‘देशलाई आत्मविश्वास होइन, अब पूँजी चाहिएको छ’ : प्रधानमन्त्री शाह

काठमाण्डौं । प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले नेपालको विकास बहसलाई भावनात्मक नाराभन्दा आर्थिक यथार्थमा आधारित बनाउनुपर्ने बताएका छन् ।  

प्रतिनिधिसभाको बैठकमा सांसदहरूले उठाएका प्रश्नको जवाफ दिने क्रममा उनले मुलुकको मुख्य चुनौती इच्छाशक्ति वा आत्मविश्वासको अभाव नभई पर्याप्त पूँजी, लगानी र उत्पादन क्षमताको कमी रहेको धारणा राखे ।

 

नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीका एक सांसदले “नेपाल कहिले विकसित राष्ट्र बन्छ ? ” भन्ने प्रश्न उठाएपछि प्रधानमन्त्री शाहले विकासलाई समयसीमाभन्दा रणनीतिसँग जोडेर हेर्नुपर्ने बताएका हुन् ।  

उनका अनुसार कुनै पनि देश रातारात विकसित बन्दैन र विकासको यात्रा राजनीतिक घोषणाभन्दा आर्थिक आधारमा तय हुन्छ ।

प्रधानमन्त्री शाहले विश्व अर्थतन्त्रको इतिहासतर्फ संकेत गर्दै चीनलगायतका मुलुकहरूले विकासको उचाइ हासिल गर्नुका पछाडि दीर्घकालीन योजना, निरन्तर लगानी, औद्योगिकीकरण र उत्पादन विस्तार मुख्य कारण रहेको उल्लेख गरे ।  

उनले नेपालले पनि समृद्धिको यात्रा तय गर्न यस्तै संरचनात्मक सुधार र आर्थिक रूपान्तरणको बाटो रोज्नुपर्ने बताए ।

“हामीसँग सपना छ, आत्मविश्वास पनि छ, तर विकासका लागि त्यो मात्र पर्याप्त हुँदैन,” प्रधानमन्त्री शाहले भने, “देशलाई पूँजी चाहिन्छ, उत्पादन चाहिन्छ, लगानी चाहिन्छ र ती सबैलाई टिकाउने नीतिगत स्थिरता चाहिन्छ ।”

उनका अनुसार नेपाल अहिले विकासको आकांक्षा र आर्थिक स्रोतको सीमाबीच संघर्ष गरिरहेको छ ।  

यही कारण सरकारले चालू वर्षदेखि आर्थिक गतिविधि विस्तार, निजी क्षेत्रको मनोबल वृद्धि, वैदेशिक तथा स्वदेशी लगानी आकर्षण र उत्पादनमुखी क्षेत्रको विकासलाई प्राथमिकतामा राखेको छ ।

प्रधानमन्त्रीले विकासलाई केवल भौतिक पूर्वाधार निर्माणसँग मात्र नजोड्न पनि आग्रह गरे ।  

उनका अनुसार विकसित राष्ट्र बन्ने आधार भनेको बलियो अर्थतन्त्र, प्रतिस्पर्धी उद्योग, गुणस्तरीय शिक्षा, दक्ष जनशक्ति, उच्च उत्पादकत्व र सुशासन हो ।

 

यी सबै पक्षलाई सन्तुलित रूपमा अगाडि बढाउन सके मात्र नेपाल दीर्घकालीन रूपमा समृद्ध बन्न सक्ने उनले बताए ।

उनले नेपाल हाल विकासशील राष्ट्रको चरणमा प्रवेश गरिसकेको उल्लेख गर्दै अबको चुनौती त्यसलाई स्थायी आर्थिक रूपान्तरणमा बदल्नु रहेको बताए ।  

“विकासशील राष्ट्रको सूचीमा पुग्नु एउटा उपलब्धि हो, तर विकसित राष्ट्र बन्नु अझ ठूलो यात्रा हो,” उनले भने ।

प्रधानमन्त्री शाहले सरकारले आगामी वर्षहरूमा पूर्वाधार, ऊर्जा, कृषि आधुनिकीकरण, डिजिटल अर्थतन्त्र, पर्यटन र औद्योगिक उत्पादनलाई विकासका मुख्य इन्जिनका रूपमा अघि बढाउने योजना बनाएको जानकारी पनि दिए ।  

देशभित्र उत्पादन र रोजगारी बढाउन नसकेसम्म आर्थिक समृद्धिको लक्ष्य हासिल गर्न कठिन हुने उनको भनाइ थियो ।

संसद्मा व्यक्त गरिएको उनको धारणा अर्थतन्त्र केन्द्रित विकास सोचको प्रतिबिम्बका रूपमा हेरिएको छ ।  

पछिल्लो समय सरकारले प्रशासनिक सुधार, लगानीमैत्री वातावरण, कर संरचना पुनरावलोकन र निजी क्षेत्रलाई प्रोत्साहन गर्ने नीति लिइरहेका बेला प्रधानमन्त्रीको भनाइलाई दीर्घकालीन आर्थिक रोडम्यापसँग जोडेर विश्लेषण गर्न थालिएको छ ।

विश्लेषकहरूका अनुसार प्रधानमन्त्री शाहको सन्देशको सार एउटै छ—विकास केवल राजनीतिक भाषणको विषय होइन, आर्थिक क्षमता निर्माणको परिणाम हो ।  

त्यसैले नेपाललाई विकसित राष्ट्र बनाउने बहस अब नाराभन्दा बढी उत्पादन, लगानी, उत्पादकत्व र आर्थिक प्रतिस्पर्धात्मकतामा केन्द्रित हुनुपर्ने देखिएको छ ।