भोटेकोशी–त्रिशूलीको बाढी : मोटरमा १,०६६ दाबी, सम्पत्तिमा झण्डै साढे ९ अर्बको क्षति !

INSURANCE
मंगलवार, आश्विन १३,२०८३ 12:13:39

काठमाण्डौ । भोटेकोशी र त्रिशूली नदीमा आएको बाढीबाट भएको क्षतिको बीमा दाबी अत्यधिक देखिएको छ । नेपाल बीमा प्राधिकरणको पछिल्लो तथ्यांकअनुसार बाढीका कारण निर्जीवन बीमा कम्पनीहरूमा २ हजार १८० वटा दाबीमार्फत २० अर्ब ९८ करोड ८७ लाख १२ हजार रुपैयाँ बराबरको प्रारम्भिक बीमा दाबी परेको छ ।

तर यति ठूलो रकमको दाबी परिसक्दा पनि बीमा कम्पनीहरूले हालसम्म गरेको भुक्तानी भने निकै न्यून छ । प्राधिकरणको तथ्यांकअनुसार अधिकतम भुक्तानीसमेत समेटेर हालसम्म ६७ लाख ४८ हजार रुपैयाँ मात्रै दाबी भुक्तानी भएको छ । अर्थात् प्रारम्भिक दाबी रकमको तुलनामा भुक्तानी अत्यन्तै न्यून अवस्थामा रहेको देखिन्छ ।

सबैभन्दा बढी सम्पत्ति बीमामा झण्डै साढे ९ अर्बको दाबी

बीमालेखको प्रकारका आधारमा हेर्दा बाढीबाट सबैभन्दा ठूलो क्षति सम्पत्ति बीमातर्फ देखिएको छ । सम्पत्ति बीमाअन्तर्गत ५१८ वटा दाबी परेका छन्, जसको अनुमानित तथा प्रारम्भिक दाबी रकम ९ अर्ब ४९ करोड ५८ लाख ५९ हजार रुपैयाँ छ । यसमध्ये हालसम्म ३८ लाख १४ हजार रुपैयाँ हाराहारी मात्रै भुक्तानी भएको तथ्यांक छ ।

त्यस्तै, इञ्जिनियरिङ तथा ठेकेदार बीमातर्फ १६५ वटा दाबीबाट ४ अर्ब ४१ करोड ४५ लाख ५६ हजार रुपैयाँ बराबरको प्रारम्भिक दाबी परेको छ । यो शीर्षकमा भने तथ्यांक सार्वजनिक हुँदासम्म दाबी भुक्तानी भएको देखिँदैन ।

सबैभन्दा धेरै दाबी संख्या मोटर बीमामा परेको छ । मोटर बीमाअन्तर्गत मात्रै १ हजार ६६ वटा दाबी दर्ता भएका छन् । यसको अनुमानित दाबी रकम ३ अर्ब ७ करोड ९३ लाख ८८ हजार रुपैयाँ छ । मोटर बीमातर्फ हालसम्म करिब २४ लाख १० हजार रुपैयाँ भुक्तानी भएको छ ।

परिवहन बीमातर्फ १०४ वटा दाबीबाट २ अर्ब ४८ करोड ५१ लाख ५५ हजार रुपैयाँ, अन्य बीमातर्फ २९९ वटा दाबीबाट १ अर्ब ३६ करोड ८५ लाख ५४ हजार रुपैयाँ र स्वास्थ्य बीमातर्फ २८ वटा दाबीबाट २२ करोड ४२ लाख रुपैयाँ बराबरको प्रारम्भिक दाबी परेको छ ।

परिवहन बीमातर्फ करिब २२ हजार रुपैयाँ र अन्य बीमातर्फ ५ लाख २ हजार रुपैयाँ भुक्तानी भएको छ। स्वास्थ्य बीमातर्फ भने हालसम्म रकम भुक्तानी भएको देखिँदैन ।

दाबी ठूलो, भुक्तानी किन न्यून ?

बाढीपछिको प्रारम्भिक क्षति विवरणका आधारमा दाबी रकम गणना गरिएकाले सबै रकम तत्काल भुक्तानी हुने अवस्था हुँदैन । बीमा कम्पनीले क्षतिको सर्भे, बीमालेखको सर्त, बीमित सम्पत्तिको वास्तविक क्षति, आवश्यक प्रमाणपत्र तथा कागजात र सर्भेयरको प्रतिवेदनका आधारमा अन्तिम दाबी रकम निर्धारण गर्छन् ।

यसकारण अहिले देखिएको २० अर्ब ९८ करोड रुपैयाँभन्दा बढीको रकम प्रारम्भिक तथा अनुमानित दाबी हो । सर्भे तथा मूल्यांकनपछि वास्तविक भुक्तानी रकम यसभन्दा फरक हुन सक्छ ।

यद्यपि बाढीपछि यति ठूलो आकारमा बीमा दाबी दर्ता हुनुले प्राकृतिक विपद्ले निजी सम्पत्ति, उद्योग–व्यवसाय, सवारीसाधन, पूर्वाधार तथा यातायात क्षेत्रमा पुर्याएको आर्थिक क्षतिको गम्भीरता देखाएको छ ।