ईरान युद्धको प्रभाव: अमेरिकामा मन्दीको जोखिम बढ्दै, यूरोपमा पनि आर्थिक दबाब

काठमाण्डौ । ईरानसँगको युद्धले विश्व अर्थतन्त्रलाई प्रभावित पारिरहेको छ । युद्ध सुरु भएको एक वर्षभन्दा बढी समय बितिसक्दा पनि शान्तिको संकेत देखिएको छैन । यसको प्रत्यक्ष असर तेल तथा ग्यास आपूर्तिमा परेको छ, जसले गर्दा कच्चा तेलको मूल्यमा ठूलो वृद्धि भएको छ ।

अमेरिकामा मन्दीको जोखिम बढेको छ । विश्वको सबैभन्दा ठूलो तेल उत्पादक देश अमेरिका भए पनि स्ट्रेट अफ होर्मुज हुँदै हुने ढुवानी अवरुद्ध भएका कारण इन्धनको मूल्य आकाशिएको छ । डिसेम्बरको तुलनामा कच्चा तेलको मूल्य प्रति ब्यारेल ५० डलरले बढेर १०२ डलरभन्दा माथि पुगेको छ । ग्यासोलीनको मूल्य प्रति ग्यालन ४ डलरभन्दा माथि पुगेको छ, जुन सन् २०२२ पछिको उच्च हो । राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको दुवै कार्यकालमा यो सबैभन्दा महँगो मूल्य हो ।

पोलिमार्केट सर्वेक्षण अनुसार यस वर्षको अन्त्यसम्म अमेरिकी अर्थतन्त्र मन्दीमा पर्ने सम्भावना ४० प्रतिशत छ । विज्ञहरूका अनुसार जनताले मन्दीको तयारी गरिरहेका छन् र युद्धको प्रभाव अब अमेरिकामा प्रत्यक्ष रूपमा देखिन थालेको छ ।

यूरोप पनि युद्धको मारबाट अछुतो छैन । जर्मनीका चान्सलर फ्रेडरिक मेर्‍जले भनेका छन् कि ईरान युद्ध लम्बिएमा यूरोप र जर्मनीमा कोभिड–१९ महामारी जस्तै प्रभाव पर्न सक्छ । यूरोपमा जेट इन्धनको मूल्य दोब्बर बढेको छ । स्ट्रेट अफ होर्मुज अवरुद्ध भएका कारण इन्धनको लागत बढ्दा समग्र अर्थतन्त्रमा दबाब परेको छ ।

एशियाली देशहरू सबैभन्दा बढी प्रभावित भएका छन् । फिलिपिन्सले राष्ट्रिय ऊर्जा आपत्काल घोषणा गरेको छ, जहाँ ९८ प्रतिशत तेल पश्चिम एसियाबाट आउँछ । ग्यासोलीनको मूल्य फेब्रुअरी २८ पछिको तुलनामा दोब्बर बढेको छ । भियतनाम, सिंगापुर, दक्षिण कोरिया, ताइवान, मलेसिया र थाइल्यान्ड जस्ता देशहरू पनि ठूलो संकटमा छन् ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार युद्ध लम्बिएमा विश्वव्यापी मुद्रास्फीति बढ्ने, उपभोक्ता खर्च घट्ने र आर्थिक वृद्धि सुस्त हुने जोखिम छ । अमेरिका र यूरोप दुवैमा ऊर्जा मूल्यवृद्धिले मन्दी निम्त्याउन सक्ने चेतावनी दिइएको छ ।

यो युद्धले विश्व अर्थतन्त्रलाई कस्तो मोड दिन्छ, त्यसलाई नजिकबाट हेरिनुपर्ने भएको छ । शान्ति वार्ता भएमा मात्र यो संकटबाट मुक्ति मिल्ने सम्भावना देखिन्छ ।

-इकोनोमिक टाइम्सबाट