खानीखोला हाइड्रो घाटाबाट नाफामा फर्कियो, विद्युत् बिक्रीमा छलाङसँगै ब्याजको भार घट्यो

काठमाण्डौ । विद्युत् बिक्री आम्दानीमा उल्लेख्य वृद्धि र ब्याज खर्चमा आएको कमीले खानीखोला हाइड्रोपावर कम्पनीलाई घाटाबाट नाफामा फर्काएको छ। चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को पहिलो त्रैमासमा कम्पनीले ३ करोड ६५ लाख ८० हजार रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको छ। अघिल्लो वर्षको समान अवधिमा कम्पनी १ करोड ८९ लाख १५ हजार रुपैयाँ घाटामा थियो।

कम्पनीको नाफामा आएको यो सुधारको प्रमुख आधार विद्युत् बिक्री हो। अघिल्लो वर्षको पहिलो त्रैमासमा १ करोड ८२ लाख २१ हजार रुपैयाँ रहेको विद्युत् बिक्री आम्दानी यस वर्ष ६ करोड ८५ लाख २२ हजार रुपैयाँ पुगेको छ। अर्थात् विद्युत् बिक्रीबाट हुने आम्दानी करिब २७६ प्रतिशत बढेको छ।

प्रकाशित विवरणमा बीमा दाबीबाट आम्दानी देखाइएको छैन भने ब्याज आम्दानी नगण्य छ। यसले चालु त्रैमासको सुधार मुख्यतः विद्युत् बिक्रीबाट आएको देखाउँछ। यद्यपि बिक्री बढ्नुमा विद्युत् उत्पादनको परिमाण र अन्य पक्षको कति योगदान छ भन्ने विवरण खुलाइएको छैन।

आम्दानी बढेसँगै प्रशासनिक खर्च पनि उकालो लागेको छ। यस्तो खर्च अघिल्लो वर्षको ६७ लाख ५ हजार रुपैयाँबाट बढेर १ करोड ११ लाख ६३ हजार रुपैयाँ पुगेको छ। तर खर्चको वृद्धिभन्दा आम्दानीको विस्तार धेरै ठूलो हुँदा सञ्चालन नाफा १ करोड १५ लाख १६ हजार रुपैयाँबाट बढेर ५ करोड ७३ लाख ६० हजार रुपैयाँ पुगेको छ।

नाफालाई बल दिने अर्को पक्ष ब्याज खर्चमा आएको कमी हो। बैंक ब्याज खर्च अघिल्लो वर्षको १ करोड ९३ लाख ३२ हजार रुपैयाँबाट घटेर ९१ लाख ९३ हजार रुपैयाँमा सीमित भएको छ। यस आधारमा ब्याज खर्च करिब ५२ प्रतिशत घटेको छ। ह्रासकट्टी खर्च भने १ करोड १० लाख ९९ हजार रुपैयाँबाट बढेर १ करोड १५ लाख ८७ हजार रुपैयाँ पुगेको छ।

यसरी विद्युत् बिक्रीको विस्तार र ब्याज खर्चको बचत दुवैले कम्पनीको नाफामा सुधार ल्याएका छन्। अघिल्लो वर्षको तुलनामा खुद नतिजामा करिब ५ करोड ५५ लाख रुपैयाँको सकारात्मक अन्तर आएको छ।

ऋणको आकार पनि घट्दो क्रममा देखिन्छ। दीर्घकालीन ऋण अघिल्लो वर्षको असोज मसान्तमा ७१ करोड ६० लाख रुपैयाँ रहेकोमा चालु वर्षको सोही अवधिमा ५९ करोड ४५ लाख रुपैयाँमा झरेको छ। गत असार मसान्तको ६० करोड २१ लाख रुपैयाँसँग तुलना गर्दा पनि ऋण करिब ७६ लाख रुपैयाँ घटेको छ। तर ब्याज खर्च घट्नुमा ऋणको आकार र ब्याजदरको छुट्टाछुट्टै प्रभाव भने विवरणबाट स्पष्ट हुँदैन।

नाफामा फर्किए पनि कम्पनीको विगतको सञ्चित घाटा अझै पूर्ण रूपमा मेटिएको छैन। गत असार मसान्तमा १२ करोड २४ लाख रुपैयाँ ऋणात्मक रहेको सञ्चिति तथा बचत असोज मसान्तमा ८ करोड ५९ लाख रुपैयाँ ऋणात्मक छ। पहिलो त्रैमासको नाफाले सञ्चित घाटा घटाएको छ तर त्यसलाई सकारात्मक बनाउन थप कमाइ आवश्यक देखिन्छ।

यही कारण कम्पनीको प्रतिशेयर नेटवर्थ अझै अंकित मूल्यभन्दा तल छ। अघिल्लो वर्षको असोजमा ८१.३९ रुपैयाँ रहेको नेटवर्थ यस वर्ष ९०.७८ रुपैयाँ पुगेको छ। गत असारमा यस्तो नेटवर्थ ८६.८५ रुपैयाँ थियो। सुधारको दिशा सकारात्मक भए पनि कम्पनीको पूँजीगत अवस्था पूर्ण रूपमा सुदृढ भइसकेको छैन।

चुक्ता पूँजी ९३ करोड १४ लाख रुपैयाँ रहेको कम्पनीको प्रकाशित आधारभूत प्रतिशेयर आम्दानी ३.९३ रुपैयाँ छ। अघिल्लो वर्षको समान अवधिमा यस्तो आम्दानी २.१४ रुपैयाँ ऋणात्मक थियो। यो पहिलो त्रैमासको आम्दानी भएकाले यसैलाई वर्षभरको प्रतिफल मानेर मूल्यांकन गर्न मिल्दैन।

नगद अवस्थामा पनि सुधार आएको छ। गत असार मसान्तमा २ करोड ६८ लाख रुपैयाँ रहेको नगद तथा नगदसरहको मौज्दात असोजमा ४ करोड ९१ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। तर अग्रिम भुक्तानी तथा धरौटी र उठाउन बाँकी रकम समेटिएको शीर्षकमा अझै ४५ करोड ५३ लाख रुपैयाँ छ। यो रकम गत असारको तुलनामा घटे पनि यसको प्रकृति र नगदमा रूपान्तरण हुने समय कम्पनीको वित्तीय अवस्था बुझ्न महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

कम्पनीले चालु अनुपात ९.८३ गुणा देखाएको छ। यद्यपि चालु सम्पत्तिको ठूलो हिस्सा नगदभन्दा अग्रिम भुक्तानी तथा उठाउन बाँकी रकममा रहेकाले उच्च अनुपातसँगै सम्पत्तिको गुणस्तर पनि हेर्न आवश्यक छ।

खानीखोलाको पहिलो त्रैमासले सञ्चालन आम्दानीबाटै घाटा उल्ट्याउन सक्ने क्षमता देखाएको छ। अबको चुनौती यही कमाइलाई निरन्तरता दिँदै सञ्चित घाटा हटाउने र ऋण थप घटाउने हो। आगामी त्रैमासहरूमा विद्युत् बिक्री र नगद संकलनको गति कायम रहे कम्पनीको वित्तीय पुनरुत्थान थप बलियो बन्नेछ।