अन्तर्राष्ट्रिय मिडियामा जेनजी आन्दोलनपछिको राजनीतिक अस्थिरताको चर्चाः राजसंस्था फर्किनेसम्मको विश्लेषण

काठमाण्डौ । नेपालमा युवा पुस्ता (जेनजी) ले नेतृत्व गरेको आन्दोलनले देशलाई राजनीतिक संकटमा धकेलेको छ। सामाजिक सञ्जालहरूमा लगाइएको प्रतिबन्धबाट सुरु भएको यो आन्दोलनले भ्रष्टाचार विरोधी अभियान, रोजगारीका अवसरहरू र प्रणालीगत सुधारका मागहरूसँग जोडिएपछि हिंसात्मक रूप धारण गरेको छ। यसले प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको राजीनामा निम्त्याएको छ भने सेनाको तैनाथी भएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय मिडियाहरूले यो घटनालाई नेपालको राजनीतिक अस्थिरताको नयाँ अध्यायको रूपमा चित्रण गरेका छन्। यो रिपोर्टले सेप्टेम्बर १०, २०२५ सम्मका अन्तर्राष्ट्रिय मिडियाका नवीनतम अपडेटहरू र नेपालको राजनीतिक भविष्य, जसमा राजसंस्थाको पुनर्स्थापना सम्भावनासम्मका छलफलहरू समेटेको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय मिडियाको अपडेटहरू

अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले यो आन्दोलनलाई युवा नेतृत्वको "क्रान्ति" को रूपमा चित्रण गरेका छन्, जसले राजनीतिक अस्थिरतामा फसेको नेपालको भ्रष्टाचारलाई उजागर गरेको छ। मुख्य अपडेटहरू यस प्रकार छन् :

द गार्जियन: यो आन्दोलनलाई "नेपालको जेनजी क्रान्ति" भन्दै काठमाडौंका युवा प्रदर्शनकारीहरूमा लागेका गोलीका घाउहरू र मृत्युहरूको वर्णन गरेको छ। सामाजिक सञ्जालका असन्तोषबाट सरकार उल्टाउने मागसम्मको वृद्धिलाई जोड दिएको छ।

बीबीसी: आन्दोलनलाई विभिन्न समूहहरूले "हाइज्याक" गरेको उल्लेख गर्दै सेनाको गस्ती र सामाजिक सञ्जाल प्रतिबन्ध हटाइएको बताएको छ। मृत्युहरूको संख्या र जिम्मेवारीको माग गरेको छ।

द न्यूयोर्क टाइम्स: आन्दोलनको "विस्फोटक" स्वरूपलाई वर्णन गर्दै "नेपो किड्स" माथिको आक्रोश र प्रतिबन्ध हटेपछि परिवर्तित वातावरणलाई उल्लेख गरेको छ। ३० मृत्युपछि सेनाले आदेश स्थापित गरेको लाइभ अपडेट दिएको छ।

अल जजिरा: ओलीको राजीनामा र संसद् आगजनीलाई कभर गर्दै जेनजी आन्दोलनको भविष्यबारे प्रश्न उठाएको छ। प्रतिबन्धभन्दा बाहिर आर्थिक मुद्दाहरूमा विस्तार भएको बताएको छ।

टाइम र ह्युमन राइट्स वाच: घातक झडपहरूमा जोड दिँदै प्रहरीको घातक बल प्रयोगको निन्दा गरेको छ। टाइमले भ्रष्टाचार र अवसर अभावलाई आन्दोलनको कारण बताएको छ।

अन्य स्रोतहरू (जस्तै ब्रिटानिका, न्यूजवीक, एबीसी न्यूज): अराजकताको अवलोकन गर्दै सामाजिक सञ्जाल प्रतिबन्धको भूमिका र राजसंस्था हटेपछिको संघर्षलाई जोड दिएका छन्।

एक्स (पूर्व ट्विटर) मा छलफलहरूले मिडिया रिपोर्टहरूसँग मेल खान्छन्, जसमा २०२५ को सुरुको स्कुलबालकको भाषणको भाइरल प्रसार र ओलीको चीनमुखी नीतिका भूराजनीतिक कोणहरू छन्। केही पोस्टहरूले अमेरिकी कूटनीतिज्ञ भिक्टोरिया नुल्यान्डको लबिङ जस्ता विदेशी प्रभावको अड्कलबाजी गरेका छन् तर प्रमाणित छैनन्।

नेपालको राजनीतिक भविष्यबारे छलफलहरू

अन्तर्राष्ट्रिय मिडियाले यो अस्थिरतालाई मार्च-मे २०२५ को राजसंस्था पक्षधर प्रदर्शनहरूसँग जोडेका छन्, जसमा हजारौंले पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाहको पुनर्स्थापना र हिन्दु राष्ट्रको माग गरेका थिए। ती प्रदर्शनहरूमा पनि हिंसा, कर्फ्यू र सेनाको तैनाथी भएको थियो, जसमा कम्तीमा दुई जनाको मृत्यु भएको थियो।

राजसंस्था पुनर्स्थापनाको सम्भावना: द डिप्लोम्याट र द इकोनोमिक टाइम्स जस्ता मिडियाले अराजकतामा राजसंस्थाको बढ्दो समर्थनलाई उल्लेख गरेका छन् तर यो बहुमतको दृष्टिकोण नभएको बताएका छन्। काठमाडौं पोस्टले राजसंस्था "फर्कने छैन" भन्दै जातीय र वर्गीय तनावलाई कारण बताएको छ। तर टाइम्स अफ इन्डिया र ले मोन्डेले भविष्यवाणीहरू र असन्तोषले राजसंस्था मागलाई बढावा दिएको उल्लेख गरेका छन्। केही एक्स पोस्टहरू र विश्लेषणहरूले राजसंस्था पक्षधरहरू जेनजी आन्दोलनमा मिसिएर आफ्नो एजेन्डा अगाडि बढाएको बताएका छन्।

वैकल्पिक व्यवस्थाहरू: अधिकांश कभरेजले "नयाँ राजनीतिक प्रणाली" वा अन्तरिम सरकारका मागहरूमा जोड दिएका छन्। रोयटर्सले वृद्ध नेताहरूप्रतिको असन्तोष र युवा नेतृत्वको सुधार मागलाई उल्लेख गरेको छ। अल जजिराले अन्तरिम सेटअपको अड्कलबाजी गरेको छ भने केहीले ओलीको चीनमुखी नीतिबाट टाढा भएर लोकतान्त्रिक परिवर्तनको सुझाव दिएका छन्। भूराजनीतिक कोणमा चीन-भारत गतिशीलतामा नेपालको भूमिकाबारे चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।

सम्भावना र चुनौतीहरू: विश्लेषकहरू सहमत छन् कि गणतन्त्रको असफलताले राजसंस्थालाई बल दिए पनि बहुमत समर्थनबिना यो असम्भव छ। जेनजीको फोकस भ्रष्टाचार विरोधमा छ, राजसंस्था पुनर्स्थापनामा होइन, तर हाइब्रिड मागहरू (जस्तै हिन्दु राष्ट्र) कायम छन्।