भारतीय नयाँ नियमपछि नेपाली चिया निर्यात ठप्प

काठमाण्डौं । भारतले नेपाली तयारी चियाको प्रवेशमा नयाँ नियामक व्यवस्था लागू गरेपछि एक सातादेखि निर्यात पूर्ण रूपमा रोकिएको छ।  

उद्योगीहरूले यसलाई गम्भीर व्यापारिक अवरोधका रूपमा लिएका छन् भने केही विश्लेषकहरूले नियामक कडाइ र बजार सुरक्षाको दृष्टिले व्याख्या गरेका छन्।

भारतीय चिया विकास निगमले पुरानो परीक्षण प्रणाली खारेज गर्दै नयाँ ‘स्ट्यान्डर्ड अपरेटिङ प्रोसिड्युर’ लागू गरेपछि मे १ देखि नेपालबाट भारततर्फ जाने चिया निर्यात रोकिएको हो।  

नयाँ प्रावधानअनुसार अब प्रत्येक गाडीमा रहेको चियाको नमूना छुट्टाछुट्टै प्रयोगशालामा परीक्षण गर्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ।

यसअघि एउटै नमूना परीक्षणको आधारमा लामो समयसम्म निर्यात गर्न सकिने व्यवस्था थियो।  

तर, नयाँ नियम लागू भएपछि चिया बोकेका गाडीहरू पश्चिम बंगालको पानीट्यांकी नाकामा रोकिएका छन्।

मेची उद्योग वाणिज्य संघका प्रतिनिधि गोपाल बस्नेतका अनुसार परीक्षण प्रक्रियाको ढिलाइले निर्यात ठप्प भएको छ र यसले चिया उद्योगको नगद प्रवाह तथा बजार व्यवस्थापनमा प्रत्यक्ष असर पारेको छ।

नेपाल चिया उत्पादक संघका अध्यक्ष आदित्य पराजुलीले नयाँ प्रावधानले लागत बढाउनुका साथै नेपाली चियाको प्रतिस्पर्धात्मक क्षमता कमजोर बनाएको बताएका छन्।

 

तर व्यापार विश्लेषकहरूका अनुसार भारतले खाद्य सुरक्षा, गुणस्तर नियन्त्रण र ट्रेसबिलिटी सुधारका लागि यस्तो कदम चालेको हुनसक्छ।  

उनीहरूका अनुसार परीक्षण प्रणालीलाई छिटो बनाउने संयन्त्र विकास भएमा व्यापार पुनः सहज हुन सक्ने सम्भावना छ।

त्यस्तै, केही व्यापारिक विज्ञहरूले यसलाई भारत–नेपाल व्यापार सन्तुलन, आन्तरिक उत्पादक संरक्षण र बजार नियन्त्रण रणनीतिसँग पनि जोडेर हेर्नुपर्ने बताएका छन्।

नेपालको चिया उद्योग भारत बजारमा अत्यधिक निर्भर छ।  

राष्ट्रिय चिया तथा कफी विकास बोर्डका अनुसार सिटिसी चियाको आधाभन्दा बढी र अर्थोडक्स चियाको करिब ९० प्रतिशत निर्यात भारतमै निर्भर छ।

उद्योगीहरूले तत्काल कूटनीतिक पहलको माग गरेका छन् भने सरकारी निकायहरूले भारतसँग संवादमार्फत समाधान खोज्ने तयारी भइरहेको जनाएका छन्।