पोलिसी सरेण्डरदर घटाउँदै बीमा कम्पनी, नविकरण नभएको बीमालेख रकम भने झण्डै ३७ अर्ब रुपैयाँ

काठमाण्डौ । जीवन बीमा कम्पनीहरुमा बीमा पोलिसी सरेण्डर गर्नेको संख्या घट्दै गएको छ । नेपाल बीमा प्राधिकरणका अनुसार चालु आवको ५ महिनासम्ममा ३७ हजार १४७ वटा बीमा पोलिसी सरेण्डर भएको छ ।  

यो सरेण्डरदर गत आवको सोही अवधिसम्मको तुलनामा १७.६५ प्रतिशत कम हो । गत आवको मंसिर महिनासम्ममा जीवन बीमा कम्पनीहरुबाट ४५ हजार ६० वटा पोलिसी सरेण्डर भएका थिए ।  

प्राधिकरणका अनुसार सो अवधिसम्म कुल ५ अर्ब ६९ करोड २१ लाख रुपैयाँ बराबरको पोलिसी सरेण्डर भएको छ । यो रकम गत आवको सोही अवधिसम्मको तुलनामा ६.८० प्रतिशत कम हो । गत आवको ५ महिनासम्ममा ६ अर्ब १० करोड ७२ लाख रुपैयाँ बराबरको बीमा पोलिसी त्याग भएको थियो ।  

यसरी जीवन बीमा कम्पनीहरुले जीवन बीमा क्षेत्रमा मूल समस्याको रुपमा रहेको पोलिसी सरेण्डरदर कम गर्दै लगेका छन् । मासिक रुपमा अर्बौ रकम सरेण्डर मार्फत बाहिरिँदै जाँदा जीवन बीमा व्यवसायमा प्रत्यक्ष असर पारेको देखिन्छ । 

तर यस वर्ष बीमा कम्पनीहरु पोलिसी त्याग गर्नेको संख्या र कम्पनीहरुबाट सरेण्डर मार्फत बाहिरिने रकम कम गर्न लागिपरेका छन् । फलस्वरुप त्यसको परिणाम केही हदसम्म सकारात्मक पनि देखिएको छ ।  

जीवन बीमा क्षेत्रमा पोलिसी सरेण्डर दर कम गर्न नियामक निकाय र स्वयम बीमकहरुको मुख्य भूमिका देखिन्छ । नियामक निकाय र जीवन बीमकहरुले विभिन्न स्थानीय निकायहरुसँग समन्वय गरी बीमा साक्षरता कार्यक्रम आयोजना गरी बीमा सचेतना फैलाइरहेका छन् ।

साथै केही हदसम्म प्राधिकरणले अभिकर्ताको लाइसेन्स वितरणमा गरेको कडाईले पनि पोलिसी सरेण्डर दर कम हुँदै गएको बुझ्न सकिन्छ । अभिकर्तालाई समय–समयमा तालिम र लाइसेन्स दिनुभन्दा अघि अनिवार्य परिक्षा सञ्चालनले गर्दा बुझ्ने अभिकर्ताले बीमा बिक्री गर्दा बीमितलाई राम्रो जानकारी गराउँदा सरेण्डर नहुने एक बीमा कम्पनीका सीइओले बताए । साथै अहिले देशको अर्थतन्त्रमा समेत सुधार हुँदै जाँदा यस्तो दर कम हुँदै गएको बीमा बिज्ञहरुको भनाई छ ।  

नविकरण नभएको पोलिसी रकम झण्डै ३७ अर्ब रुपैयाँ  

जीवन बीमा कम्पनीहरुमा देखिने अर्को मुख्य समस्या भनेको पोलिसी नविकरण नहुनु पनि हो । बीमा प्राधिकरणका अनुसार चालु आवको ५ महिनासम्ममा ३६ अर्ब ९८ करोड ३७ लाख रुपैयाँ बराबरको बीमा पोलिसी नविकरण भएका छैन ।  

यो रकम गत आवको सोही अवधिसम्मको तुलनामा ४.४२ प्रतिशत बढी हो । गत आवको सोही अवधिसम्म ३५ अर्ब ४१ करोड ९६ लाख रुपैयाँ बराबरको पोलिसी नविकरण भएको थिएन ।  

साथै प्राधिकरणका अनुसार व्यतित बीमालेखको संख्या पनि सामान्य बढेको छ । गत आवको मंसिर महिनासम्म व्यतित भएको बीमालेख संख्या १२ लाख १४ हजार ५०० रहेकोमा चालु आवको सोही अवधिसम्म ०.४९ प्रतिशत बढेर १२ लाख २० हजार ४१५ पुगेको छ ।  

बीमा कम्पनीहरुले यस्तो दर कम गर्न पटक–पटक व्यतित बीमालेख नविकरण गर्दा शतप्रतिशत अर्थात् भारी छुट दिने योजना ल्याइरहेका छन् । तर यस्ता योजना खासै प्रभावकारी भने हुन सकेको छैन । अझैपनि कतिपय बीमितहरुमा आफुले कुन पोलिसी र कति अवधिको पोलिसी खरिद गरेको हो त्यो कुराको जानकारी छैन ।  

यस्तो दर बढ्दै जानुमा केही हदसम्म अभिकर्ताहरुको पनि दोष देखिन्छ । अभिकर्ताले बीमा गराउँदा पोलिसीको विषयमा राम्रोसँग बुझाउन नसक्नु र समयमै नविकरण गर्दा के कस्ता बेफाइदा हुन्छ भन्ने कुराको जानकारी राम्रोसँग बुझाउन आवश्यक हुन्छ ।