खरिद गरेको हो त्यो कुराको जानकारी छैन ।
यस्तो दर बढ्दै जानुमा केही हदसम्म अभिकर्ताहरुको पनि दोष देखिन्छ । अभिकर्ताले बीमा गराउँदा पोलिसीको विषयमा राम्रोसँग बुझाउन नसक्नु र समयमै नविकरण गर्दा के कस्ता बेफाइदा हुन्छ भन्ने कुराको जानकारी राम्रोसँग बुझाउन आवश्यक हुन्छ ।

