काठमाण्डौ । सधैंको साता जस्तै आज पनि हामीले नियमित स्तम्भ ‘ग्राउण्ड जिरो’लाई निरन्तरता दिएका छौं । आज हामीले त्रिपुरेश्वर, टेकु ,सुन्धारा र न्यूरोड आसपारका ब्रोकर हाउसहरु पुगेर लगानीकर्ता तथा ब्रोकरहरुको विचार बुझ्ने कार्यलाई निरन्तरता दिएका छौं ।
आज बजारमा सुरुवाती कारोबारदेखि नै बिक्री दबाब देखिन्थ्यो । ब्रोकर हाउसहरुमा लगानीकर्ताहरु निकै अन्यौल्तामा देखिन्थे । हामीले टेकुमा रहेको सेवा सेक्यूरिटिज (स्टक ब्रोकर नम्बर ५४) बाट स्तम्भको सुरुवात गर्यौं ।
यहाँ लगानीकर्ताहरुको उपस्थिति ठीकै देखिन्थ्यो । यतिकैमा एक अनुभवी जस्ता देखिने लगानीकर्ताले भने, ‘पहिले भन्दा अहिले बजारको अवस्था फेरिएको देखिन्छ । पहिले केही मान्छेको हातमा रहेको सेयर अहिले धेरै लगानीकर्ताहरुको हातमा परेको दखिन्छ ।’ उनले थप्दै भने, ‘बजारमा अझै दशैंको दबाब बाँकी नै जस्तो देखिन्छ । अघिल्लो साता ५३ अंकले बढेको बजार यो साता टिक्ला जस्तो छैन ।’
उनी सँगै बसेका एक लगानीकर्ताले ढाडस दिँदै भने, ‘धेरै नआत्तिनुस् न साथी ! बजार हो घटबढ त भईहाल्छ नि । ’
ब्रोकर हाउसमा यस्तै गल्फति चल्दै थिए । आज कारोबारको पहिलो प्रहरमा बजार १५ अंकले घट्दै थियो । केही समयको बसाईपछि हामी सुन्धारा स्थित सुन्धारा सेक्यूरिटिज (स्टक ब्रोकर नम्बर ५२) मा पुग्यौं । यस बेलासम्म मध्यान्हको १२ बज्दै थियो भने बजार एकहोरो घट्दै थियो ।
यस ब्रोकरमा लगानीकर्ताहरुको उपस्थिति राम्रै थियो । लगानीकर्ताहरु बजारकै विषयमा छलफल गरेर बसेका भेटिन्थे । यतिकैमा एक लगानीकर्ताले भने, ‘अहिले बजार घटेको अधिक सप्लाइ भएको कारण पनि हो । अहिले सञ्चालन खर्च नै चलाउन नसक्ने कम्पनीहरुको आईपीओ आएको छ । अनि सेयर बजार कसरी बढ्छ ?’ ती लगानीकर्ता भने ।
एक फरक प्रसंंगमा एक लगानीकर्ताले भने, ‘अहिले सरकारले इम्बोस्ड प्लेटमा पनि ठूलै चलखेल गरेको छ । नेपालमा इम्बोस्ड नम्बर प्लेट भारतमा भन्दा बढी महंगो भयो । त्यही प्रसंगलाई जोड्दै एक लगानीकर्ताले भने, ‘अस्थिर नीति कै कारण हो ।’
अर्को एक लगानकिर्ताले लगानीकर्ताहरुमा सेयर कारोबारको योजना नै नभएका कारण बजार घटेको आरोप लगाए । ‘मेरो साथीले अघिल्लो साता सेयर खरिद गरेको थियो । अहिले एकै सातामा फेरि रिलिज गर्दैछन् । अहिले बजार घट्नुमा अस्थिर लगानीकर्तानै मुख्य जिम्मेवार हुन्,’ उनले भने ।
यतिकैमा एक जना रातो क्याप लगाएका लगानीकर्ता ‘नमस्तै है ! सबैलाई’ भन्दै ब्रोकर हाउसमा टुप्लुक्क छिरे । एक लगानीकर्ताले सोधे, ‘होइन ए साथी ! तपाइको विज्ञानको नियमले यो बजार कहिलेबाट फर्कन्छ ?’ ‘अहिले त साइडवेज नै हो । तिहार पछि त बजारले लय लिन्छ । एक पटक बजार बढ्छ नै,’ भर्खर ब्रोकर हाउस आएका लगानीकर्ताले जवाफ फर्काए ।
यसै ब्रोकरमा केही लगानीकर्ताले सेयर कर्जाको विषयमा पनि छलफल गरेको सुनियो । केही लगानीकर्ताहरुले केही बैंकले आधार दरमा नै सेयर कर्जा दिएको चर्चा गरे । एक लगानीकर्ताले भने, ‘केही बैंकले बेस रेटमा तीन प्रतिशतसम्ममा सेयर कर्जा लिएको पनि सुनियो ।’ केही समयको बसाईपछि हामी न्यूरोडस्थिट भृकुटी स्टक ब्रोकिङ कम्पनी (स्टक ब्रोकर नम्बर ५५) मा पुग्यौं ।
यहाँ पनि लगानीकर्ताहरुको उपस्थिति सामान्य नै देखिन्थ्यो । बजार एकोहोरो घटेको थियो । तर पनि लगानीकर्ताहरु गफगाफमा मस्त देखिन्थे । यतिकैमा एक लगानीकर्र्ता ठट्यौलि पारामा भने ‘दशैंमा सेयर बजारबाट कमाएर खसी खाने भनेको, खसीको कान पनि नभेटिने भयो त ।’ उनी संगै बसेका एक लगानीकर्ताले हाँस्दै भने, ‘यसपालीको दशैंको खसी त अर्कैैले उछ्टाए जस्तो छ, साथीहरु । दर खाएको भोलिपल्टै खसी त अर्कैले डोर्याए छन् । अब त हामीले ब्रोइलर कुखुरोमा चित्त बुझाउनु पर्ला जस्तो छ । आज त नेपाल रिइन्स्योरेन्स पनि घटेछ । विशाल बजार कम्पनी पनि घटेको छ ।’
यसै ब्रोकरमा भेटिएका एक महिला लगानीकर्ताले भनिन् ‘ होइन सेयर किन्यो कि फस्यो, के भएको हो ? अहिले सेयर कर्जा पनि बढेको छ । कतै राजनीतिक विषयले त होइन ? प्रधानमन्त्री ओली चाइना गएका छन् । खेलाडीले पहिले नै थाहा पाँउछन् ।’
उनी सँगै बसेका लगानीकर्ताले जवाफ दिए, ‘सरकार त ०८४ सम्म यहि हो । अहिले सबै फसेका छन् । ठूला लगानकिर्ता पनि फसेकै छन् । अहिले कोही पनि निस्केका छैनन् ।’
यसै ब्रोकरमा भेटिएका अर्का एक लगानीकर्ताले बजार सबैलाई झुक्काएर अघि बढ्ने बताए । ‘बुल भन्दा भन्दै अप्रिल फूल नै बनाउँछन्’ उनले भने ।
ब्रोकर हाउसमा यस्तै गल्फति चल्दै थिए बजार भने अन्तिम समयमा झनै घटेको थियो । आजको लागि हामीले ग्राउण्ड जिरोलाई यही बिट् मार्ने निधो गर्यौं ।