दैनिक २० मिलियन ब्यारेल कच्चा तेलको अभाव, कसरी चल्ला सवारी ?

काठमाण्डौ । इरान र अमेरिकाबीच भइरहेको युद्धका कारण कच्चा तेलको मूल्यमा ठूलो वृद्धि भएको छ ।  

आजको कारोबारका कच्चा तेलको मूल्य प्रति ब्यारेल ११६ डलरभन्दा माथि पुगेको छ, जुन सन् २०२२ मा रूसले युक्रेनमाथि आक्रमण गरेपछि पुगेको मूल्यभन्दा बढी हो ।  

यसरी कच्चा तेलको मूल्य ह्वात्तै बढ्नुको मुख्य कारण विश्वभर तेलको आपूर्ति कम हुनु हो । विज्ञहरूका अनुसार यदि पश्चिम एसियाको अवस्था सुधारिएन भने यसै महिनाको अन्त्यसम्ममा कच्चा तेलको मूल्य प्रति ब्यारेल १५० डलरसम्म पुग्न सक्ने अनुमान गरिएको छ ।

हर्मुजको खाडीमा तेल ट्यांकरहरूको आवतजावत बन्द भएपछि विश्व बजारमै दैनिक तेल आपूर्तिमा २० मिलियन बराबरको ब्यारेल गिरावट आएको छ । यो इतिहासमै सबैभन्दा ठूलो गिरावट मानिएको स्रोतको दाबी छ ।

ओपेक देशहरूमा कच्चा तेल उत्पादन गर्ने दोस्रो ठूलो देश इराकले समेत दैनिक उत्पादनमा ३ मिलियन ब्यारेल कटौती गर्ने घोषणा गरेको छ । इराकका अनुसार पर्याप्त भण्डारण क्षमता नभएका कारण ठूलो मात्राको कच्चा तेल कटौती गर्न लागेको हो। 

यसैबीच इरानले होर्मुजको खाडीबाट गुज्रने तेल ट्यांकरहरूलाई निशाना बनाउने धम्की दिएको छ । यसकारण साउदी अरब, कतार, यूएई, कुवैत र ओमान जस्ता देशहरूका लागि पनि तेल निर्यात गर्न कठिन भइरहेको स्रोतले जनाएको छ । साथै कुवैतले पनि तेल उत्पादनमा कटौती गर्ने घोषणा गरेको छ ।

इरान र अमेरिकाबीचको युद्धका कारण विश्वमा दैनिक २० मिलियन ब्यारेल तेलको आपूर्ति घटेको छ । यसअघि इरानको क्रान्तिको समयमा सन् १९७८ मा विश्वव्यापी तेल आपूर्तिमा ५.५ मिलियन ब्यारेलको गिरावट आएको थियो । त्यसअघि सन् १९७३ मा पनि योम किप्पुर युद्धका कारण दैनिक तेल आपूर्ति ४५ लाख ब्यारेल घटेको थियो । त्यस्तै, सन् १९८० को दशकमा इरान–इराक युद्धका क्रममा दैनिक कच्चा तेल आपूर्ति ४० लाख ब्यारेल घटेको थियो ।

त्यसैगरी सन् २०२२ मा युक्रेन र रूसबीचको युद्धका कारण कच्चा तेलको दैनिक आपूर्ति २० लाख ब्यारेल घटेको थियो ।