ट्रम्पको चेतावनीपछि विश्व बजारमा हलचल, तेलको मूल्यमा उछाल

काठमाण्डौ । अमेरिकी राष्ट्रपति Donald Trump ले इरानलाई कडा चेतावनी दिएसँगै मंगलबार अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य उल्लेख्य रूपमा बढेको छ। 

Strait of Hormuz पुनः खोल्नका लागि अमेरिकाले दिएको समयसीमा नजिकिँदै जाँदा बजारमा अनिश्चितता बढेपछि मूल्यमा उछाल आएको हो।

अमेरिकी कच्चा तेलको मूल्य करिब ४ प्रतिशतले बढेर प्रति ब्यारेल ११६.८४ डलर पुगेको छ भने ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्य पनि बढेर ११०.७७ डलर प्रति ब्यारेलमा कारोबार भएको छ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमार्फत “यदि इरानले सम्झौता नगरे आज रात एउटा सभ्यता समाप्त हुन सक्छ” भन्दै चेतावनी दिएका छन्। उनले इरानलाई समयमै निर्णय लिन आग्रह गर्दै यो क्षणलाई विश्व इतिहासको महत्वपूर्ण मोडका रूपमा उल्लेख गरेका छन्।

अमेरिकाले इरानलाई वासिङ्टन समयअनुसार मंगलबार राति ८ बजेसम्म हर्मुज जलडमरूमध्य खुला गर्न आग्रह गरेको छ। उक्त जलडमरूमध्यबाट विश्वको करिब २० प्रतिशत तेल आपूर्ति हुने भएकाले यसको अवरोधले विश्व बजारमा आपूर्ति संकट उत्पन्न भएको छ।

यसबीच अमेरिकी पक्षले इरानको खार्ग टापुस्थित सैन्य लक्ष्यहरूमा आक्रमण गरिएको जनाएको छ। खार्ग टापु इरानको प्रमुख तेल निर्यात केन्द्र मानिन्छ। यद्यपि तेल पूर्वाधारलाई प्रत्यक्ष रूपमा निशाना नबनाइएको अमेरिकी अधिकारीहरूको भनाइ छ।

अमेरिका र इरानबीच जारी द्वन्द्व अन्त्य गर्न कूटनीतिक प्रयास पनि जारी रहेको जनाइएको छ। इरानले अस्थायी युद्धविरामभन्दा स्थायी समाधान, प्रतिबन्ध हटाउने र हर्मुज जलडमरूमध्यमा सुरक्षित आवागमन सुनिश्चित गर्ने प्रस्ताव अघि सारेको छ। तर, समयसीमाभित्र सम्झौता हुने सम्भावना न्यून रहेको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्।

विश्लेषकहरूका अनुसार वर्तमान स्थिति अत्यन्त अनिश्चित छ। द्वन्द्व समाधान हुने, समयसीमा थपिने वा स्थिति झन् चर्किने:तीनै सम्भावना खुला रहेका छन्।

अमेरिका-इरान तनाव र हर्मुज जलडमरूमध्यको अवस्थाले विश्व ऊर्जा बजारमा गम्भीर प्रभाव पारिरहेको छ। आगामी निर्णयले तेल मूल्य, अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार तथा विश्व अर्थतन्त्रमा ठूलो असर पार्ने देखिएको छ।