विश्व बैंकले घटायो २०२५ को आर्थिक वृद्धिदर अनुमान: व्यापार युद्धले थपियो संकट, नेपाललाई के प्रभाव पर्ला ?

काठमाण्डौ । विश्व बैंकले सन् २०२५ का लागि विश्व अर्थतन्त्रको वृद्धिदर घटाएर २.३ प्रतिशतमा सीमित गरेको छ। सन् २०२४ को २.६ प्रतिशत वृद्धिदरसँग तुलना गर्दा यो दर उल्लेखनीय रूपमा घटाइएको हो। यो पछिल्लो केही दशकयताको सबैभन्दा कमजोर वृद्धिदर हो।

विश्व बैंकद्वारा मङ्गलबार सार्वजनिक गरिएको Global Economic Prospects प्रतिवेदनमा उल्लेख गरिएको छ कि विश्व व्यापारमा बढ्दो असहजता, अमेरिकाद्वारा लगाइएको आयात कर, र प्रमुख अर्थतन्त्रहरूमा देखिएको सुस्तताका कारण यस्तो अवस्था आएको हो।

व्यापार युद्धको गहिरिँदो असर

विश्व बैंकले चेतावनी दिएको छ कि यदि अमेरिका र अन्य देशहरूबीचको व्यापार तनाव कायमै रह्यो भने, यो अवस्था अझै बिग्रन सक्छ। अमेरिकाले गत वर्षदेखि विभिन्न वस्तुहरूमा लगाएको उच्च दरको आयात करले व्यापार सञ्जालमा असहजता ल्याएको छ।

यो परिस्थितिका कारण २०२५ मा विश्व व्यापार वृद्धिदर १.८ प्रतिशतमा सीमित हुने अनुमान गरिएको छ, जुन सन् २०२४ मा ३.४ प्रतिशत थियो।

विशेषगरी, अमेरिका र चीनबीचको व्यापारिक द्वन्द्वले विश्वभरका आपूर्ति शृङ्खला, लगानी प्रवाह, र बजारको विश्वासमा नकारात्मक असर पारेको बताइएको छ।

मुख्य अर्थतन्त्रहरूमा घट्दो वृद्धि

-अमेरिका: २०२५ मा वृद्धि १.४ प्रतिशतमा झर्ने अनुमान, जुन गत वर्षको २.८ प्रतिशतको तुलनामा आधा मात्र हो।

-चीन: वृद्धिदर ५ प्रतिशतबाट घटेर ४.५ प्रतिशतमा पुग्ने।

-युरोप: युरोजोनको वृद्धि दर ०.७ प्रतिशतमा सीमित।

-भारत: विश्वकै तीव्र गति बढ्ने मुलुकका रूपमा ६.३ प्रतिशत वृद्धिदरसहित अगाडि, यद्यपि अघिल्लो अनुमानभन्दा अलिक घटेको।

नेपाललाई पर्ने सम्भावित असर

-नेपाल जस्तो आयात–निर्यातमा भर पर्ने र रेमिट्यान्समा निर्भर राष्ट्रका लागि यस्तो अवस्थाले प्रत्यक्ष प्रभाव पार्न सक्छ।

-विश्व व्यापारमा कमी आउँदा नेपालको कृषि तथा उत्पादित वस्तुको मागमा कमी आउन सक्छ।

-रोजगार संकट: खाडी मुलुक वा मलेसियाजस्ता प्रवासी श्रमिक केन्द्रहरूमा आर्थिक संकट गहिरिँदा नेपाली कामदारको रोजगारी प्रभावित हुन सक्छ।

-ब्याजदरको चुनौती: विश्वव्यापी वित्तीय अनिश्चितताले नेपालमा लगानी, ऋण तथा मुद्रानितिमा समेत असर पार्न सक्छ।

विश्व बैंकको सुझाव: खुला व्यापार, स्थिर नीति

विश्व बैंकले प्रमुख राष्ट्रहरूलाई खुलेर व्यापार गर्ने नीति अवलम्बन गर्न आग्रह गरेको छ। यदि अमेरिका लगायतका मुलुकहरूले आयात करहरू घटाउने हो भने, विश्व वृद्धिदरमा ०.२ प्रतिशतसम्म सुधार आउन सक्ने अनुमान गरिएको छ।

यस्तो परिस्थितिमा, नेपालले पनि आफ्ना आर्थिक नीतिहरूमा सुधार, निर्यातमुखी उत्पादन प्रवर्धन, र प्रवासी कामदारका लागि नयाँ गन्तव्यहरूको खोजीमा प्राथमिकता दिनुपर्ने विश्व बैंकको परामर्श अप्रत्यक्ष रूपमा सान्दर्भिक देखिन्छ।

स्रोतहरू: CNBC, World Bank Global Economic Prospects, BBC News