३० मिनेटसम्म ‘नक्कली’ सीईओसँग कुरा, पछि खुल्यो एआई क्लोनको खेल

काठमाण्डौ ।कल्पना गर्नुहोस्त, पाईं कसैसँग आधा घण्टासम्म गम्भीर छलफल गर्नुहुन्छ, तर पछि थाहा हुन्छ कि त्यो व्यक्ति वास्तविक नै थिएन। यस्तै आश्चर्यजनक घटना अमेरिकाको Customers Bank मा भएको छ, जसले प्रविधिको नयाँ युगतर्फ संकेत गरेको छ।

बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (CEO) Sam Sidhu को त्रैमासिक नतिजा सम्बन्धी कन्फरेन्स कलमा विश्लेषकहरूले करिब ३० मिनेटसम्म प्रश्न–उत्तर गरे। सबैले सोचेका थिए—सीधै सीईओसँग संवाद भइरहेको छ। तर बैठकपछि सिधुले आफैं खुलासा गरे: त्यो आवाज उनको होइन, उनको एआई क्लोनको थियो।

उनले भने, “आज तपाईंहरूले मेरो तर्फबाट सुन्नुभएको कुरा मैले होइन, मेरो एआई क्लोनले भनेको हो।” यो घटना सार्वजनिक कम्पनीको ‘अर्निङ्स कल’मा पहिलो पटक भएको दाबी गरिएको छ।

बैंकले OpenAI सँग मिलेर बैंकिङ प्रणालीलाई स्वचालित बनाउने दीर्घकालीन सहकार्य गरिरहेको छ। यही प्रयोगको एक भागका रूपमा सीईओको आवाज र प्रस्तुति शैलीलाई एआईमार्फत नक्कल गरेर प्रयोग गरिएको थियो।

एआई क्लोन: प्रविधि मात्र होइन, नयाँ यथार्थ

यो घटना केवल एक प्रयोग मात्र होइन: आगामी समयको संकेत पनि हो। अहिले विश्वभर एआई क्लोनको प्रयोग तीव्र रूपमा बढिरहेको छ।

Mark Zuckerberg जस्ता प्रविधि क्षेत्रका अगुवाहरूले आफ्नै एआई अवतार विकास गर्ने काम गरिरहेका छन्, जसले उनीहरूको बोल्ने शैली, हाउभाउ र निर्णय प्रक्रियासमेत सिक्दैछ। उद्देश्य: कर्मचारी र संस्थाबीचको सम्बन्ध अझ मजबुत बनाउनु।

तर, प्रविधिको यो विकाससँगै जोखिम पनि बढेको छ।

फाइदा मात्रै होइन, ठगीको नयाँ हतियार पनि

भारत र चीनजस्ता देशहरूमा एआई क्लोनिङ तीव्र रूपमा फैलिँदैछ। भारतको बेंगलुरुस्थित स्टार्टअपहरूले विभिन्न भाषामा आवाज नक्कल गर्ने प्रविधि विकास गरिरहेका छन्।

तर यही प्रविधि ठगीमा समेत प्रयोग हुन थालेको छ। उदाहरणका लागि, भारतमा एक शिक्षिकालाई नक्कली आवाज प्रयोग गरेर १ लाख रुपैयाँ ठगी गरिएको घटना सार्वजनिक भइसकेको छ। ठगहरूले आफन्तकै आवाज, भावनात्मक शैली र बोल्ने तरिका नक्कल गरेर विश्वास जितेका थिए।

चीनमा त ‘घोस्ट बट्स’को ट्रेन्ड नै सुरु भएको छ, जहाँ मानिसहरूले आफ्ना दिवंगत आफन्तहरूको एआई प्रतिरूप किन्ने गरेका छन्।

अब प्रश्न: वास्तविक र नक्कली छुट्याउने कसरी?

एआई क्लोन अब केवल टेक्नोलोजीको प्रयोग मात्र होइन: यो व्यवसाय, भावनात्मक सम्बन्ध र अपराध तीनै क्षेत्रमा प्रवेश गरिसकेको छ।

भोलिका दिनमा हामीले सुन्ने, देख्ने र विश्वास गर्ने कुरा कति वास्तविक छन् भन्ने छुट्याउन अझ चुनौतीपूर्ण हुने देखिन्छ।

डिजिटल युगको यो ‘हुमशक्ल’ दुनियाँमा अब सबैभन्दा ठूलो प्रश्न यही बनेको छ: साँचो को हो, नक्कली को ?