काठमाण्डौं । काठमाडौँ उपत्यकाबाट सञ्चालन हुने लामो दूरीका सार्वजनिक सवारी साधनमा अब यात्रुको सामान व्यवस्थापनलाई थप सुरक्षित र व्यवस्थित बनाउन ‘लगेज ट्याग प्रणाली’ लागू गरिने भएको छ ।
यात्रुको झोला हराउने, साटिने तथा चोरी हुने समस्या न्यूनीकरण गर्ने उद्देश्यसहित नयाँ व्यवस्था कार्यान्वयनमा ल्याउन लागिएको हो ।
यस सम्बन्धमा शुक्रबार काठमाडौँ उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालय र राष्ट्रिय यातायात व्यवसायी महासङ्घबीच औपचारिक सम्झौता भएको छ ।
सम्झौतामा ट्राफिक प्रहरी कार्यालयका प्रमुख तथा प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक नवराज अधिकारी र महासङ्घका अध्यक्ष सरोज सिटौलाले हस्ताक्षर गरेका छन् ।
सम्झौताअनुसार आगामी जेठ १५ गतेदेखि लामो दूरीका सार्वजनिक बसमा यात्रा गर्ने यात्रुका सामानमा अनिवार्य रूपमा नम्बरयुक्त वा कोडसहितको विशेष ट्याग प्रयोग गरिनेछ ।
बसमा राखिएको सामान र यात्रुलाई दिइएको ट्याग नम्बर मिलाएपछि मात्रै गन्तव्यस्थलमा लगेज हस्तान्तरण गरिने व्यवस्था लागू गरिने बताइएको छ ।
नयाँ प्रणालीले सार्वजनिक यातायात क्षेत्रमा देखिँदै आएको लगेज सुरक्षासम्बन्धी समस्यालाई कम गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
काठमाडौँ उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालयका प्रमुख एसएसपी नवराज अधिकारीका अनुसार सार्वजनिक बस सेवामा यात्रुको झोला हराउने, चोरी हुने, साटिने तथा शंकास्पद गतिविधि हुने गुनासो बढिरहेका बेला सुरक्षा र व्यवस्थापनलाई बलियो बनाउन यस्तो प्रणाली आवश्यक ठानिएको हो ।
उनका अनुसार यात्रुको सुरक्षालाई प्राथमिकतामा राखेर ट्राफिक प्रहरी र यातायात व्यवसायीबीच सहकार्य गरी यो अभ्यास सुरु गर्न लागिएको हो ।
प्रारम्भिक चरणमा लामो दूरीका बसमा लागू गरिने यो प्रणाली प्रभावकारी देखिए भविष्यमा थप विस्तार गर्न सकिने संकेतसमेत दिइएको छ ।
राष्ट्रिय यातायात व्यवसायी महासङ्घका अध्यक्ष सरोज सिटौलाले हवाई सेवामा प्रयोग हुँदै आएको लगेज व्यवस्थापन अभ्यासलाई अब सार्वजनिक बस सेवामा पनि लागू गर्न लागिएको बताए ।
उनका अनुसार लामो समयदेखि यात्रुको सामान हराउने, गलत व्यक्तिले लैजाने वा झोला साटिने समस्या यातायात क्षेत्रको चुनौती बन्दै आएको थियो ।
व्यवसायीहरूको भनाइमा विशेषगरी चाडपर्व, अत्यधिक भीडभाड हुने समय तथा रात्रीकालीन यात्राका क्रममा लगेज हराएको गुनासो बढी आउने गरेको छ ।
कतिपय अवस्थामा सार्वजनिक सवारी साधनको प्रयोग गरी अवैध सामग्री ओसारपसार हुने जोखिमबारे पनि सुरक्षा निकायले चासो व्यक्त गर्दै आएका थिए ।
नयाँ ट्याग प्रणाली लागू भएपछि यस्ता गतिविधिमा कमी आउने विश्वास गरिएको छ ।
प्रणालीअन्तर्गत टिकट काउन्टर वा बस प्रस्थानस्थलमै यात्रुको सामानमा विशेष ट्याग जडान गरिनेछ ।
सोही नम्बर यात्रुलाई पनि उपलब्ध गराइनेछ र अन्तिम गन्तव्यमा पुगेर नम्बर प्रमाणीकरण भएपछि मात्रै सामान बुझाइने व्यवस्था मिलाइनेछ ।
ट्राफिक प्रहरीका अनुसार आगामी दिनमा यो प्रणालीलाई थप प्रविधिमैत्री बनाउने तयारीसमेत भइरहेको छ ।
आवश्यकताअनुसार क्युआर कोड, डिजिटल अभिलेख वा अनलाइन ट्र्याकिङ प्रणालीसमेत समावेश गर्न सकिने योजना रहेको जनाइएको छ ।
यसैबीच, काठमाडौँ उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालयले शुक्रबारदेखि “सडक तथा सवारी लक्षित मनसुनजन्य विपद् न्यूनीकरण अभियान–२०८३” पनि शुरु गरेको जनाएको छ ।
वर्षायाममा हुने सडक दुर्घटना, पहिरो, डुबान तथा यातायात अवरोधलाई लक्षित गर्दै अभियान सञ्चालनमा ल्याइएको हो ।
अभियानअन्तर्गत मनसुन अवधिमा सवारी साधनको प्राविधिक परीक्षण, चालकको स्वास्थ्य अवस्था जाँच, जोखिमयुक्त सडकको निगरानी तथा यात्रु सचेतनामूलक कार्यक्रम सञ्चालन गरिने जानकारी ट्राफिक प्रहरीले दिएको छ ।
सार्वजनिक यातायात क्षेत्रमा सुरक्षामुखी नयाँ अभ्यासका रूपमा हेरिएको लगेज ट्याग प्रणाली प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन भए यात्रुको विश्वास बढ्ने, सामान सुरक्षामा सुधार आउने र सार्वजनिक यातायात सेवा थप व्यवस्थित तथा भरपर्दो बन्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

