बित्तीय संस्थामा संस्थापक सेयर बिक्रीको लहर: लाभ बुकिङ कि घट्दो विश्वास ?

काठमाण्डौ । पछिल्लो समय नेपालका बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूमा संस्थापक-प्रमोटर) सेयर बिक्रीको प्रवृत्ति उल्लेखनीय रूपमा बढेको देखिएको छ।  

विभिन्न संस्थाहरूले सार्वजनिक सूचना जारी गर्दै संस्थापक सेयर बिक्रीका लागि आवेदन आह्वान गरेपछि बजारमा यसलाई अर्थपूर्ण संकेतका रूपमा विश्लेषण गर्न थालिएको छ।

पछिल्लो ६ दिनको अवस्था हेर्दा मुक्तिनाथ विकास बैंक, सिटिजन्स बैंक इन्टरनेशनल, प्राइम कमर्शियल बैंक, आराम्भ चौतारी लघुवित्त, डिप्रोक्स लघुवित्त, इन्फिनिटी लघुवित्त, श्री इन्भेष्टमेन्ट एण्ड फाइनान्स लगायत संस्थाहरूले संस्थापक सेयर बिक्रीसम्बन्धी सूचना प्रकाशित गरेका छन्। त्यसअघि समेत प्रत्येक दिनजसो विभिन्न वित्तीय संस्थाहरुले संस्थापक सेयर बिक्रीसम्बन्धी सूचनाहरु बग्रेल्ती प्रकाशित गर्दै आएका छन् । समग्रमा पछिल्लो समय संस्थापक सेयर बिक्रीको लहर नै चलेको देखिन्छ । 

पछिल्लो ६ दिन बिक्रीमा आएको सेयरको सारांश:

क्र.सं.	संस्थाको नाम	बिक्रीमा आएको सेयर संख्या (कित्ता)
1	मुक्तिनाथ विकास बैंक	2,56,913
2	सिटिजन्स बैंक इन्टरनेशनल	1,76,736 भन्दा बढी (विभिन्न समूह)
3	प्राइम कमर्शियल बैंक	खुलाइएको छैन
4	आराम्भ चौतारी लघुवित्त	खुलाइएको छैन
5	डिप्रोक्स लघुवित्त	42,924
6	श्री इन्भेष्टमेन्ट एण्ड फाइनान्स	19,156
7	इन्फिनिटी लघुवित्त	26,672
8	एशियन लाइफ इन्स्योरेन्स	10,856

(केही संस्थाले सेयर संख्या खुलाएका छैनन्)

के कारणले बढ्यो बिक्री ?

विज्ञहरूका अनुसार संस्थापक सेयर बिक्री बढ्नुमा विभिन्न कारणहरू हुन सक्छन्। दीर्घकालीन लगानीबाट लाभ सुरक्षित गर्ने -प्रोफिट बुकिङ), व्यक्तिगत तरलता आवश्यकताका साथै स्वामित्व पुनर्संरचना प्रमुख कारणका रूपमा देखिएका छन्।

यस्तै, नेपाल राष्ट्र बैंकको नियामकीय व्यवस्था अनुसार संस्थापक समूहको स्वामित्व संरचनामा परिवर्तन आवश्यक पर्ने अवस्थाले पनि यस्तो बिक्रीलाई प्रेरित गरेको हुनसक्ने जानकारहरू बताउँछन्।

बजारमा कस्तो प्रभाव ?

संस्थापक समूह स्वयंले सेयर बिक्री गर्नुले बजारमा दुई प्रकारका सन्देश दिन सक्छ। एकातर्फ यसले नयाँ लगानीकर्तालाई प्रवेशको अवसर प्रदान गर्छ भने अर्कोतर्फ ‘इन्साइडर’हरूले हिस्सेदारी घटाउनु भविष्यप्रति सावधानीको संकेतका रूपमा पनि व्याख्या गरिन्छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार ठूलो मात्रामा संस्थापक सेयर बिक्री हुँदा बजारमा आपूर्ति बढ्ने र त्यसले मूल्यमा दबाब पार्नसक्ने सम्भावना रहन्छ।

बैंक तथा वित्तीय क्षेत्रमा पछिल्लो समय देखिएको संस्थापक सेयर बिक्रीको लहरलाई सामान्य कारोबारको हिस्सा मात्र नभई संरचनागत परिवर्तनको संकेतका रूपमा पनि हेरिएको छ।

आगामी दिनमा यस प्रवृत्तिको निरन्तरता, नयाँ लगानीकर्ताको प्रवेश र समग्र बजारको दिशाले यसको वास्तविक प्रभाव निर्धारण गर्नेछ।

*(समाचारमा प्रयोग गरिएको फोटो एआई जेनेरेटेड हो । )