त्रिशूली–३ ‘ए’ पछि चिलिमेतर्फ उद्धार टोलीको नजर, सुरुङमा ६ जना फसेको आशंका

 

काठमाण्डौ । त्रिशूली–३ ‘ए’ जलविद्युत् आयोजनाको सुरुङबाट दुई जनालाई जीवितै उद्धार गर्न सफल भएपछि अब उद्धारकर्ताको ध्यान रसुवाकै चिलिमे जलविद्युत् आयोजनातर्फ केन्द्रित भएको छ।

भदौ १० गतेको विनाशकारी भोटेकोशी बाढीबाट क्षतिग्रस्त २२.१ मेगावाट क्षमताको चिलिमे जलविद्युत् आयोजनाका ६ जना अझै सम्पर्कविहीन छन्। उनीहरू आयोजनाको भूमिगत संरचना वा सुरुङभित्र फसेको आशंकामा खोज तथा उद्धार कार्य जारी छ।

प्रतिनिधिसभा सदस्य तथा इन्जिनियर श्रीराम न्यौपानेले चिलिमेको सुरुङभित्र ६ जना फसिरहेको जानकारी प्राप्त भएको बताएका छन्। त्रिशूली–३ ‘ए’ मा चलेको कठिन उद्धार अभियानमा सहभागी भएर फर्किएका न्यौपाने अहिले चिलिमेतर्फ जाँदैछन्।

उनले त्रिशूली–३ ‘ए’ को उद्धारका क्रममा हासिल भएको अनुभव र प्राविधिक ज्ञान चिलिमेको उद्धारमा उपयोग गर्न सकिने सम्भावना बुझ्ने बताएका छन्।

“उक्त उद्धार कार्यमा आफ्नो अनुभव र ज्ञानको उपयोग कसरी गर्न सकिन्छ भन्ने विषयमा जानकारी लिने, बुझ्ने, आवश्यक सुझाव दिने तथा आवश्यकता परेको अवस्थामा उद्धार कार्यमा समेत प्रत्यक्ष रूपमा खटिने उद्देश्यले जाँदै छु,” न्यौपानेले सामाजिक सञ्जालमार्फत बताएका छन्।

स्वतन्त्र ऊर्जा उत्पादकहरूको संस्था नेपाल (इप्पान) का अनुसार बाढी आउँदा चिलिमे आयोजना क्षेत्रमा ७१ जना कार्यरत थिए। तीमध्ये अधिकांशले सुरक्षित स्थानतर्फ गएर ज्यान जोगाए पनि ६ जना त्यसयता सम्पर्कविहीन छन्।

सुरुङभित्र पुग्नै कठिन

चिलिमेमा खोज तथा उद्धार कार्य सुरुदेखि नै अत्यन्त चुनौतीपूर्ण बनेको छ। बाढीसँगै आएको ठूलो परिमाणको माटो, लेदो र भग्नावशेष सुरुङभित्र पसेपछि उद्धारकर्तालाई अगाडि बढ्न कठिन भइरहेको छ।

पछिल्लो उद्धार विवरणअनुसार नेपाली सेना र भारतीय विशेषज्ञ टोलीसमेत सुरुङभित्र प्रवेश गरेर म्यानुअल रूपमा माटो तथा भग्नावशेष हटाउने काममा खटिएका छन्। सुरुङको करिब २५० मिटरमध्ये करिब १०० मिटर क्षेत्र सफा गरिएको छ।

सडक सम्पर्क विच्छेद भएका कारण एक्साभेटर, ठूला पम्प, जेनेरेटरलगायत आवश्यक उपकरण घटनास्थलसम्म पुर्‍याउन समस्या भइरहेको छ। त्यसैले अहिले सुरुङभित्र धेरै काम हातैले गर्नुपरेको छ।

स्याफ्रुबेसीबाट चिलिमेको सुरुङ प्रवेशद्वारसम्म ठूला उपकरण पुर्‍याउन सकिने गरी पहुँच मार्ग खोल्ने प्रयाससमेत भइरहेको छ। बाटो तयार भएपछि एक्साभेटरलगायत मेसिन सुरुङ नजिक पुर्‍याएर उद्धार अभियानलाई थप तीव्र बनाउन सकिने अपेक्षा गरिएको छ।

त्रिशूली–३ ‘ए’ को सफलताले बढाएको आशा

चिलिमेको उद्धार अभियान यस्तो समयमा तीव्र पारिएको छ, जब बाढी गएको नौ दिनपछि माथिल्लो त्रिशूली–३ ‘ए’ जलविद्युत् आयोजनाको सुरुङबाट दुई कामदारलाई जीवितै निकालिएको घटनाले देशभर आशा जगाएको छ।

लामो समयसम्म सुरुङमा फसेका व्यक्तिलाई जीवितै उद्धार गर्न सकिएको घटनापछि अन्य जलविद्युत् आयोजनाका सुरुङ तथा भूमिगत संरचनामा सम्पर्कविहीन रहेका व्यक्तिका परिवारमा पनि आशा बढेको छ।

चिलिमेमा सम्पर्कविहीन ६ जनाको वास्तविक अवस्था भने सुरुङको अवरुद्ध भागमा उद्धार टोली पुगिसकेपछि मात्रै स्पष्ट हुनेछ।

चिलिमे जलविद्युत् कम्पनी लिमिटेडले सञ्चालन गरेको आयोजना रसुवामा अवस्थित छ। कम्पनीको आधिकारिक विवरणअनुसार आयोजनाको जडित क्षमता २२.१ मेगावाट छ र नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको कम्पनीमा ५१ प्रतिशत स्वामित्व छ।

अब चुनौती एउटै छ—लेदो र भग्नावशेष चिर्दै सकेसम्म छिटो ती ६ जनासम्म पुग्ने।

त्रिशूली–३ ‘ए’ को सुरुङले चमत्कारिक खबर दिएको केही दिनमै चिलिमेबाट पनि त्यस्तै सुखद खबर आउने आशामा उद्धार टोली र बेपत्ता कामदारका परिवार प्रतीक्षारत छन्।