जेनजी आन्दोलनले लगानी वातावरणमा अनिश्चितता बढाएको अन्तर्राष्ट्रिय एजेन्सीहरूको चेतावनी

काठमाण्डौ । हालै नेपालमा चर्किएको जेनजी आन्दोलनले राजनीतिक अस्थिरता गहिरिँदै गएको सन्दर्भमा अन्तर्राष्ट्रिय रेटिङ एजेन्सी तथा विज्ञहरूले लगानी वातावरणमा नकारात्मक असर पर्ने चेतावनी दिएका छन्।

फिच (Fitch Ratings) ले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो मूल्याङ्कनमा राजनीतिक द्वन्द्व र अस्थिरताले नेपालमा दीर्घकालीन प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानी (FDI) आकर्षित गर्ने क्षमतामा चुनौती बढाउने बताइएको छ। फिचका अनुसार, “लगातार हुने सत्ता–परिवर्तन र जनस्तरको असन्तोषका कारण नीति–निरन्तरतामा प्रश्न उठ्छ, जसले लगानीकर्ताको आत्मविश्वास कमजोर पार्छ।”

त्यस्तै, मुडिज (Moody’s) ले नेपालमा राजनीतिक अस्थिरता र आन्दोलनका कारण संरचनागत सुधारको प्रक्रियामा ढिलाइ हुने बताउँदै यसले निजी क्षेत्रीय लगानी र अन्तर्राष्ट्रिय साझेदारहरूको प्रतिबद्धता कमजोर पार्न सक्ने उल्लेख गरेको छ।

एशियन डेभलपमेन्ट बैंक (ADB) का केही विश्लेषकहरूले हालैको रिपोर्टमा राजनीतिक संक्रमण लामो समयसम्म स्थिर हुन नसके आर्थिक वृद्धिदरमा गिरावट आउन सक्ने प्रक्षेपण गरेका छन्। उनीहरूको भनाइमा, “राजनीतिक अनिश्चितताले आधारभूत पूर्वाधार तथा ऊर्जा क्षेत्रमा अपेक्षित विदेशी लगानी सुस्त बनाउँछ, जसको असर उत्पादन र रोजगारी दुवै क्षेत्रमा पर्छ।”

यस्तै, ब्लुमबर्ग (Bloomberg) र द इकोनोमिस्ट (The Economist) ले प्रकाशित टिप्पणीहरूमा नेपालमा युवापुस्ताको असन्तोष र त्यसले उत्पन्न गरेको जेनजी आन्दोलनले लगानीकर्तालाई ‘अतिरिक्त जोखिम’ को संकेत दिएको उल्लेख छ। उनीहरूका अनुसार, राजनीतिक सहमति नभएसम्म दीर्घकालीन लगानीकर्ताले प्रतीक्षा गर्ने सम्भावना बढी छ।

नेपालमा हालैका आन्दोलन र सत्ता परिवर्तनलाई अन्तर्राष्ट्रिय बजारले चासोका साथ नियालिरहेको देखिन्छ। लगानीकर्ता समुदायले राजनीतिक स्थायित्व र नीति निरन्तरतालाई प्राथमिकता दिने भएकाले आगामी महिनाहरूमा आन्दोलन र अस्थिरताको दीर्घता नेपालको आर्थिक भविष्यका लागि निर्णायक बन्ने अन्तर्राष्ट्रिय विश्लेषणहरूमा उल्लेख गरिएको छ।