दुबई बन्दरगाहमा कुवेती तेल ट्यांकरमा आक्रमण, अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा हलचल

दुबई । Dubai को बन्दरगाह क्षेत्रमा कुवेतको पूर्ण रूपमा तेल बोकेको ट्यांकरमाथि आक्रमण भएपछि मध्यपूर्वमा तनाव थप चर्किएको छ। Iran ले सोमबार दुबई पोर्टको एंकरिज क्षेत्रमा रहेको ‘अल सल्मी’ नामक कच्चा तेल ट्यांकरमा आक्रमण गरी आगो लगाएको कुवेतको सरकारी समाचार एजेन्सीले जनाएको छ।

Kuwait Petroleum Corporation (केपीसी) को हवाला दिँदै सार्वजनिक गरिएको विवरणअनुसार आक्रमणपछि ट्यांकरको संरचनामा क्षति पुगेको छ र सम्भावित तेल चुहावटको जोखिम रहेको चेतावनी दिइएको छ।

दुबईका अधिकारीहरूले उक्त घटना ड्रोन आक्रमण भएको पुष्टि गरेका छन्। समुद्री अग्निनियन्त्रण टोलीहरूले आगो निभाउने प्रयास गरिरहेका छन्। घटनामा संलग्न २४ जना चालकदल सुरक्षित रहेको र कुनै मानवीय क्षति नभएको जनाइएको छ।

उक्त ट्यांकरमा कुवेत र साउदी अरेबियाबाट ल्याइएको करिब २० लाख ब्यारेल कच्चा तेल लोड गरिएको थियो र यसको गन्तव्य चीनको छिङदाओ रहेको बताइएको छ। क्षतिको वास्तविक मूल्यांकन गर्ने काम जारी रहेको केपीसीले जनाएको छ।

यसैबीच, घटनाको जिम्मेवारी कसैले औपचारिक रूपमा लिएको छैन भने इरानी अधिकारीहरूको प्रतिक्रिया तत्काल प्राप्त हुन सकेको छैन। तर यो आक्रमण फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि गरेको हमलापछि खाडी क्षेत्र र होर्मुज जलडमरूमध्यमा भइरहेका जहाजमाथिका श्रृंखलाबद्ध आक्रमणहरूको पछिल्लो कडीका रूपमा हेरिएको छ।

उही दिन साउदी अरेबियाको रस तनुरा तट नजिक एक ग्रीक स्वामित्वको कन्टेनर जहाज नजिक पनि दुईपटक अज्ञात प्रक्षेप्य पानीमा खसेको घटना सार्वजनिक भएको छ। लिबेरियन झण्डा बोकेको ‘एक्सप्रेस रोम’ जहाजका चालकदल सुरक्षित रहेको अन्तर्राष्ट्रिय समुद्री सुरक्षा संस्थाहरूले जनाएका छन्।

यस घटनाले अन्तर्राष्ट्रिय तेल बजारमा तत्काल प्रभाव देखिएको छ। आक्रमणको खबर सार्वजनिक भएसँगै ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य एशियाली कारोबारको प्रारम्भिक समयमा २ प्रतिशतभन्दा बढी बढेर प्रति ब्यारेल ११५.१७ डलर पुगेको थियो। यद्यपि पछि केही गिरावट आएको बताइएको छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार मध्यपूर्वमा बढ्दो द्वन्द्वका कारण मार्च महिनामा मात्र ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य करिब ५९ प्रतिशतले बढ्ने क्रममा रहेको छ, जुन ऐतिहासिक रूपमा उच्च मासिक वृद्धिका रूपमा लिइएको छ।

ऊर्जा विज्ञहरू भन्छन्, दुबईजस्तो संवेदनशील आपूर्ति मार्गमा भएको यस्तो आक्रमणले विश्व बजारमा “रिस्क प्रिमियम” थप्ने काम गर्छ। यसले छोटो अवधिमा तेल मूल्य बढाउने मात्र होइन, ढुवानी लागत र बीमा शुल्कसमेत महँगो बनाउने सम्भावना हुन्छ।

दीर्घकालमा भने यस्तो अस्थिरता जारी रहेमा तेल आपूर्ति श्रृंखलामा गम्भीर प्रभाव पर्न सक्छ र विश्वका प्रमुख आयातकर्ता देशहरू वैकल्पिक स्रोततर्फ मोडिन बाध्य हुन सक्छन्।

समग्रमा, दुबईमा भएको यो आक्रमणले विश्व ऊर्जा सुरक्षामाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ। यसको प्रभाव केवल क्षेत्रीय सीमामा सीमित नरही विश्व तेल बजार र मूल्य संरचनामा समेत गहिरो असर पार्ने संकेत देखिएको छ।