बाढीको क्षतिबाट उठ्दै माण्डु हाइड्रो, नाफा ३३२ प्रतिशत बढ्दा आम्दानी दोब्बर

काठमाण्डौ । बाढीपहिरोले क्षतिग्रस्त आयोजना पुनर्निर्माण र थप विद्युत् उत्पादनसँगै माण्डु हाइड्रोपावर लिमिटेडको वित्तीय अवस्थामा उल्लेख्य सुधार देखिएको छ। चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को पहिलो त्रैमासमा कम्पनीको विद्युत् बिक्री आम्दानी दोब्बरभन्दा बढी हुँदा वित्तीय खर्चसमेत घटेपछि खुद नाफा चार गुणाभन्दा माथि पुगेको छ।

तर नाफाको यो वृद्धिलाई अघिल्लो वर्ष बाढीबाट प्रभावित उत्पादनको आधारसँग जोडेर हेर्नुपर्ने देखिन्छ। कम्पनीको अल्पकालीन दायित्व अझै चालु सम्पत्तिभन्दा बढी छ भने आम्दानीको ठूलो हिस्सा उठ्न बाँकी रकममा देखिएको छ।

कम्पनीले सार्वजनिक गरेको अपरिष्कृत विवरणअनुसार पहिलो त्रैमासमा २१ करोड ७१ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको छ। अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यस्तो नाफा ५ करोड ३ लाख रुपैयाँ थियो। यसअनुसार खुद नाफा ३३१.९५ प्रतिशत बढेको छ।

विद्युत् बिक्रीबाट हुने आम्दानी १६ करोड ६४ लाख रुपैयाँबाट बढेर ३४ करोड ३० लाख रुपैयाँ पुगेको छ। यो १०६.१० प्रतिशतको वृद्धि हो। अन्य आम्दानी करिब ६१ हजार रुपैयाँ मात्र रहेकाले नाफा सुधारको मुख्य आधार विद्युत् बिक्री नै देखिन्छ।

कम्पनीको व्यवस्थापन विश्लेषणअनुसार सन् २०२४ सेप्टेम्बरको बाढीपहिरोले २२ मेगावाटको बागमती साना जलविद्युत् आयोजनाको पावरहाउस र हेडवर्क्समा ठूलो क्षति पुर्‍याएको थियो। त्यसपछि बन्द भएको उत्पादन पुनर्निर्माणसँगै चरणबद्ध रूपमा सञ्चालनमा आएको कम्पनीले जनाएको छ। थप १० मेगावाट क्षमताबाट समेत उत्पादन सुरु भइसकेकाले अहिलेको आम्दानीमा पुनःसञ्चालन र क्षमता विस्तार दुवैको प्रभाव देखिन्छ।

यसकारण नाफाको उच्च वृद्धिदर कम्पनीको सुधारको संकेत भए पनि यसलाई सामान्य अवस्थामा चलिरहेको आयोजनाको नियमित वृद्धिदरका रूपमा बुझ्न मिल्दैन। अघिल्लो वर्ष उत्पादन अवरुद्ध हुँदा तुलना गर्ने आधार कमजोर बनेको प्रभाव पनि यसमा समावेश छ।

आम्दानीसँगै सञ्चालन नाफामा पनि बलियो सुधार आएको छ। अघिल्लो वर्ष १४ करोड ६९ लाख रुपैयाँ रहेको सञ्चालन नाफा अहिले ३१ करोड ३९ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। सञ्चालन तथा मर्मत खर्च ७८ लाख ६८ हजार रुपैयाँबाट बढेर १ करोड ४७ लाख ८१ हजार रुपैयाँ पुगे पनि आम्दानीको वृद्धिले त्यो खर्च धानेको छ।

वित्तीय खर्च घट्नु कम्पनीका लागि अर्को सकारात्मक पक्ष बनेको छ। यस्तो खर्च ५ करोड ३० लाख रुपैयाँबाट घटेर ३ करोड ८९ लाख रुपैयाँमा झरेको छ। अर्थात् वित्तीय खर्च २६.६१ प्रतिशत घट्दा करिब १ करोड ४१ लाख रुपैयाँ बचत भएको छ।

यसबीच ह्रासकट्टी तथा एमोर्टाइजेसन खर्च भने ४ करोड २२ लाख रुपैयाँबाट बढेर ५ करोड १३ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। यो खर्च बढ्दा पनि सञ्चालन आम्दानीको विस्तार र वित्तीय खर्चमा आएको कमीले कम्पनीको नाफा उकासेको छ।

विद्युत् बिक्री आम्दानीको तुलनामा खुद नाफाको अनुपात अघिल्लो वर्ष करिब ३०.२० प्रतिशत रहेकोमा अहिले ६३.२९ प्रतिशत पुगेको छ। यसले आम्दानीको ठूलो हिस्सा नाफामा परिणत भएको देखाउँछ। तर वर्षभरको प्रतिफल मूल्याङ्कन गर्दा आगामी त्रैमासको उत्पादन र खर्चसमेत हेर्नुपर्ने हुन्छ।

प्रतिसेयर आम्दानीमा पनि उल्लेख्य सुधार आएको छ। कम्पनीले त्रैमासिक प्रतिसेयर आम्दानी १४.४७ रुपैयाँ देखाएको छ। अघिल्लो वर्ष यस्तो आम्दानी ३.६९ रुपैयाँ थियो। विवरणको टिप्पणीमा यो आम्दानी सम्बन्धित त्रैमासको मात्र भएको स्पष्ट गरिएको छ।

कम्पनीको चुक्तापूँजी १० प्रतिशत बोनस सेयर समावेश भएपछि १ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ पुगेको छ। पूँजी बढे पनि नाफाको वृद्धिदर उच्च रहेकाले प्रतिसेयर आम्दानी करिब २९२ प्रतिशत बढेको हो। प्रतिसेयर नेटवर्थ पनि अघिल्लो वर्षको १४३.०८ रुपैयाँबाट बढेर १५१.२० रुपैयाँ पुगेको छ।

यद्यपि नाफामा देखिएको सुधारसँगै तरलताको अवस्था भने अझै कसिलो छ। कम्पनीको चालु सम्पत्ति २६ करोड ६३ लाख रुपैयाँ हुँदा चालु दायित्व ३२ करोड ३३ लाख रुपैयाँ छ। अर्थात् अल्पकालीन दायित्व धान्न चालु सम्पत्ति करिब ५ करोड ७० लाख रुपैयाँले कम छ। चालु अनुपात ०.८२ रहेको छ।

असार मसान्तको ०.३२ को तुलनामा यो अनुपात सुध्रिए पनि अघिल्लो वर्षको असोजको १.१९ भन्दा कम हो। यसले तत्काल भुक्तानी गर्नुपर्ने दायित्व र रकम असुलीबीच सन्तुलन कायम राख्नुपर्ने अवस्था देखाउँछ।

चालु सम्पत्तिमध्ये व्यापारिक तथा अन्य उठ्न बाँकी रकम मात्रै २२ करोड ९९ लाख रुपैयाँ छ। नगद तथा नगदसरहको मौज्दात भने ८१ लाख ६ हजार रुपैयाँ छ। त्यसैले नाफासँगै उठ्न बाँकी रकम कति छिटो नगदमा रूपान्तरण हुन्छ भन्ने पक्ष महत्वपूर्ण हुनेछ।

कम्पनीको दीर्घकालीन र अल्पकालीन ऋण जोड्दा कुल ऋण करिब २ अर्ब ८१ करोड ८१ लाख रुपैयाँ छ। अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यस्तो ऋण २ अर्ब ८४ करोड ३७ लाख रुपैयाँ थियो। कुल ऋणमा सामान्य कमी आउँदा वित्तीय खर्च भने उल्लेख्य घटेको छ। तर यसको विस्तृत कारण विवरणमा छुट्टै खुलाइएको छैन।

कम्पनीले रिभर पावर कम्पनी लिमिटेडमा ४० करोड रुपैयाँ लगानी गरेको पनि जनाएको छ। यस लगानीको प्रतिफल र आफ्नै आयोजनाको नियमित उत्पादनले आगामी वित्तीय प्रदर्शनको दिशा निर्धारण गर्नेछ।

माण्डुको पहिलो त्रैमासले बाढीबाट प्रभावित व्यवसाय पुनःलयमा फर्किएको बलियो संकेत दिएको छ। अब यो सुधारको निरन्तरता उत्पादन नियमित राख्ने क्षमता र आम्दानीलाई नगदमा रूपान्तरण गर्दै दायित्व व्यवस्थापन गर्ने सफलतामा निर्भर रहनेछ।