पूँजीबजारको दबाबले म्युचुअल फण्ड थलिए, नाफा घट्यो र लगानी खुम्चियो

काठमाण्डौ । नेपालको पूँजीबजारमा अपेक्षित सुधार नआउँदा सामूहिक लगानी कोष (म्युचुअल फण्डहरु)को नाफा प्रभावित देखिएको छ ।  

कमजोर बजार प्रदर्शन, सूचीकृत कम्पनीहरुको मूल्यमा आँएको दबाब तथा नेट एसेस भ्यालु (न्याभ)मा आएको कमीका कारण सबै फण्डको प्रतिफल समेत प्रभावित भएको हो ।  

फण्डहरुले प्रकाशित गरेको असार मसान्तसम्मको वित्तीय विवरणअनुसार सबै फण्डको नाफा प्रभावित देखिएको छ । न्यून ब्याजदरका कारण म्युचुअल फण्डहरुले बैंकको मुद्दती निक्षेपबाट लगानी घटाएर पूँजीबजारमा लगानी बढाएका छन् । तर बजार स्थिर रहँदा वा घट्दा अपेक्षित प्रतिफल प्राप्त हुन सकेको छैन ।  

म्युचुअल पफण्डहरुको सेयरबजारमा अर्बौं लगानी रहेको हुन्छ । बजारमा उतारचढाव देखिने बित्तीकै फण्डहरुको नाफा, न्याभ र लगानीको अवस्था नै घटबढ हुने अवस्था देखिन्छ । सेयरबजारमा सुधार नदेखिएपछि म्युचुअल फण्डहरुको नाफामा पनि गिरावट देखिएको हो ।  

जेठ मसान्तको अन्तिम कारोबार दिन २७२३ विन्दुमा रहेको नेप्से परिसूचक असार मसान्तको अन्तिम कारोबार दिनसम्म २५७७ विन्दुमा कायम भएको छ । यस हिसाबमा सेयरबजार ५.६७ प्रतिशतले घट्न पुगेको छ, जसकारण सबै फण्डहरुको नाफामा ठूलो गिरावट देखिएको हो ।  

मर्चेण्ट बैंकहरुका अनुसार बजारमा लगानीकर्ताको आत्मविश्वास कमजोर हुनु, नाफा सुरक्षित गर्ने प्रवृत्ति बढ्नु तथा समग्र बजारमा उतारचढाव देखिनुले म्युचुअल फण्डहरुको नाफामा दबाब देखिएको हो ।  

विशेषगरी असार महिनामा क्लोजिङको प्रेसरले बजारलाई थप दबाब पुग्ने हुँदा अधिकांश सूचीकृत कम्पनीहरुको सेयरभाउ घट्ने हुँदा यसले म्युचुअल फण्डहरुको नाफामा प्रत्यक्ष प्रभाव पारेको मर्चेण्ट बैंकरहरुको भनाई छ ।  

वित्तीय विवरणअनुसार ५७ म्युचुअल फण्डमध्ये २९ वटा फण्ड मात्रै नाफामा देखिएका छन् भने बाँकी २८ फण्ड घाटामा देखिएका छन् । तर नाफामा रहेका फण्डहरुको पनि अघिल्लो महिना अर्थात् जेठको तुलनामा सबको नाफामा ह्वात्तै घटेको छ ।  

सबैभन्दा बढी नाफा कमाउनेमा कुमारी धनवृद्धि योजना रहेको छ । यो फण्डले १५ करोड ४५ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको छ । तर यो नाफा अघिल्लो महिनाको तुलनामा २९.८० प्रतिशत कम हो ।  

सर्वाधिक घाटा ब्यहोर्ने फण्डमा भने एचएलआई लार्ज क्याप फण्ड रहेको छ । यो फण्डले असारमा ६३ करोड २७ लाख रुपैयाँ घाटा ब्यहोरेको छ ।  

सबैको न्याभ घट्यो  

असार महिनामा सबै म्युचुअल फण्डको प्रतिइकाई खुद सम्पत्तिको मूल्य (न्याभ) घटेको छ । न्याभ भनेको म्युचुअल फण्डको प्रतिइकाईको वास्तविक मूल्य हो ।  

अर्थात् फण्डसँग भएका सम्पत्ति (सेयर, ऋणपत्र, बैंक मौज्दात)को कुल मूल्यबाट दायित्व घटाएर बाँकी रकमलाई कुल इकाई संख्याले भाग गरेर न्याभ प्राप्त हुन्छ ।  

मुख्यगरी फण्डले लगानी गरेको सेयरहरुको मूल्य घट्दा न्याभ पनि घट्ने गर्छ । असार महिनामा म्युचुअल फण्डहरुले लगानी गरेका सूचीकृत कम्पनीको सेयरभाउ घट्दा न्याभ पनि स्वतः घट्न पुगेको हो ।  

साथै बण्ड वा अन्य लगानीको मूल्य घट्नु, निक्षेपमा गरेको लगानी वा ब्याजबाट आम्दानी कम हुँदा फण्डको न्याभ थप घट्न मद्दत पुगेको देखिन्छ । यसरी न्याभ घट्दा लगानीकर्ताको प्रतिइकाई सम्पत्तिको मूल्य पनि घटेको छ ।  

सेयरबजारमा खुम्चियो लगानी  

असार महिनामा अधिकांश म्युचुअल फण्डहरूले सेयर बजारमा गरेको लगानी घटाएका छन् । सेयर बजारमा निरन्तर उतारचढाव, वित्तीय वर्षको अन्त्यका कारण पोर्टफोलियो पुनःसन्तुलन तथा नगद व्यवस्थापनको आवश्यकता बढेपछि फण्डहरूले सूचीकृत कम्पनीहरूको सेयरमा रहेको हिस्सा केही घटाएका हुन् ।

लगानी घटेसँगै धेरै म्युचुअल फण्डको न्याभ र मासिक नाफामा पनि दबाब परेको देखिएको हो । बजार कमजोर हुँदा सेयरको मूल्य घट्ने भएकाले फण्डहरूले जोखिम नियन्त्रण गर्न केही लगानी नगदी तथा तुलनात्मक रूपमा सुरक्षित उपकरणतर्फ सारेका छन् । ।

बजार विश्लेषकहरूका अनुसार, म्युचुअल फण्डहरूको इक्विटी लगानीमा आएको कमीले छोटो अवधिमा सेयर बजारको कारोबार र मागमा केही प्रभाव पार्न सक्छ । यद्यपि, बजारमा सुधारका संकेत देखिएमा फण्डहरूले पुनः सेयरबजारमा लगानी बढाउने सम्भावना भने रहने उनीहरुको भनाई छ ।  

असारमा म्युचुअल फण्डहरुको सेयरबजारमा कुल ६६ अर्ब ७० करोड रुपैयाँ बराबरको लगानी रहेको छ । यो लगानी जेठ महिनाको तुलनामा २.७२ प्रतिशत कम हो । जेठमा फण्डहरुले सेयरबजारमा ६८ अर्ब ५६ करोड रुपैयाँ बराबरको लगानी गरेका थिए ।  

५७ मध्ये १४ फण्डको लगानी मात्रै वृद्धि देखिएको छ भने ४३ फण्डको लगानी भ्यालु घटेको देखिन्छ । म्युचुअल फण्डहरुले पूँजीबजारमा यसरी लगानी घटायो भने त्यसको समग्र असर बजारमा देखिन्छ ।  

यस्तो अवस्थाले सेयर खरिदको माग घट्ने, बजारमा दबाब सिर्जना हुने, लगानीकर्ताको मनोबल कमजोर हुने र प्रतिफलमा समेत असर पर्ने देखिन्छ ।