इरान युद्धमा अमेरिकाको ३३.४ अर्ब डलर खर्च, हतियार भण्डारमा रणनीतिक अभाव

विश्व अर्थतन्त्र
मंगलवार, भाद्र ३०,२०८३ 14:42:11

काठमाण्डौ । इरानसँगको युद्धमा अमेरिकाले जुन २९ सम्म अनुमानित ३३.४ अर्ब अमेरिकी डलर खर्च गरेको पेन्टागनको पछिल्लो प्रतिवेदनले देखाएको छ। अमेरिकी रक्षा मन्त्रालयले सोमबार सार्वजनिक गरेको ‘लीड इन्स्पेक्टर जनरल रिपोर्ट’मा युद्धका क्रममा अमेरिकी सैन्य संरचना र हतियारमा परेको क्षतिको विस्तृत विवरण समेटिएको छ।

प्रतिवेदनअनुसार इरानी आक्रमणका कारण मध्यपूर्वमा रहेका अमेरिकी सैन्य आधारहरूमा सयौं भवन तथा संरचना क्षतिग्रस्त वा ध्वस्त भएका छन्। साथै, जुन महिनाको अन्त्यसम्म दर्जनौं अमेरिकी विमानमा समेत क्षति पुगेको जनाइएको छ।

इरानी आक्रमणबाट इराक, कुवेत, साउदी अरेबिया र संयुक्त अरब इमिरेट्समा रहेका अमेरिकी कूटनीतिक संरचनामा मात्रै करिब १८ करोड ४० लाख डलर बराबरको भौतिक क्षति पुगेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।

युद्धका क्रममा अमेरिकी हतियार तथा गोलाबारुदको ठूलो परिमाणमा प्रयोग भएपछि अमेरिकी सैन्य भण्डारमा रणनीतिक अभाव देखिएको प्रतिवेदनले जनाएको छ। साथै, थप हतियार आपूर्ति गर्ने क्रममा अमेरिकी रक्षा उद्योगको उत्पादन क्षमतामा रहेका केही अवरोधसमेत उजागर भएको उल्लेख छ।

प्रतिवेदन सार्वजनिक हुनुअघि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिकाले इतिहासमै सबैभन्दा ठूलो परिमाणमा अत्याधुनिक तथा विशिष्ट हतियार उत्पादन गरिरहेको दाबी गरेका थिए।

प्रतिवेदनमा पाँचौं पुस्ताको एफ–३५ए लडाकु विमान शत्रुको आक्रमणबाट क्षतिग्रस्त भएको उल्लेख छ। यो विमानको उक्त संस्करण युद्धका क्रममा शत्रुको गोली वा आक्रमणबाट क्षतिग्रस्त भएको पहिलो घटना भएको बताइएको छ।

जुन महिनाको अन्त्यसम्म चारवटा एफ–१५ई लडाकु विमान र एउटा ए–१० आक्रमणकारी विमान पूर्ण रूपमा नष्ट भएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।

अमेरिकी वायुसेनाका अनुसार एउटा एफ–३५ए विमानको लागत करिब ९ करोड २० लाख डलर पर्छ। त्यस्तै, सन् १९९८ को मूल्यअनुसार एफ–१५ई विमानको लागत करिब ३ करोड ११ लाख डलर थियो।

युद्धका क्रममा सातवटा केसी–१३५ हवाई इन्धन भर्ने विमान क्षतिग्रस्त वा नष्ट भएका छन्। त्यस्तै, सातवटा हेलिकप्टर र ३० भन्दा बढी ड्रोन समेत गुमाइएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।

पेन्टागनको प्रतिवेदनले युद्धको प्रत्यक्ष आर्थिक लागतसँगै अमेरिकी सैन्य हतियार भण्डारमा परेको दबाब र रक्षा उत्पादन क्षमताका चुनौतीलाई समेत उजागर गरेको छ।