ट्रम्पको चाहना अधुरै, नाभी पिल्लेलाई नोबेल शान्ति पुरस्कार

NEWS
शुक्रबार, आश्विन २३,२०८३ 15:25:09

काठमाण्डौ । दक्षिण अफ्रिकाकी वरिष्ठ न्यायविद् नाभनेथेम ‘नाभी’ पिल्लेले सन् २०२६ को नोबेल शान्ति पुरस्कार जितेकी छन्।

नर्वेजियन नोबेल समितिले शुक्रबार ओस्लोमा पुरस्कार घोषणा गर्दै पिल्लेलाई शान्ति र अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको प्रवर्द्धनमा पुर्‍याएको योगदानका लागि सम्मानित गर्ने निर्णय गरेको जनाएको छ।

८५ वर्षीया पिल्लेले आफ्नो लामो कानुनी यात्रामा मानवअधिकार, युद्ध अपराध, मानवताविरुद्धका अपराध र अन्तर्राष्ट्रिय न्यायसँग सम्बन्धित विषयमा काम गर्दै आएकी छन्। उनी संयुक्त राष्ट्रसंघकी पूर्व मानवअधिकार उच्चायुक्तसमेत हुन्।

नोबेल समितिले विशेषगरी सरकार तथा शक्तिशाली नेतृत्वलाई अन्तर्राष्ट्रिय कानुनप्रति जवाफदेही बनाउन, हिंसाबाट पीडितलाई न्यायको आशा दिलाउन र अन्तर्राष्ट्रिय न्यायिक संरचनालाई बलियो बनाउन उनले खेलेको भूमिकाको प्रशंसा गरेको छ।

पिल्लेको करिअर दक्षिण अफ्रिकाको रंगभेदी शासनविरुद्धको कानुनी संघर्षदेखि अन्तर्राष्ट्रिय अदालत र संयुक्त राष्ट्रसंघसम्म फैलिएको छ। उनले रंगभेदविरोधी आन्दोलनका क्रममा नेल्सन मण्डेलासँग सम्बन्धित कानुनी कामसमेत गरेकी थिइन्।

पछिल्ला वर्षहरूमा उनी संयुक्त राष्ट्रसंघको कब्जा गरिएको प्यालेस्टिनी भूभागसम्बन्धी छानबिन आयोगको नेतृत्वमा समेत थिइन्। आयोगले गाजामा इजरायलले नरसंहार गरेको निष्कर्ष निकालेको थियो, जसलाई इजरायलले कडा रूपमा अस्वीकार गरेको छ।

यस वर्ष अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आफू नोबेल शान्ति पुरस्कारको हकदार भएको दाबी गर्दै आएका थिए। उनले केही अन्तर्राष्ट्रिय द्वन्द्व समाधानमा आफ्नो भूमिकालाई आधार बनाएका थिए। तर पुरस्कार भने पिल्लेको पक्षमा गएको हो।

सन् २०२६ को नोबेल शान्ति पुरस्कारको राशि १ करोड २० लाख स्विडिस क्रोनर अर्थात् करिब १२ लाख अमेरिकी डलर रहेको छ। पुरस्कार आगामी डिसेम्बर १० मा ओस्लोमा प्रदान गरिनेछ।