काठमाण्डौं । गर्मी बढ्दै जाँदा यसको असर मानिसमा मात्र होइन, विद्युतीय सवारीसाधन (ईभी) मा पनि पर्न थाल्छ ।
विशेषगरी अत्यधिक तापक्रमले ईभीको सबैभन्दा महत्वपूर्ण भाग मानिने लिथियम–आयन ब्याट्रीको कार्यक्षमता र आयुमा प्रत्यक्ष असर पार्न सक्छ ।
त्यसैले गर्मीयाममा ईभी प्रयोगकर्ताले विशेष सावधानी अपनाउनुपर्ने विज्ञहरूको सुझाव छ ।
पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य वृद्धि र वातावरणमैत्री प्रविधिप्रतिको आकर्षणका कारण पछिल्लो समय ईभीको प्रयोग तीव्र रूपमा बढिरहेको छ ।
तर, उच्च तापक्रमका कारण ब्याट्रीमा पर्ने असरबारे धेरै प्रयोगकर्ता अझै सचेत छैनन् ।
ब्याट्रीका लागि अत्यधिक गर्मी चुनौती
लिथियम–आयन ब्याट्रीका लागि २० देखि ३० डिग्री सेल्सियस तापक्रम उपयुक्त मानिन्छ ।
तर, गर्मीयाममा तापक्रम ४०–४५ डिग्री सेल्सियसभन्दा माथि पुग्दा ब्याट्रीको क्षमता घट्ने, चार्जिङ साइकल कम हुने तथा दीर्घकालीन रूपमा आयु छोटिने जोखिम बढ्छ ।
प्रत्यक्ष घामबाट जोगाउनु आवश्यक
ईभीलाई लामो समयसम्म चर्को घाममा पार्क गर्नु उपयुक्त मानिँदैन ।
सम्भव भएसम्म छायाँयुक्त स्थान, भूमिगत पार्किङ वा शीतल क्षेत्रमा गाडी राख्नुपर्छ ।
प्रत्यक्ष घाममा पार्क गर्दा गाडीको केबिन र ब्याट्री दुवै अत्यधिक तात्न सक्छन्, जसले ब्याट्रीको स्वास्थ्यमा नकारात्मक प्रभाव पार्छ ।
चार्जिङको समय पनि महत्वपूर्ण
गर्मीमा चार्जिङ गर्दा समयको विशेष ध्यान दिनुपर्छ ।
दिउँसोको अत्यधिक गर्मीमा चार्ज गर्नुको सट्टा बिहान वा रातको तुलनात्मक रूपमा चिसो समयमा चार्ज गर्नु राम्रो मानिन्छ ।
यस्तै, लामो दूरीको यात्रा सकेलगत्तै गाडी चार्ज गर्नुभन्दा पहिले ब्याट्रीलाई केही समय चिसिन दिनुपर्छ ।
सामान्य तापक्रममा फर्किएपछि मात्र चार्जिङ शुरु गर्दा ब्याट्री सुरक्षित रहन्छ ।
फास्ट चार्जिङको अत्यधिक प्रयोग नगर्नुहोस्
फास्ट चार्जरले समय बचाए पनि यसले ब्याट्रीमा अतिरिक्त ताप उत्पन्न गर्छ ।
गर्मीयाममा लगातार फास्ट चार्जिङ गर्दा ब्याट्रीको दीर्घकालीन कार्यक्षमतामा असर पर्न सक्छ ।
त्यसैले सम्भव भएसम्म नियमित एसी स्लो चार्जिङलाई प्राथमिकता दिन विज्ञहरू सुझाव दिन्छन् ।
‘२०–८०’ नियम अपनाउनु लाभदायी
ब्याट्रीलाई पूर्ण रूपमा ० प्रतिशतसम्म डिस्चार्ज गर्न वा हरेक पटक १०० प्रतिशतसम्म चार्ज गर्न आवश्यक छैन ।
ब्याट्रीको स्वास्थ्य राम्रो राख्न चार्ज स्तर २० देखि ८० प्रतिशतबीच कायम राख्नु उपयुक्त मानिन्छ ।
कूलिङ प्रणालीको नियमित जाँच
आधुनिक ईभीमा ब्याट्रीको तापक्रम नियन्त्रण गर्न थर्मल म्यानेजमेन्ट वा लिक्विड कूलिङ प्रणाली जडान गरिएको हुन्छ ।
गर्मी शुरु हुनुअघि गाडीको नियमित सर्भिसिङ गराई कूलिङ प्रणाली र कूल्यान्टको अवस्था जाँच गराउनुपर्छ ।
यसले ब्याट्रीलाई सुरक्षित राख्न र सवारीसाधनको कार्यक्षमता कायम राख्न मद्दत पुर्याउँछ ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार सामान्य सावधानी अपनाएर गर्मीयाममा पनि ईभीलाई सुरक्षित, प्रभावकारी र दीर्घकालीन रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ ।

