लगानीकर्ताहरुले सेयर धितो राखेर लिए रु. १.६२ खर्ब लोन, बजारमा किन देखिएन प्रभाव?

काठमाण्डौ । बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूबाट सेयर धितो कर्जा निरन्तर बढिरहेको भए पनि त्यसको प्रभाव पूँजीबजारमा भने देखिएको छैन ।  

नेपाल राष्ट्र बैंकको तथ्याङ्कअनुसार जेठ मसान्तसम्म बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट सेयर धितोमा प्रवाह भएको कर्जा १ खर्ब ६२ अर्ब ८७ करोड रुपैयाँ पुगेको छ ।  

यो कर्जा प्रवाह गत आवको सोही अवधिसम्मको तुलनामा २६.५९ प्रतिशत बढी हो । गत आवको ११ महिनासम्ममा सेयर लगानीकर्ताहरुले आफ्नो नाममा रहेको सेयर धितो राखेर बैंक वित्तीय संस्थाबाट १ खर्ब २८ अर्ब ६५ करोड रुपैयाँ कर्जा लिएका थिए ।  

बैंकहरुको यस्तो कर्जा बढे पनि नेप्सेमा नयाँ पूँजीको प्रवेश भने भएको संकेत देखिएको छैन । बजारमा दैनिक कारोबार रकम लगातार घटिरहेको छ र सूचकले पनि अपेक्षित गति लिन सकेको छैन । यसले बैंकबाट प्रवाह भएको सबै कर्जा सेयर खरिदमा प्रयोग नभई अन्य क्षेत्रतर्फ गएको हुन सक्ने संकेत गर्छ ।

नयाँ सरकार गठनपछि लगानीकर्ताले पूँजीबजारमैत्री नीति र सुधारको अपेक्षा गरेका थिए । तर नीति निर्माण र कार्यान्वयनमा देखिएको अन्योलका कारण लगानीकर्ताको आत्मविश्वास अझै फर्किन सकेको छैन । यही कारण धेरैले सेयर धितोमा कर्जा लिए पनि त्यसलाई व्यवसाय विस्तार वा व्यक्तिगत प्रयोजनमा प्रयोग गरिरहेको अनुमान गरिएको छ ।

सेयर धितो कर्जा बढ्नु मात्रले बजारमा नयाँ पूँजी प्रवेश हुन्छ भन्ने नहुने सेयर विश्लेषकहरुको भनाई । लगानी वातावरण सकारात्मक भइदिएको भए कर्जाको माग अझ बढी हुने र त्यसको प्रत्यक्ष प्रभाव बजारमा देखिने विज्ञहरु बताउँछन् । हाल लगानीकर्तामा आत्मविश्वासको कमी रहेकाले ठूलो पूँजी परिचालन गर्ने लगानीकर्ता निष्क्रिय बनेका छन् ।

समग्रमा, तथ्याङ्कले बैंकहरूबाट सेयर धितो कर्जा विस्तार भइरहेको देखाए पनि त्यसको सकारात्मक प्रभाव पूँजीबजारमा नदेखिनुले अहिलेको मुख्य समस्या तरलताको नभई लगानीकर्ताको विश्वासको रहेको संकेत गरेको छ । विज्ञहरूका अनुसार लगानीकर्ताको आत्मविश्वास पुनःस्थापित नभएसम्म बैंकिङ प्रणालीबाट प्रवाह हुने रकम नेप्सेभन्दा अन्य क्षेत्रमा जाने सम्भावना बढी रहनेछ ।