काठमाण्डौ । अमेरिकी अखबार ‘द न्युयोर्क टाइम्स’ले प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह ‘बालेन’लाई नेपालको पुस्तान्तरण हुँदै गएको राजनीतिक शक्तिको प्रतीकका रूपमा प्रस्तुत गर्दै उनको नेतृत्व शैलीबारे देशभित्र उठिरहेका प्रश्नलाई समेत समेटेर विस्तृत समाचार प्रकाशित गरेको छ।
संयुक्त राष्ट्रसंघको ८१ औँ महासभामा सहभागी हुन न्युयोर्क पुगेका ३६ वर्षीय शाहलाई टाइम्सले ‘Gen Z राजनीतिक शक्तिको प्रतीक’का रूपमा चित्रित गरेको छ। समाचारको मुख्य केन्द्रमा भने नेपालले अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा उठाउन खोजेको जलवायु क्षतिपूर्ति र जलवायु न्यायको मुद्दा छ।
टाइम्सका अनुसार हालैको विनाशकारी हिमाली बाढीपछि नेपालले अत्यधिक औद्योगिक प्रदूषण गर्ने ठूला अर्थतन्त्रले जलवायु परिवर्तनका कारण बढी क्षति बेहोर्ने न्यून आय भएका मुलुकलाई क्षतिपूर्ति दिनुपर्ने मुद्दालाई आफ्नो अन्तर्राष्ट्रिय एजेन्डाको केन्द्रमा राखेको छ।
यसअघि न्युयोर्क टाइम्सले नेपालले विश्वव्यापी कार्बन उत्सर्जनमा निकै सानो हिस्सा ओगटे पनि हिमाली क्षेत्रमा जलवायु परिवर्तनको गम्भीर असर भोगिरहेको उल्लेख गर्दै शाहले औद्योगिक राष्ट्रसँग क्षतिपूर्तिको विषय उठाउने तयारी गरेको रिपोर्ट गरेको थियो।
र्यापरदेखि प्रधानमन्त्रीसम्मको यात्रा
समाचारले बालेनको राजनीतिक उदयलाई पनि विस्तारमा समेटेको छ।
इन्जिनियर तथा र्यापर पृष्ठभूमिका शाह सन् २०२२ मा काठमाडौं महानगरपालिकाको मेयर निर्वाचित भएका थिए। परम्परागत राजनीतिक दलप्रतिको असन्तुष्टि, भ्रष्टाचारविरोधी भावना र रोजगारीको खोजीमा विदेशिन बाध्य युवा पुस्ताको निराशालाई उनले आफ्नो राजनीतिक शक्तिमा रूपान्तरण गरेको टाइम्सको विश्लेषण छ।
अखबारले कालो चस्मा, सामाजिक सञ्जालमा सक्रियता र परम्परागत राजनीतिक शैलीभन्दा फरक सार्वजनिक छविलाई समेत उनको राजनीतिक पहिचानसँग जोडेको छ।
जलवायु क्षतिपूर्तिमा जोड
प्रधानमन्त्री शाहको संयुक्त राष्ट्र भ्रमणलाई न्युयोर्क टाइम्सले मुख्यतः नेपालको जलवायु मुद्दासँग जोडेको छ।
नेपालले हिमाली क्षेत्रमा देखिएको जलवायुजन्य विपद्को भार आफूजस्ता कम उत्सर्जन गर्ने मुलुकले disproportionately बेहोर्नुपरेको तर्क गर्दै सहयोग मात्र नभई क्षतिपूर्तिको बहस अघि बढाउन खोजेको समाचारमा उल्लेख छ।
परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले समेत नेपालले नेपाली युवाको मात्र नभई विश्वका युवाको आवाज बन्न खोजेको बताएका छन्। नेपालले संयुक्त राष्ट्र महासभाको साइडलाइनमा हिमालदेखि समुद्रसम्म जलवायु परिवर्तनको प्रभाव उजागर गर्ने कार्यक्रमसमेत अघि सारेको छ।
नेतृत्व शैलीमाथि आलोचकका प्रश्न पनि
तर न्युयोर्क टाइम्सले शाहको उदय र जलवायु एजेन्डा मात्र होइन, उनको नेतृत्व शैलीबारे नेपालभित्र उठिरहेका आलोचनालाई पनि समाचारमा प्रमुख स्थान दिएको छ।
अखबारले उद्धृत गरेका केही आलोचकले प्रधानमन्त्री बनेपछि महत्त्वपूर्ण निर्णय सानो घेराभित्र केन्द्रित भएको आरोप लगाएका छन्। उनीहरूले शाहको राजनीतिक शैली पर्याप्त परामर्शमुखी नभएको र लोकतान्त्रिक संस्थासँगको सम्बन्धबारे प्रश्न उठाएका छन्। यी आलोचनात्मक दाबी शाहका आलोचकका धारणा हुन्, स्थापित निष्कर्षका रूपमा टाइम्सले प्रस्तुत गरेको छैन।
पूर्वगृहमन्त्री तथा मानवअधिकार कानुन व्यवसायी ओमप्रकाश अर्याललाई उद्धृत गर्दै रिपोर्टले प्रधानमन्त्रीको नेतृत्व शैलीप्रति उनको गम्भीर असन्तुष्टि उल्लेख गरेको छ। पूर्वप्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले न्यायपालिकाको स्वतन्त्रताप्रति व्यक्त गरेको चिन्तालाई पनि समाचारमा समेटिएको छ।
यसरी न्युयोर्क टाइम्सले बालेनलाई एकातिर नेपालको नयाँ पुस्ताको राजनीतिक उदय र जलवायु न्यायको अन्तर्राष्ट्रिय आवाजका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ भने अर्कोतिर उनको नेतृत्व शैली, शक्ति केन्द्रीकरण र लोकतान्त्रिक संस्थासँगको सम्बन्धबारे देशभित्र उठिरहेका प्रश्नलाई पनि समानान्तर रूपमा अघि सारेको छ।
प्रधानमन्त्री शाह संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभालाई सेप्टेम्बर २४ मा सम्बोधन गर्ने कार्यतालिकासहित न्युयोर्क पुगेका हुन्। उनको भ्रमण प्रधानमन्त्री बनेपछिको पहिलो विदेश भ्रमण हो।


प्रतिक्रिया
0 प्रतिक्रियाअहिलेसम्म कुनै प्रतिक्रिया छैन। पहिलो प्रतिक्रिया तपाईंको हुन सक्छ।