काठमाण्डौँ । नेपाल राष्ट्र बैंकले आजका लागि विदेशी मुद्राको विनिमयदर सार्वजनिक गर्दै अमेरिकी डलर, युरो, पाउण्डलगायत विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय मुद्राको नयाँ दर निर्धारण गरेको छ ।
केन्द्रीय बैंकले सार्वजनिक गरेको विनिमयदरअनुसार विश्व बजारमा अमेरिकी डलर बलियो भइरहेका बेला नेपाली रुपैयाँमाथि त्यसको प्रभाव देखिन थालेको छ ।
राष्ट्र बैंकका अनुसार एक अमेरिकी डलरको खरिददर १५३ रुपैयाँ ८६ पैसा र बिक्रीदर १५४ रुपैयाँ ४६ पैसा कायम गरिएको छ ।
डलरको विनिमयदरमा आएको वृद्धिले आयातमुखी नेपाली अर्थतन्त्रमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने देखिएको छ ।
विशेषगरी इन्धन, औषधि, इलेक्ट्रोनिक सामग्री, औद्योगिक कच्चा पदार्थ तथा अन्य आयातित वस्तुको मूल्यमा दबाब पर्न सक्ने अर्थविद्हरूले बताएका छन् ।
नेपालको वैदेशिक व्यापारको ठूलो हिस्सा अमेरिकी डलरमा हुने भएकाले डलर महँगिँदा आयात लागत बढ्ने सम्भावना रहन्छ ।
यद्यपि, विदेशमा रहेका नेपाली कामदारबाट आउने रेमिट्यान्स भने डलर बलियो हुँदा नेपाली रुपैयाँमा बढी प्राप्त हुने भएकाले त्यसले केही राहत दिने अपेक्षा गरिएको छ ।
राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको विनिमयदर सूचीअनुसार युरोपियन युरो एकको खरिददर १७८ रुपैयाँ ९५ पैसा र बिक्रीदर १८९ रुपैयाँ ६४ पैसा निर्धारण गरिएको छ ।
त्यस्तै, बेलायती पाउण्ड स्टर्लिङ एकको खरिददर २०५ रुपैयाँ ४८ पैसा तथा बिक्रीदर २०६ रुपैयाँ २८ पैसा कायम गरिएको छ ।
स्वीस फ्रयाङ्क एकको खरिददर १९५ रुपैयाँ ६४ पैसा र बिक्रीदर १९६ रुपैयाँ ४० पैसा तोकिएको छ ।
युरोपेली मुलुकहरूसँग अध्ययन, व्यापार तथा पर्यटनका लागि जाने नेपालीहरूका लागि यी मुद्राको विनिमयदर महत्वपूर्ण मानिन्छ ।
विशेषगरी उच्च शिक्षा अध्ययनका लागि युरोप तथा बेलायत जाने विद्यार्थीहरूले विदेशी मुद्रा सटही गर्दा प्रत्यक्ष प्रभाव महसुस गर्ने देखिएको छ ।
अन्य प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रातर्फ अष्ट्रेलियन डलर एकको खरिददर ११० रुपैयाँ ३८ पैसा र बिक्रीदर ११० रुपैयाँ ४५ पैसा कायम गरिएको छ ।
क्यानेडियन डलर एकको खरिददर १११ रुपैयाँ ८९ पैसा तथा बिक्रीदर ११२ रुपैयाँ ३२ पैसा निर्धारण गरिएको छ भने सिङ्गापुर डलर एकको खरिददर १२० रुपैयाँ १८ पैसा र बिक्रीदर १२० रुपैयाँ ६५ पैसा तोकिएको छ ।
अष्ट्रेलिया, क्यानडा र सिङ्गापुर नेपाली विद्यार्थी तथा रोजगारीका लागि प्रमुख गन्तव्य मानिन्छन् ।
ती मुलुकबाट नेपाल भित्रिने रेमिट्यान्स र बैंकिङ कारोबारमा पनि विनिमयदरले प्रभाव पार्ने गर्दछ ।
एसियाली मुद्रातर्फ जापानी येन १० को खरिददर नौ रुपैयाँ ६८ पैसा र बिक्रीदर नौ रुपैयाँ ७२ पैसा कायम गरिएको छ ।
चिनियाँ युआन एकको खरिददर २२ रुपैयाँ ६३ पैसा तथा बिक्रीदर २२ रुपैयाँ ७१ पैसा निर्धारण गरिएको छ ।
नेपाल–चीन व्यापार तथा सीमापार कारोबारसँग युआनको विनिमयदर प्रत्यक्ष रूपमा जोडिएको मानिन्छ ।
त्यस्तै, साउदी अरेबियन रियाल एकको खरिददर ४१ रुपैयाँ र बिक्रीदर ४१ रुपैयाँ १६ पैसा तोकिएको छ भने कतारी रियाल एकको खरिददर ४२ रुपैयाँ २१ पैसा र बिक्रीदर ४२ रुपैयाँ ३८ पैसा कायम गरिएको छ ।
खाडी मुलुकमा कार्यरत लाखौँ नेपाली श्रमिकका कारण यी मुद्राको दरलाई नेपाली अर्थतन्त्रका लागि विशेष महत्वका साथ हेरिन्छ ।
राष्ट्र बैंकका अनुसार युएई दिराम एकको खरिददर ४१ रुपैयाँ ८९ पैसा र बिक्रीदर ४२ रुपैयाँ ०६ पैसा कायम गरिएको छ भने मलेसियन रिङ्गेट एकको खरिददर ३८ रुपैयाँ ६९ पैसा र बिक्रीदर ३८ रुपैयाँ ८४ पैसा निर्धारण गरिएको छ ।
यी मुलुकहरू नेपाली श्रमिकको प्रमुख श्रम गन्तव्य भएकाले विनिमयदरमा हुने परिवर्तनले रेमिट्यान्स आम्दानीमा असर पार्ने देखिन्छ ।
त्यसैगरी, थाई भाट एकको खरिददर चार रुपैयाँ ७१ पैसा र बिक्रीदर चार रुपैयाँ ७२ पैसा तोकिएको छ ।
साउथ कोरियन वन १०० को खरिददर १० रुपैयाँ २५ पैसा र बिक्रीदर १० रुपैयाँ २८ पैसा कायम गरिएको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ ।
युरोपेली अन्य मुद्रातर्फ स्वीडिस क्रोनर एकको खरिददर १६ रुपैयाँ ३१ पैसा र बिक्रीदर १६ रुपैयाँ ३८ पैसा निर्धारण गरिएको छ भने डेनिस क्रोनर एकको खरिददर २३ रुपैयाँ ८४ पैसा र बिक्रीदर २४ रुपैयाँ ०४ पैसा कायम गरिएको छ ।
अन्य विदेशी मुद्रामा हङ्कङ डलर एकको खरिददर १९ रुपैयाँ ६५ पैसा र बिक्रीदर १९ रुपैयाँ ७२ पैसा तोकिएको छ ।
कुवेती दिनार एकको खरिददर ५०१ रुपैयाँ ५० पैसा तथा बिक्रीदर ५०३ रुपैयाँ ४६ पैसा कायम गरिएको छ ।
बहराइन दिनार एकको खरिददर ४०७ रुपैयाँ ९५ पैसा र बिक्रीदर ४०९ रुपैयाँ ५५ पैसा निर्धारण गरिएको छ भने ओमानी रियाल एकको खरिददर ३९९ रुपैयाँ ६३ पैसा र बिक्रीदर ४०१ रुपैयाँ १९ पैसा रहेको छ ।
भारतीय रुपैयाँतर्फ १०० भारतीय रुपैयाँको खरिददर १६० रुपैयाँ र बिक्रीदर १६० रुपैयाँ १५ पैसा कायम गरिएको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ ।
नेपाल–भारतबीचको खुला सीमा, उच्च व्यापारिक निर्भरता तथा दैनिक आर्थिक कारोबारका कारण भारतीय मुद्राको विनिमयदर नेपाली बजारका लागि अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिन्छ ।
नेपाल राष्ट्र बैंकले विदेशी मुद्राको विनिमयदर आवश्यकता अनुसार जुनसुकै समयमा संशोधन गर्न सकिने स्पष्ट पारेको छ ।
साथै, वाणिज्य बैंकहरूले तोक्ने विनिमयदरमा केही फरक हुन सक्ने र अद्यावधिक विवरण राष्ट्र बैंकको आधिकारिक वेबसाइटमा उपलब्ध रहने जानकारी पनि दिएको छ ।

