ट्रम्पको चीन भ्रमणअघि क्षेत्रीय तनाव घटाउन बेइजिङ सक्रिय

काठमाण्डौं । चीनले इरानलाई संयुक्त राज्य अमेरिकासँगको बढ्दो सैन्य तनाव नियन्त्रणमा राख्दै वार्ताको बाटो रोज्न सुझाव दिएको छ।

चिनियाँ विदेशमन्त्री वाङ यीले चीन भ्रमणमा रहेका इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराग्चीसँगको भेटका क्रममा अमेरिकासँग स्थायी युद्धविरामका लागि कूटनीतिक संवादलाई अघि बढाउन आग्रह गरेको ब्लुमबर्गले उल्लेख गरेको छ।

बैठकको प्रारम्भमा वाङले चीनको दृष्टिकोण प्रस्तुत गर्दै भने, “हामी मान्छौं कि व्यापक युद्धविरामलाई ढिलाइ गर्नु हुँदैन।

कुनै पनि प्रकारका शत्रुतापूर्ण गतिविधि पुनः शुरु गर्नु उपयोगी हुँदैन, र संवादमार्फत समाधान खोज्नु नै सही बाटो हो।”

तर, पछिल्ला घटनाक्रमले स्थिति जटिल बनाएको देखिन्छ। संयुक्त अरब इमिरेट्स (युएई) मा इरानद्वारा गरिएको थप आक्रमणपछि ‘स्ट्रेट अफ हर्मुज’ क्षेत्रमा समुद्री आवतजावत प्रभावित भएको छ।

यसलाई कतिपयले इरानको दबाब रणनीतिको रूपमा पनि व्याख्या गरिरहेका छन्, जसले क्षेत्रीय शक्ति सन्तुलनमा असर पार्न सक्छ।

यही पृष्ठभूमिमा चीनको सन्देशलाई केही विश्लेषकहरूले केवल शान्तिको अपिल मात्र नभई व्यापारिक मार्ग र ऊर्जा आपूर्तिमा स्थिरता कायम राख्ने रणनीतिक प्रयासको रूपमा पनि हेरेका छन्।

विशेषगरी मध्यपूर्वमा अस्थिरता बढेमा चीनको ऊर्जा सुरक्षा र समुद्री व्यापारमा प्रत्यक्ष असर पर्ने भएकाले बेइजिङ सक्रिय देखिएको तर्क छ।

 

त्यसैबीच, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प केही दिनभित्र चीन भ्रमणमा जाने तयारीमा छन्।  

पहिले तय भएको भ्रमण इरानसँगको द्वन्द्वका कारण स्थगित भएको बताइएको थियो।  

कतिपय विश्लेषकका अनुसार चीनले ट्रम्पको भ्रमणअघि तनाव कम गरेर अमेरिका–चीन वार्तालाई सहज वातावरणमा केन्द्रित गराउन खोजिरहेको छ, जबकि अरूले यसलाई चीनको मध्यपूर्वमा आफ्नो कूटनीतिक प्रभाव विस्तार गर्ने प्रयासको रूपमा पनि व्याख्या गरेका छन्।

ब्लुमबर्गका अनुसार चीनले इरानसँग मात्र नभई रूससँग पनि निरन्तर संवाद गरिरहेको छ, जुन इरानसँग निकट सम्बन्ध राख्ने अर्को प्रमुख शक्ति हो।

यसै महिनाभित्र रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनको चीन भ्रमण हुने सम्भावना पनि उल्लेख गरिएको छ, जसले क्षेत्रीय कूटनीतिक समीकरणलाई अझ जटिल बनाउन सक्छ।