अमेरिका–क्यानडा व्यापार युद्ध विस्फोटक मोडमा, मदिरादेखि मोटरसाइकलसम्म रोक

 

काठमाण्डौ । अमेरिका र क्यानडाबीचको व्यापारिक तनाव थप चर्किएको छ। क्यानडाले अमेरिकी वस्तुमाथि प्रतिशोधात्मक भन्सार महसुल लगाएपछि अमेरिकाले क्यानडाबाट आयात हुने मदिरा, दुग्धजन्य वस्तु, गैरमादक बियर तथा मोटरसाइकललगायत विभिन्न उत्पादनमा आयात प्रतिबन्ध लगाउने घोषणा गरेको छ।

बीबीसीलाई उद्धृत गर्दै प्रकाशित विवरणअनुसार अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले कार्यकारी आदेश जारी गर्दै आगामी सेप्टेम्बर २९ देखि नयाँ प्रतिबन्ध लागू हुने घोषणा गरेका हुन्।

अमेरिकाले क्यानडामाथि अमेरिकी उत्पादनविरुद्ध भेदभावपूर्ण व्यापारिक व्यवहार गरेको आरोप लगाएको छ।

वार्ता असफल भएपछि बढ्यो तनाव

अमेरिका र क्यानडा लामो समयदेखि अत्यन्त नजिकका व्यापारिक साझेदार मानिन्छन्। क्यानडाको कुल निर्यातको दुई तिहाइभन्दा बढी हिस्सा अमेरिकी बजारमा जाने गरेको छ भने मेक्सिकोपछि क्यानडा अमेरिकाको दोस्रो ठूलो व्यापारिक साझेदार हो।

तर पछिल्लो व्यापार वार्ता निष्कर्षविहीन भएपछि दुई देशबीच एकपछि अर्को प्रतिशोधात्मक कदम सुरु भएका छन्।

गत अगस्टको अन्त्यतिर अमेरिका–क्यानडा व्यापार वार्ता असफल भएपछि ह्वाइट हाउसले करिब २० अर्ब अमेरिकी डलर बराबरका क्यानेडियाली वस्तुमाथि ५० प्रतिशतसम्म भन्सार महसुल लगाएको थियो।

त्यसको जवाफमा क्यानडाले अमेरिकी स्टिल, कपडा, फर्निचरलगायत उत्पादनमा ‘डलरको बदला डलर’ बराबरको प्रतिशोधात्मक कर लगाउने निर्णय गरेको थियो।

क्यानडाको उक्त कर लागू भएलगत्तै अमेरिकाले थप कडा कदम चाल्दै विभिन्न वस्तुको आयातमै रोक लगाएको हो।

मदिरादेखि मोटरसाइकलसम्म प्रतिबन्ध

अमेरिकाले क्यानडाबाट आयात हुने केही वस्तुमा पूर्ण प्रतिबन्ध लगाउने निर्णय गरेको छ।

प्रतिबन्धको सूचीमा मोहीलगायत केही दुग्धजन्य वस्तु, उखुको गुँड, गैरमादक बियर, वाइन, रम, भोड्का, माल्ट बियर तथा मोपेडसहितका मोटरसाइकल रहेका छन्।

त्यस्तै विभिन्न प्रकारका चिज, काँचो छाला तथा छालाजन्य वस्तु, कागज, फर्निचर, गद्दा, आल्मुनियम, फलामलगायत धातु, मोटरबोट, गल्फ कार्ट, माछा मार्ने सामग्री तथा विद्युतीय स्विचबोर्डमाथि थप उच्च भन्सार महसुल लगाउने तयारी गरिएको छ।

बम्बार्डियरलाई पनि ट्रम्पको चेतावनी

अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले क्यानडाको विमान निर्माता कम्पनी बम्बार्डियरलाई समेत चेतावनी दिएका छन्।

उनले कम्पनीले अमेरिकामै उत्पादन केन्द्र नसारे अमेरिकी बजारमा बम्बार्डियरका विमान बिक्री गर्न नदिने चेतावनी दिएको विवरणमा उल्लेख छ।

यसले व्यापारिक तनाव केवल कृषि र उपभोग्य वस्तुमा सीमित नरही उत्पादन तथा औद्योगिक क्षेत्रसम्म विस्तार भएको संकेत गरेको छ।

क्यानडा भन्छ– ‘मूल्य चुकाउनुपरे पनि पछि हट्दैनौँ’

क्यानडाका प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीले अमेरिकामाथिको अत्यधिक व्यापारिक निर्भरता कम गर्दा छोटो अवधिमा आर्थिक लागत चुकाउनुपर्ने भए पनि राष्ट्रिय हितका लागि आवश्यक कदमबाट पछि नहट्ने बताएका छन्।

उनले एक भिडियो सम्बोधनमा भनेका छन्, ‘कारबाही गर्दा लागत त लाग्छ, तर केही नगरी बस्दा देशले चुकाउनुपर्ने मूल्य त्योभन्दा अझ बढी हुन्छ।’

क्यानडाले अमेरिकी बजारमाथिको निर्भरता घटाउँदै अन्य मुलुकसँग व्यापारिक सम्बन्ध विस्तार गर्ने संकेतसमेत दिएको छ।

क्यानेडियाली व्यवसाय बढी प्रभावित हुने जोखिम

व्यापार विज्ञहरूले पछिल्ला प्रतिबन्ध तथा शुल्क वृद्धिको सीधा असर अमेरिकी बजारमा निर्भर क्यानेडियाली व्यवसायमा पर्ने बताएका छन्।

हिनरिक फाउन्डेसनकी व्यापार विज्ञ डेबोरा एल्म्सका अनुसार प्रारम्भिक चरणमै करिब १ अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको व्यापार प्रभावित हुनसक्छ।

उनले दुवै देशका नेतृत्वले प्रयोग गरिरहेको कडा भाषाले निकट भविष्यमा वार्ता पुनः सुरु हुने सम्भावनालाई समेत कमजोर बनाइरहेको टिप्पणी गरेकी छन्।

व्यापार विवाद कूटनीतिक तनावमा परिणत

अमेरिका–क्यानडा विवाद पछिल्लो समय व्यापारमा मात्र सीमित छैन। दुई देशबीचको राजनीतिक तथा कूटनीतिक सम्बन्धमा समेत तनाव देखिन थालेको छ।

पछिल्लो घटनाक्रमले विशेषगरी उत्तर अमेरिकी आपूर्ति शृंखला, कृषि, पेय पदार्थ, औद्योगिक उत्पादन र सवारीसाधन क्षेत्रमा थप अनिश्चितता बढाएको छ।

यदि दुवै पक्षले प्रतिशोधात्मक कदमलाई निरन्तरता दिए भने यसको असर सीमा व्यापार, उत्पादन लागत, उपभोक्ता मूल्य र दुई देशका उद्योगमा रोजगारीसम्म फैलिन सक्ने जोखिम देखिएको छ।