कक्षाबाट क्याबिनेटसम्म: गुरु र चेला एकैपटक मन्त्री

काठमाण्डौ । बालेन्द्र शाह नेतृत्वको नयाँ सरकार केवल राजनीतिक परिवर्तनको कथा मात्र होइन, संरचनागत र सांकेतिक सन्देश बोकेको क्याबिनेटको रूपमा पनि उभिएको छ । दुईतिहाइ नजिकको जनमतसहित उदाएको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले सरकार गठनसँगै नयाँ अनुहार, नयाँ ऊर्जा र नयाँ अभ्यास प्रस्तुत गरेको छ ।

३६ वर्षकै उमेरमा प्रधानमन्त्री बनेर बहुदलीय व्यवस्थापछि सबैभन्दा कम उमेरका कार्यकारी प्रमुख बन्न सफल बालेनले मन्त्रिपरिषद् गठन गर्दा युवा, विज्ञ र समावेशी प्रतिनिधित्वलाई प्राथमिकता दिएका छन् । महिलालाई न्यूनतम ३३ प्रतिशत सहभागिता सुनिश्चित गर्ने कानुनी व्यवस्थालाई व्यवहारमै लागू गर्दै उनले क्याबिनेटलाई सन्तुलित बनाउने प्रयास गरेका छन् ।

तर, यही क्याबिनेटभित्र एउटा अनौठो र चर्चित संयोग पनि देखिएको छ—गुरु र चेला एकैपटक मन्त्री बनेका छन् ।

सूचना तथा सञ्चार मन्त्री बनेका डा. विक्रम तिमिल्सिना र शिक्षा मन्त्रीको जिम्मेवारी सम्हालेका सस्मित पोखरेल बीचको सम्बन्ध केवल सहकर्मीको होइन, कक्षाकोठामा स्थापित गुरुचेलाको हो।

त्रिभुवन विश्वविद्यालय मा सञ्चालन हुँदै आएको Public Policy, Governance and Anti-Corruption Studies को स्नातकोत्तर कार्यक्रममा सस्मित विद्यार्थीका रूपमा अध्ययनरत छन् भने डा. तिमिल्सिना त्यही विषयका अध्यापक हुन् । अर्थात्, कक्षाकोठामा ज्ञान दिने गुरु र सिक्ने चेला अहिले राज्य सञ्चालनको उच्च तहमा सँगै उभिएका छन् ।

यो केवल रोचक संयोग मात्र होइन, शासनशैली र नीतिगत अभ्यासमा सम्भावित प्रयोगको संकेत पनि मानिएको छ । विशेषगरी भ्रष्टाचारविरुद्ध कडा नीति लिने प्रतिबद्धता दोहोर्याइरहेको सरकारमा anti-corruption studies पढाउने र पढ्ने दुवै पात्र मन्त्री बनेपछि उनीहरूको कार्यक्षमता र निर्णयले कस्तो प्रभाव पार्छ भन्ने चासो बढेको छ ।

उक्त कार्यक्रममा जेनजी आन्दोलनबाट उदाएका केही युवा नेता, पत्रकार र प्रशासकसमेत अध्ययनरत रहेको सन्दर्भले यो समूहलाई भविष्यको नीतिनिर्माणको ‘थिंक ट्यांक’ का रूपमा समेत हेरिन थालेको छ ।

यसरी, बालेन क्याबिनेट केवल नयाँ अनुहारहरूको जमात मात्र नभई शिक्षा, सिद्धान्त र शासनबीचको प्रत्यक्ष जोडिएको प्रयोगशाला बन्ने संकेत देखिएको छ । अब प्रश्न एउटै छ: कक्षाकोठाको सिद्धान्त सत्ता सञ्चालनमा कति प्रभावकारी रूपमा रूपान्तरण हुन्छ?