लगानीकर्तालाई कात्तिकमा ‘लामो छुट्टी’, नेप्सेमा केवल १२ दिन कारोबार

काठमाण्डौ। आगामी कात्तिक महिना सेयर बजारका लगानीकर्ताका लागि वर्षकै सबैभन्दा छोटो कारोबार अवधि भएको महिना बन्ने देखिएको छ। दसैँ, तिहार र छठ पर्वका सार्वजनिक बिदासँगै शनिबार–आइतबारका नियमित साप्ताहिक बिदा जोडिँदा कात्तिकका ३० दिनमध्ये नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से) मा केवल १२ दिनमात्रै कारोबार हुने प्रारम्भिक हिसाब देखिएको हो।

कात्तिक २०८३ को नेपाली पात्रो तथा सरकारले सार्वजनिक गरेको बिदाको सूचीका आधारमा कारोबार हुने सम्भावित दिन गणना गर्दा कात्तिक ९ देखि १३ गतेसम्म लगातार पाँच दिन बजार खुल्ने देखिन्छ। त्यसपछि कात्तिक १६ देखि २० गतेसम्म अर्को पाँच दिन कारोबार हुनेछ।

त्यस्तै तिहारपछिका कात्तिक २७ र ३० गते बजार खुल्ने सम्भावित दिन हुन्। यसरी महिनाभर कुल १२ दिनमात्रै नियमित कारोबार हुने र बाँकी १८ दिन बजार बन्द रहने क्यालेन्डर देखिन्छ।

नेपाल स्टक एक्सचेञ्जले २०८३ साल वैशाखदेखि कारोबारको साप्ताहिक तालिका परिवर्तन गर्दै सोमबारदेखि शुक्रबारसम्म बजार सञ्चालन गर्दै आएको छ। शनिबार र आइतबार नियमित कारोबार हुँदैन। त्यसमा सार्वजनिक बिदा थपिँदा कात्तिकको कारोबार अवधि निकै खुम्चिने भएको हो। नेप्से सोमबारदेखि शुक्रबारसम्म सञ्चालन हुने नयाँ व्यवस्था गत वैशाखबाट लागू भएको हो।

महिनाको सुरुवातमै लामो बन्द

असोजको अन्तिम दिनबाट सुरु हुने दसैँ बिदा कात्तिक ६ गतेसम्म रहने सरकारी बिदा तालिकामा उल्लेख छ। त्यसलगत्तै साप्ताहिक तथा पर्वसम्बन्धी बिदा जोडिँदा कात्तिकको पहिलो साताभर बजार खुल्ने अवस्था देखिँदैन।

यसअनुसार असोजको अन्तिम कारोबारपछि बजार खुल्न लगानीकर्ताले कात्तिक ९ गतेसम्म प्रतीक्षा गर्नुपर्ने हुनसक्छ। दसैँ बिदा असोज ३१ देखि कात्तिक ६ गतेसम्म रहने व्यवस्था सरकारी सार्वजनिक बिदाको सूचीमा समावेश छ। 

कात्तिक ९ देखि १३ गतेसम्म कारोबार भएपछि साप्ताहिक बिदाका कारण कात्तिक १४ र १५ गते बजार पुनः बन्द हुनेछ। त्यसपछि कात्तिक १६ देखि २० गतेसम्म लगातार पाँच दिन कारोबार हुने पात्रो देखिन्छ।

तिहारले फेरि एक साता रोक्दै कारोबार

कात्तिकको तेस्रो सातापछि तिहार बिदाको लामो शृङ्खला सुरु हुनेछ। कात्तिक २२ देखि २६ गतेसम्म काग तिहार, कुकुर तिहार, लक्ष्मीपूजा, गोवर्धनपूजा, नेपाल संवत् तथा भाइटीकालगायत पर्व पर्ने भएकाले बजार बन्द रहनेछ।

त्यसपछि कात्तिक २७ गते एक दिन कारोबार हुनसक्नेछ। कात्तिक २८ गते शनिबार र २९ गते छठ पर्व तथा आइतबार परेकाले बजार फेरि बन्द रहनेछ। महिनाको अन्तिम दिन कात्तिक ३० गते सोमबार बजार खुल्ने देखिन्छ।

उपलब्ध पात्रोअनुसार कात्तिकमा दसैँ, तिहार तथा छठसहित आठवटा प्रमुख सार्वजनिक बिदा समेटिएका छन्। 

कारोबार अवधि छोटिँदा बजारमा कस्तो प्रभाव पर्ला ?

कारोबार दिन घट्दा महिनाको समग्र कारोबार रकम र कारोबार संख्या स्वाभाविक रूपमा प्रभावित हुनसक्छ। चाडपर्वअघि लगानीकर्ताले खर्च व्यवस्थापनका लागि सेयर बिक्री गर्ने प्रवृत्ति बढे बजारमा आपूर्ति चाप देखिन सक्छ। अर्कोतर्फ लामो बिदापछि लगानीयोग्य रकम बजारमा फर्किए खरिद चाप बढ्नसक्छ।

लामो समय बजार बन्द हुँदा बिदाको अवधिमा विकसित आर्थिक, राजनीतिक तथा नीतिगत घटनाको प्रतिक्रिया बजार खुलेको पहिलो दिन एकैपटक देखिने सम्भावना हुन्छ। यसले बजार खुलेलगत्तै सूचक तथा सेयरमूल्यमा सामान्यभन्दा ठूलो उतारचढाव ल्याउन सक्छ।

बैंक ब्याजदर, तरलता, सूचीकृत कम्पनीका पहिलो त्रैमासिक वित्तीय विवरण र लाभांश घोषणासम्बन्धी सूचना पनि यही अवधिमा आउने भएकाले सीमित कारोबार दिनमा सूचना र लगानीकर्ताको प्रतिक्रिया केन्द्रित हुने देखिन्छ।

लगानीकर्ताले ध्यान दिनुपर्ने कुरा

लामो बिदाअघि सेयर बिक्री गरे पनि राफसाफको चक्र पूरा नभए रकम तत्काल उपलब्ध नहुन सक्छ। त्यस्तै खरिद गरिएको सेयर खातामा आउने समय पनि बिदाका कारण लम्बिन सक्छ। चाडपर्व खर्चका लागि रकम आवश्यक पर्ने लगानीकर्ताले कारोबार र राफसाफको समय पहिल्यै मिलाउनु उपयुक्त हुन्छ।

यो गणना उपलब्ध नेपाली पात्रो, सरकारी सार्वजनिक बिदा र हाल कायम सोमबार–शुक्रबार कारोबार प्रणालीका आधारमा गरिएको हो। आकस्मिक बिदा थपिए वा नेप्सेले छुट्टै कारोबार सूचना जारी गरे वास्तविक कारोबार दिनमा परिवर्तन हुनसक्छ। नेप्सेको औपचारिक कात्तिक कारोबार तालिका नै अन्तिम र आधिकारिक हुनेछ।