ईरानमाथि सटीक हमलाका लागि क्लाउडई एआईको प्रयोग, प्रतिबन्धका बाबजुत बन्यो अमेरिकाको ‘सिक्रेट मास्टरमाइन्ड’

काठमाण्डौ । संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा सन्धिसँग सम्बन्धित तनाव तीव्र बन्दै गर्दा अमेरिका र इजरायलले २८ फेब्रुअरी २०२६ मा ‘ऑपरेशन एपिक फ्युरी’ नामाकरण गरिएको ठूलो सैन्य अभियान सुरु गरेका थिए। यसै अभियानमा ईरानका सुप्रीम लिडर अयातुल्ला अली खामेनेईलाई मारिएको पुष्टि भएको छ, जसले क्षेत्रीय सुरक्षा र विश्वराजनीतिमा ठूलो संकट ल्याएको छ।

यो हमला अमेरिकी सेंट्रल कमान्ड (सेन्टकम) र इजरायली सेनाका बीच समन्वयमा गरिएको थियो र यसले ईरानमा कयौँ शीर्ष सैन्य र राजनीतिक नेताहरूलाई निशाना बनाएको बताइएको छ। खामेनेईको मृत्युले ईरानी शासन–संरचनामा अनिश्चितता पैदा भएको छ र अन्तर्राष्ट्रिय समुदायमा प्रतिक्रिया उत्पन्न भएको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले केही दिनअघि अमेरिकाका संघीय निकायहरूलाई एंथ्रोपिकको क्लाउडई एआई मोडलको प्रयोग बन्द गर्न आदेश दिएको घोषणा गरेका थिए। तर, त्यहाँ सार्वजनिक रिपोर्टका अनुसार अमेरिकी सेनाले त्यही एआई उपकरणलाई खुफिया विश्लेषण, लक्ष्य पहिचान र रणनीतिक सिमुलेसनमा प्रयोग गरेको बताइएको छ, जसले सुरक्षा नीति र नैतिकता सम्बन्धी बहस र विवाद थप बढाएको छ।

वाशिंगटनका विश्लेषकहरूका अनुसार अमेरिकी रक्षा विभाग र सेनाका अघिल्लो अनुबन्धहरूका कारण एआई उपकरणलाई तुरुन्त हटाउन कठिनाइ भएको थियो, जसले यस विवादलाई अझ गहिरो बनाएको छ। यसैबीच ओपन एआई जस्ता अन्य एआई कम्पनीहरूसँग नयाँ सम्झौताप्रति पनि ध्यान केन्द्रित भएको छ।

यो सैन्य कदमका बावजुद अमेरिकी कांग्रेसमा केही डेमोक्र्याट विधायकरूले यसलाई अवैध र असंवैधानिक भएको भन्दै कडा आलोचना गरेका छन्। उनीहरूले विदेशमा ठूलो सैन्य कार्यवाहीको अधिकारका बारेमा पुनः विचार गर्न माग गरेका छन्।