संस्थापक सेयर बिक्रीको १५ दिने पूर्वसूचनामा रविन्द्र भट्टराईको आपत्ति, ‘कारोबारपछि विवरण सार्वजनिक गरौँ’

काठमाडौं । संस्थापक वा आधारभूत सेयरधनीले सेयर बिक्री गर्नुभन्दा १५ दिनअघि सार्वजनिक सूचना दिनुपर्ने धितोपत्र बोर्डको व्यवस्थाप्रति सेयर बजारका लेखक तथा विश्लेषक रविन्द्र भट्टराईले असहमति जनाएका छन्। पूर्वसूचनाले वास्तविक कारोबार हुनुअघि नै लगानीकर्ताको प्रतिक्रिया निम्त्याएर माग, आपूर्ति र मूल्य निर्माणमा असर पार्न सक्ने उनको तर्क छ।

सामाजिक सञ्जालमा आफ्नो धारणा राख्दै भट्टराईले बोर्डको निर्णय वा निर्देशन पुनर्विचार गर्नुपर्ने बताएका छन्। पारदर्शिता आवश्यक भए पनि त्यसका लागि बिक्रीअघि सूचना दिने व्यवस्था नै उपयुक्त उपाय हो कि होइन भन्ने प्रश्न उनले उठाएका छन्।

‘यस्तो पूर्वसूचनापछि लगानीकर्ताले वास्तविक कारोबार हुनुअघि नै प्रतिक्रिया जनाउन सक्छन्, जसले स्वाभाविक माग–आपूर्ति र मूल्य निर्माण प्रक्रियामा असर पार्न सक्छ,’ उनले लेखेका छन्।

भट्टराईले विकल्पका रूपमा कम्पनीका प्रमुख पदाधिकारी, सञ्चालक, संस्थापक र आधारभूत सेयरधनीको कारोबार बिक्रीपछि अनिवार्य रूपमा अभिलेख गरी सार्वजनिक गर्ने व्यवस्था सुझाएका छन्। उनका अनुसार सेयर बिक्रीको सेटलमेन्ट भइसकेपछि तीन दिनभित्र सम्बन्धित कम्पनीमार्फत कारोबार विवरण तोकिएको प्रणालीमा अद्यावधिक गरिनुपर्छ। ती विवरण नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) को वेबसाइटमा सबैले सहजै हेर्न पाउनुपर्ने उनको प्रस्ताव छ।

तोकिएको समयमा विवरण अद्यावधिक नगर्ने कम्पनी र जिम्मेवार पक्षमाथि कडा जरिवाना लगाउन सकिने पनि उनले बताएका छन्। यसरी संकलित विवरणका आधारमा ठूला सेयरधनीको बिक्रीअघि र पछिको मूल्य, कारोबार परिमाण तथा कम्पनीको वित्तीय अवस्थामा आएको परिवर्तनसमेत अध्ययन गर्न सकिने उनको भनाइ छ।

भट्टराईका अनुसार यस्तो अभ्यासले लगानीकर्तालाई कसले, कहिले र कति सेयर बेच्यो भन्ने जानकारीसँगै त्यस कारोबारको बजार र कम्पनीको अवस्थासँगको सम्बन्ध विश्लेषण गर्ने आधार दिन्छ। ‘पारदर्शिताको नाममा कारोबार हुनुअघि नै बजारको स्वाभाविक मूल्य निर्माण प्रक्रियालाई प्रभावित गर्नु हुँदैन,’ उनले लेखेका छन्।