सिरियाका अपदस्थ राष्ट्रपति बशर अल–असदलाई मृत्युदण्डको सजाय

काठमाण्डौ । सिरियाको एक अदालतले अपदस्थ राष्ट्रपति बशर अल–असदलाई युद्ध अपराध तथा मानवताविरुद्धका अपराधमा दोषी ठहर गर्दै मृत्युदण्डको फैसला सुनाएको छ।

यद्यपि, असद हाल सिरियामा छैनन्। सन् २०२४ को डिसेम्बरमा उनको नेतृत्वमा रहेको सरकार सत्ताच्युत भएपछि उनी परिवारसहित राजधानी दमास्कसबाट रूसको राजधानी मस्को पुगेका थिए। उनको सत्तापतनसँगै सिरियामा पाँच दशकभन्दा लामो समयदेखि चल्दै आएको असद परिवारको शासन अन्त्य भएको थियो।

सोही मुद्दामा अदालतले असदका काका भाइ तथा दक्षिणी सिरियाको दारा प्रान्तमा राजनीतिक सुरक्षा विभागका पूर्वप्रमुख आतिफ नजीबलाई पनि मृत्युदण्डको फैसला सुनाएको छ। फैसला सुनाइँदा नजीब अदालतमा पिंजराभित्र उपस्थित थिए।

दारा प्रान्तलाई सन् २०११ मा असद शासनविरुद्धको विद्रोह सुरु भएको क्षेत्रका रूपमा लिइन्छ। मार्च २०११ मा सरकारविरोधी नारा लेखेको आरोपमा केही किशोरलाई पक्राउ गरी कथित रूपमा यातना दिइएपछि दारामा विरोध प्रदर्शन सुरु भएको थियो।

सरकारी सुरक्षा बलले प्रदर्शनमाथि बल प्रयोग गरेपछि विरोध देशका अन्य भागमा समेत फैलिएको थियो। क्रमशः ती प्रदर्शन गृहयुद्धमा परिणत भए, जसका कारण सिरियामा ठूलो मानवीय क्षति भएको थियो।

सिरियाको अन्तरिम सरकारले यसै वर्षको सुरुआतमा लामो समयसम्म सत्तामा रहेको असद शासनसँग सम्बन्धित अधिकारीहरूमाथि कानुनी कारबाही अघि बढाएको थियो। नजीब उक्त प्रक्रियामा मुद्दा खेप्ने उच्च तहका पूर्वअधिकारीमध्ये एक हुन्।

अदालतले नजीबलाई हत्या तथा “मृत्यु निम्त्याउने यातना” लगायतका अपराधमा दोषी ठहर गरेको छ।

यसैबीच, रूसमा रहेका असदलाई सिरिया फिर्ता ल्याउन नयाँ सिरियाली अधिकारीहरू सफल हुन्छन् वा हुँदैनन् भन्ने अझै स्पष्ट छैन। रूसले असदलाई शरण दिएको अवस्थामा उनको प्रत्यर्पण सिरियाली नयाँ नेतृत्वका लागि चुनौती बन्न सक्ने देखिएको छ।

असदविरुद्ध नयाँ सिरियाली नेतृत्वले गरेको यो पहिलो कानुनी कारबाही भने होइन। गत डिसेम्बरमा पनि हत्या तथा यातनासम्बन्धी आरोपमा उनीविरुद्ध पक्राउ पुर्जी जारी गरिएको थियो।