नाडा अटो शोका प्रमुख आकर्षणमध्ये जी१ ह्युमनोइड रोबोट र गो२ क्वाड्रुपेड रोबोट

काठमाण्डौ । भदौ ९ गतेदेखि काठमाण्डौको भृकुटीमण्डपमा सुरु हुने १८औँ नाडा अटो शोमा जी१ ह्युमनोइड रोबोट र गो२ क्वाड्रुपेड रोबोटले दर्शकको ध्यान तान्ने अपेक्षा गरिएको छ। तर, प्रदर्शनीका यी प्रविधिमय आकर्षणभन्दा पछाडि नेपालको तीव्र गतिमा अघि बढिरहेको विद्युतीय सवारी (ईभी) संक्रमणको ठूलो कथा छ।

नेपालमा हालसम्म करिब ६३ हजार विद्युतीय सवारीसाधन भित्रिइसकेका छन्। निजी क्षेत्रका आयातकर्ता र नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको संयुक्त प्रयासमा देशभर करिब दुई हजार चार्जिङ स्टेसनसमेत निर्माण भइसकेका छन्। नेपाल भित्रिने विद्युतीय सवारीमध्ये ८० प्रतिशतभन्दा बढी चीनबाट आउने गरेका छन् भने बाँकी मुख्यतः भारतबाट आयात हुने गरेका छन्।

विद्युतीय सवारीको यो विस्तार पछिल्लो एक दशकमा तीव्र रूपमा भएको हो। सवारीसाधनको आयात र प्रयोग बढ्ने गति चार्जिङ तथा अन्य पूर्वाधार विस्तारको गतिभन्दा अघि पुगेको स्वीकारोक्ति नाडा नेतृत्वले समेत सार्वजनिक रूपमा गर्दै आएको छ।

यसपटकको स्वर्ण जयन्ती संस्करणको नाडा अटो शोले विद्युतीय सवारी र त्यससँग जोडिएको पूर्वाधारको यही अन्तरलाई एउटै प्रदर्शनीस्थलमा प्रस्तुत गर्दैछ। प्रदर्शनीमा विभिन्न मूल्य, आकार र प्रविधिका विद्युतीय तथा हाइब्रिड सवारीसाधन सार्वजनिक गरिनेछन्।

नेपालको विद्युतीय सवारी बजारमा उल्लेख्य उपस्थिति बनाएका बीवाईडी, स्टेलान्टिसको लगानी रहेको लीपमोटर, विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय ब्रान्डको स्वामित्वमा रहेको जिली समूहअन्तर्गतका सवारी, एमजी तथा वुलिङका मोडल प्रदर्शनीमा रहनेछन्। सहरी प्रयोगलाई लक्षित माइक्रो ईभीले पनि दर्शकको ध्यान आकर्षित गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

दुईपाङ्ग्रे विद्युतीय सवारीतर्फ कनेक्टेड इलेक्ट्रिक मोटरसाइकल निर्माता रिभोल्ट तथा नेपालमै डिजाइन र एसेम्बल हुने यात्रीको उपस्थिति रहनेछ। यसले नेपालमा विद्युतीय गतिशीलता चारपाङ्ग्रे सवारीमा मात्र सीमित नरहेको संकेत गर्छ।

तर ईभीको विस्तारसँगै जोडिएको सबैभन्दा महत्वपूर्ण प्रश्न चार्जिङ पूर्वाधारको हो। प्रदर्शनीका आधिकारिक चार्जिङ पार्टनर जीआई चार्जरका साथै एक्सिकम, जेभपोइन्ट र एयरचार्जले एसी तथा डीसी चार्जिङ प्रणाली प्रदर्शन गर्नेछन्। यसले सवारीसाधनको उपलब्धतासँगै त्यसलाई सञ्चालन गर्न आवश्यक पूर्वाधारबारे पनि बहसको अवसर दिनेछ।

नाडाका अध्यक्ष सुरेन्द्रकुमार उप्रेतीका अनुसार नेपालमा विद्युतीय सवारीको आयात चार्जिङ पूर्वाधार विस्तारको तुलनामा तीव्र भएको छ। उनका अनुसार अब सवारीसाधन, चार्जिङ पूर्वाधार र त्यसमा लगानी तथा वित्तीय पहुँच उपलब्ध गराउने पक्षलाई एउटै ठाउँमा ल्याएर यथार्थपरक छलफल आवश्यक छ।

ईभी बजारको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष हालै परिवर्तन भएको कर प्रणाली हो। नेपालमा विद्युतीय सवारीको आयात कर मोटरको किलोवाट क्षमतामा आधारित प्रणालीबाट मूल्यमा आधारित ‘क्लिन इन्फ्रास्ट्रक्चर इन्भेस्टमेन्ट लेवी’तर्फ सरेको छ। यो परिवर्तनले ईभीको मूल्य, आयातकर्ता, उपभोक्ता र समग्र बजारमा पार्ने प्रभावबारे पनि बहस सिर्जना गरेको छ।

नाडा अटो शो त्यसैले नयाँ गाडी र प्रविधि प्रदर्शन गर्ने थलो मात्र बन्ने छैन। यसले नेपालमा तीव्र गतिमा विस्तार भइरहेको विद्युतीय सवारी बजार, त्यसलाई धान्न आवश्यक चार्जिङ पूर्वाधार, बदलिँदो कर नीति र लगानीको सम्भावनाबीचको सम्बन्धलाई पनि एउटै मञ्चमा ल्याउनेछ।