एनआईसी एशियाको नाफामा सामान्य सुधार, खराब कर्जा र वितरणयोग्य घाटाले बढायो दबाब

काठमाण्डौ । एनआईसी एशिया बैंकले चालु आर्थिक वर्षको पहिलो त्रैमासमा खुद नाफा सामान्य बढाए पनि मुख्य बैंकिङ आम्दानी र कर्जाको गुणस्तरमा सुधार देखाउन सकेको छैन। खराब कर्जा बढेको छ भने पूँजीकोष अनुपात घटेको छ। अर्कोतर्फ खुद खराब कर्जा र चालु त्रैमासको वितरणयोग्य घाटामा आएको कमीले केही राहतका संकेत पनि दिएका छन्।

बैंकको आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को पहिलो त्रैमासिक अपरिष्कृत वित्तीय विवरणअनुसार खुद नाफा १२ करोड ७४ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। गत वर्षको यही अवधिमा यस्तो नाफा १२ करोड २२ लाख रुपैयाँ थियो। नाफा वृद्धि ४.३२ प्रतिशतमा सीमित छ।

सहायक कम्पनीसहितको समूहको नाफा भने १५ करोड ७२ लाख रुपैयाँबाट बढेर २६ करोड ७२ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। समूहको नाफामा करिब ७० प्रतिशत वृद्धि देखिए पनि बैंक एक्लैको वृद्धिदर निकै कम छ। यसले समूहको समग्र प्रगति र मूल बैंकिङ व्यवसायको अवस्थालाई छुट्टाछुट्टै हेर्नुपर्ने देखाउँछ।

बैंकको मुख्य चुनौती ब्याज आम्दानीमा देखिएको छ। खुद ब्याज आम्दानी गत वर्षको २ अर्ब २८ करोड ६० लाख रुपैयाँबाट घटेर १ अर्ब ८८ करोड ९३ लाख रुपैयाँमा सीमित भएको छ। यो १७.३६ प्रतिशतको गिरावट हो।

निक्षेप तथा अन्य स्रोतको लागत ४.६० प्रतिशतबाट ३.७८ प्रतिशतमा झरे पनि ब्याजदर अन्तर ३.९९ प्रतिशतबाट ३.३१ प्रतिशतमा खुम्चिएको छ। अर्थात् स्रोत सस्तो हुँदा पनि बैंकले ब्याज आम्दानीको अन्तर जोगाउन सकेको छैन।

खुद शुल्क तथा कमिसन आम्दानी भने ५.३२ प्रतिशत बढेर ३५ करोड ६ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। तर यसले ब्याज आम्दानीमा आएको ठूलो कमी पूर्ति गर्न सकेन। कुल सञ्चालन आम्दानी २ अर्ब ७७ करोड ९१ लाख रुपैयाँबाट घटेर २ अर्ब ४२ करोड ६८ लाख रुपैयाँमा आएको छ।

आम्दानी घटेका बेला कर्जा तथा अन्य सम्भावित नोक्सानीबापतको इम्पेयरमेन्ट खर्च घट्नुले नाफालाई टेवा दिएको छ। यस्तो खर्च गत वर्षको १ अर्ब १८ करोड ६५ लाख रुपैयाँबाट २१.६६ प्रतिशत घटेर ९२ करोड ९४ लाख रुपैयाँमा आएको छ। अन्य सञ्चालन खर्च र ह्रासकट्टी खर्च पनि घटेका छन्।

यति हुँदा पनि सञ्चालन नाफा १९ करोड ३५ लाख रुपैयाँबाट घटेर १६ करोड १४ लाख रुपैयाँमा सीमित भएको छ। गैरसञ्चालन आम्दानी बढ्नु र गत वर्ष रहेको गैरसञ्चालन खर्च यसपटक नहुनुले करअघिको नाफा भने सामान्य बढेको छ। त्यसैले खुद नाफाको वृद्धिलाई मुख्य व्यवसायमा आएको बलियो सुधारका रूपमा बुझ्न मिल्दैन।

कर्जाको गुणस्तरमा पनि मिश्रित अवस्था छ। बैंकको कुल निष्क्रिय कर्जा अनुपात गत वर्षको पहिलो त्रैमासको ६.९९ प्रतिशतबाट बढेर ९.८१ प्रतिशत पुगेको छ। एक वर्षमा २.८२ प्रतिशत बिन्दुको वृद्धिले समस्याग्रस्त कर्जाको दबाब बढेको देखाउँछ।

तर खुद निष्क्रिय कर्जा अनुपात १.७४ प्रतिशतबाट घटेर ०.३६ प्रतिशतमा आएको छ। खराब कर्जाको तुलनामा कुल कर्जा नोक्सानी व्यवस्थाको अनुपात पनि ९४.८३ प्रतिशतबाट बढेर ११४.८४ प्रतिशत पुगेको छ।

यी दुई सूचकले जोखिमबापत कायम व्यवस्थाको अवस्था तुलनात्मक रूपमा बलियो भएको संकेत गर्छन्। तर खुद खराब कर्जा घट्नुलाई मात्र कर्जा असुलीमा ठूलो सफलता मान्न मिल्दैन। कुल खराब कर्जा बढिरहेको अवस्थामा नगद असुलीबाट कति सुधार भयो र नोक्सानी व्यवस्थालगायतका समायोजनको प्रभाव कति रह्यो भन्ने छुट्टै विवरण आवश्यक छ।

सेयरधनीका लागि सबैभन्दा महत्वपूर्ण दबाब वितरणयोग्य आम्दानीमा छ। बैंकको वितरणयोग्य विवरणमा असोज मसान्तसम्म कुल घाटा १५ अर्ब ३९ करोड ६९ लाख रुपैयाँ देखाइएको छ। गत वर्षको यही अवधिमा यस्तो घाटा ६ अर्ब २४ करोड ८२ लाख रुपैयाँ थियो।

यद्यपि यो अंकसँगै बैंकले दिएको टिप्पणी पनि महत्वपूर्ण छ। परिपक्व ऋणपत्रसँग सम्बन्धित ६ अर्ब ७७ करोड रुपैयाँको ऋणपत्र मोचन सञ्चिति पूँजी समायोजन सञ्चितिमा सारिएको र उक्त समायोजनको प्रभाव दिँदा वितरणयोग्य घाटा करिब ८ अर्ब ६२ करोड रुपैयाँ हुने बैंकले उल्लेख गरेको छ। त्यसैले १५ अर्ब ४० करोड रुपैयाँको अंक प्रस्तुत गर्दा यो समायोजनलाई छुटाउन मिल्दैन। समायोजनपछि पनि घाटाको आकार भने ठूलो छ।

चालु त्रैमासमा थपिएको वितरणयोग्य घाटा घट्नु राहतको पक्ष हो। गत वर्षको पहिलो त्रैमासमा १ अर्ब ३ करोड ६४ लाख रुपैयाँ रहेको यस्तो घाटा यसपटक ५३ करोड १९ लाख रुपैयाँमा सीमित भएको छ। तर घाटा थपिने क्रम रोकिएको छैन।

वितरणयोग्य आम्दानीको गणनामा पूँजी मोचन सञ्चितिमा ४३ करोड ५३ लाख रुपैयाँ छुट्याइएको छ। उठ्न बाँकी ब्याजसम्बन्धी समायोजनबाट पनि २३ करोड ५१ लाख रुपैयाँ घटाइएको छ। यसले लेखामा देखिएको खुद नाफा सेयरधनीलाई वितरण गर्न सकिने रकममा रूपान्तरण हुन नसकेको देखाउँछ।

पूँजीतर्फ कुल पूँजीकोष अनुपात गत वर्षको पहिलो त्रैमासको १४.०३ प्रतिशतबाट घटेर ११.१२ प्रतिशतमा आएको छ। प्राथमिक पूँजी अनुपात पनि ९.०३ प्रतिशतबाट ६.२७ प्रतिशतमा झरेको छ। यी सूचकमा आएको गिरावटले पूँजीको आधार बलियो बनाउने आवश्यकता देखाउँछ।

कर्जा–निक्षेप अनुपातसमेत ६६.०८ प्रतिशतबाट ६०.२२ प्रतिशतमा झरेको छ। असार मसान्तको तुलनामा ग्राहक कर्जाको वासलातमा देखाइएको रकम करिब ८१ करोड रुपैयाँ घटेर १ खर्ब ९१ अर्ब २० करोड रुपैयाँमा आएको छ।

बैंकको वार्षिकीकरण गरिएको प्रतिसेयर आम्दानी ३.२१ रुपैयाँबाट सामान्य बढेर ३.३५ रुपैयाँ पुगेको छ। तर ठूलो वितरणयोग्य घाटा र घट्दो पूँजी अनुपातका बीच यो वृद्धिले मात्र सेयरधनीको प्रतिफलसम्बन्धी अपेक्षा बलियो बनाउँदैन।

एनआईसी एशियाको विवरणले जोखिम सुरक्षण र त्रैमासिक घाटा नियन्त्रणमा केही सुधार देखाए पनि मुख्य चुनौती अझै कर्जा असुली र नियमित आम्दानीमै रहेको देखाउँछ। आगामी त्रैमासमा कुल खराब कर्जा घटाउने र खुद ब्याज आम्दानीको गिरावट रोक्ने प्रगति नै बैंकको सुधार कति टिकाउ छ भन्ने प्रमुख मापदण्ड बन्नेछ।