अमेरिकामा ५ हजार ३०० उडान रद्द हुँदा हजारौँ यात्रु अलपत्र

काठमाण्डौ । हवाई यातायात नियन्त्रण केन्द्रहरूको सञ्चार प्रणालीमा समस्या आएपछि अमेरिकाले शुक्रबार देशभरका विमानस्थलबाट उडान भर्न रोक लगायो। चार घण्टाभन्दा बढी समयपछि रोक हट्यो र सीमित उडान सुरु भए। तर हजारौँ उडान रद्द वा ढिला हुँदा नयाँ टिकट र वैकल्पिक उडान खोजिरहेका हजारौँ यात्रु विमानस्थलमै अड्किए।

अमेरिकी संघीय उड्डयन प्रशासन (एफएए)ले स्थानीय समयअनुसार नोभेम्बर १३ को अपराह्न करिब ३ बजेर ५४ मिनेटमा देशव्यापी ‘ग्राउन्ड स्टप’ जारी गरेको थियो। सुरक्षा कारण देखाउँदै उसले सबै विमानस्थलबाट प्रस्थान गर्ने विमानलाई अर्को सूचना नआएसम्म जमिनमै रोक्न निर्देशन दियो। अमेरिकातर्फ उडिरहेका अन्तर्राष्ट्रिय विमानलाई भने प्रत्येक उडानको अवस्था हेरेर व्यवस्थापन गर्ने निर्णय गरिएको थियो। पूर्वी अमेरिकी समयअनुसार राति करिब ८ बजेर १५ मिनेटमा रोक हट्यो। त्यसबेला नेपालमा शनिबार बिहान ७ बजेको थियो।

९ हजार ५०० भन्दा बढी उडान ढिला

उडानको विवरण राख्ने फ्लाइटअवेयरलाई उद्धृत गर्दै लस एन्जलस टाइम्सले शुक्रबार साँझसम्म अमेरिकाभर ९ हजार ५०० भन्दा बढी उडान ढिला भएको र करिब ५ हजार ३०० उडान रद्द भएको जनाएको छ। लस एन्जलस अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा मात्रै ६ सयभन्दा बढी उडान ढिला भए र २८० भन्दा बढी रद्द भए। न्युयोर्कका विमानस्थलमा पनि हजारौँ यात्रु अलपत्र परे। लागार्डिया विमानस्थलमा रद्द भएका उडानका यात्रुलाई चेकइन गरिसकेको सामान फिर्ता लिन दुईदेखि तीन घण्टासम्म लाग्न सक्ने सूचना दिइएको थियो।

आकाशमा रहेका विमानको तालिका पनि खलबलियो। उड्डयन तथ्यांक विश्लेषक कम्पनी सिरियमका अनुसार शुक्रबार साँझ ७ बजेर ५ मिनेटसम्म ८२७ उडानको गन्तव्य परिवर्तन गरिएको थियो। तीमध्ये ६७० उडान आफू छुटेकै विमानस्थलमा फर्काइए भने १५७ उडानलाई अर्कै विमानस्थलमा अवतरण गराइयो।

राडार र सञ्चारमा समस्या कसरी आयो?

एफएएले सुरुमा विभिन्न हवाई यातायात नियन्त्रण केन्द्रमा सञ्चार समस्या देखिएको जनाएको थियो। अमेरिकी यातायातमन्त्री सन डफीका अनुसार राडारबाट आउने विवरण र विमानसँगको सञ्चारमा अस्थिरता देखिएको थियो। आन्तरिक सुरक्षामन्त्री मार्कवेन मुलिनले नयाँ उपकरण जडान गर्ने क्रममा पुरानो प्रणालीले थप भार धान्न नसकेको प्रारम्भिक विवरण दिएका छन्। एफएएले समस्याको कारणबारे प्राविधिक जाँच अघि बढाएको छ।

रोक हटे पनि तालिका मिलाउन केही दिन लाग्ने

शुक्रबार राति केही आन्तरिक उडान सुरु भए पनि धेरै विमान र चालक दल अर्को उडान सुरु गर्नुपर्ने विमानस्थलभन्दा फरक ठाउँमा थिए। त्यसैले रद्द उडानका यात्रुलाई अर्को विमानमा सिट मिलाउँदै नियमित तालिका चलाउन वायुसेवा कम्पनीलाई केही दिन लाग्ने अनुमान छ। अमेरिकी उड्डयन प्रशासनले यसअघि सन् २०२३ को जनवरीमा पाइलटलाई उडान सुरक्षासम्बन्धी सूचना दिने प्रणाली बिग्रिएपछि देशव्यापी उडान रोक लगाएको थियो।