सुनचाँदीमा फेरि उछाल, सुन ५ हजार र चाँदी ६७ डलर पुग्ने ताजा प्रक्षेपण !

काठमाण्डौ। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुन प्रतिऔंस ४ हजार १०० डलरमाथि फर्किएको छ। चाँदीले पनि ५३ डलर नाघेको छ। तर सोमबारको उछालसँगै दुई फरक संकेत देखिएका छन्। सुन गोल्डम्यान स्याक्सले यस वर्षको अन्त्यका लागि तोकेको ४ हजार १५० डलरको लक्ष्यमै पुग्न लागेको छ। उता सोमबार सुनभन्दा बढी उक्लिएको चाँदी पछिल्लो ३० दिनमा अझै झन्डै १४ प्रतिशत तल छ। यही अन्तरले अहिलेको प्रश्न तय गर्छ। बजारले नयाँ उकालो समातेको हो वा ठूलो गिरावटपछि मूल्य केही सम्हालिएको हो?

गोल्डप्राइसअनुसार सोमबार नेपाली समय बिहान ९:३० बजे सुन १.३६ प्रतिशत बढेर ४ हजार १२१.५५ डलर र चाँदी २.२५ प्रतिशत बढेर ५३.१० डलर प्रतिट्रोय औंसमा कारोबार भइरहेको थियो। त्यसअघि बिहान ८:०५ बजेको कारोबारमा रोयटर्सले स्पट सुन १.६ प्रतिशत बढेर ४ हजार १२९.६९ डलर र स्पट चाँदी २.८ प्रतिशत बढेर ५३.३१ डलर पुगेको जनाएको थियो। यी कारोबार चलिरहँदाका मूल्य हुन्। सुन अघिल्लो साता पनि करिब ५ प्रतिशत बढेको थियो। 

तेल सस्तिँदा किन बढ्यो सुन?

इरानसँग द्वन्द्व अन्त्य गर्ने वार्ता चलिरहेका बेला अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले थप आक्रमणको सम्भावना निकै कम रहेको बताएपछि तेल आपूर्ति अवरुद्ध हुने चिन्ता घट्यो। त्यससँगै कच्चा तेलको मूल्य ओरालो लाग्यो र डलर केही कमजोर भयो। केसीएम ट्रेडका प्रमुख बजार विश्लेषक टिम वाटररका अनुसार तेल सस्तिँदा मुद्रास्फीतिको दबाब कम हुने अपेक्षा बढ्यो। ब्याजदर लामो समय उच्च राख्नुपर्ने दबाब कम भए ब्याज नदिने सुन राख्नुको अवसर लागत पनि घट्छ। सोमबार सुनलाई यही अपेक्षाले बल दियो।

तर अमेरिकी रोजगारी तथ्यांकले उल्टो दबाब दिइरहेको छ। अक्टोबरमा रोजगारी वृद्धि तीव्र भयो र बेरोजगारी दर ४.१ प्रतिशतमा झर्‍यो। रोयटर्सले उद्धृत गरेको सीएमई फेडवाचअनुसार डिसेम्बरमा अमेरिकी केन्द्रीय बैंकले ब्याजदर बढाउने सम्भावना बजारले ७९ प्रतिशत आँकेको छ। रोजगारी तथ्यांक आउनुअघि यो ७१ प्रतिशत थियो। अब नोभेम्बर १० को उपभोक्ता मूल्य सूचकांक र नोभेम्बर १३ को उत्पादक मूल्य सूचकांकले बजारको दिशा तय गर्न सक्छन्। मूल्यवृद्धि अपेक्षाभन्दा चर्को देखिए डलर र ब्याजदर वृद्धिको अपेक्षा फेरि बलियो हुन सक्छ।

कहिले कतिसम्म पुग्ला सुनचाँदी?

संस्था वा सर्वेक्षण	सुन प्रतिट्रोय औंस	चाँदी प्रतिट्रोय औंस
गोल्डम्यान स्याक्स · नोभेम्बरको संशोधन	४,१५० डलर सन् २०२६ अन्त्यमा र ४,८०० डलर सन् २०२७ अन्त्यमा	— uk.investing.com
यूबीएस · अगस्टको प्रक्षेपण	५,००० डलर सन् २०२७ को पहिलो छ महिनामा	— investing.com
रोयटर्सको ३० विश्लेषक तथा कारोबारीको सर्वेक्षण · अक्टोबर	४,६५० डलर सन् २०२७ को वार्षिक औसतको मध्य अनुमान	६६.७५ डलर सन् २०२७ को वार्षिक औसतको मध्य अनुमान MarketScreener UK
विश्व बैंक · अक्टोबरको वस्तु बजार प्रतिवेदन	४,२५० डलर सन् २०२७ को वार्षिक औसत	६२ डलर सन् २०२७ को वार्षिक औसत Kitco News
जेपी मोर्गन ग्लोबल रिसर्च · अगस्टको प्रक्षेपण	—	६३ डलर सन् २०२६ को चौथो त्रैमासिकमा पुग्ने अनुमान र ६३ डलर सन् २०२७ को वार्षिक औसत jpmorgan.com

गोल्डम्यानले यसै साता सन् २०२६ अन्त्यको सुनको लक्ष्य ४ हजार ६५० बाट ४ हजार १५० डलरमा झारेको हो। सोमबार बिहानको रोयटर्स मूल्यभन्दा संशोधित लक्ष्य करिब २० डलर मात्रै माथि छ। बैंकले सन् २०२७ अन्त्यको लक्ष्य पनि ५ हजार ४०० बाट ४ हजार ८०० डलरमा झारेको छ। यूबीएसको अगस्टको ५ हजार डलरको प्रक्षेपण भने मुद्रास्फीति क्रमशः घट्ने र अमेरिकी केन्द्रीय बैंकले सन् २०२७ मा फेरि ब्याजदर घटाउन थाल्ने मान्यतामा आधारित छ। त्यसैले वर्षको अन्त्यको लक्ष्य, कुनै अवधिभित्र पुग्ने स्तर र वर्षभरको औसतलाई अलग-अलग पढ्नुपर्छ।

सुनलाई केन्द्रीय बैंकको साथ चाँदीलाई औद्योगिक मागको परीक्षा

विश्व सुन परिषद्का अनुसार सन् २०२६ को तेस्रो त्रैमासिकमा केन्द्रीय बैंक र अन्य आधिकारिक संस्थाले सञ्चितिमा खुद ३२१ टन सुन थपे। यो अघिल्लो वर्षको सोही अवधिभन्दा ४२ प्रतिशत बढी हो। सुनमा आधारित एक्सचेन्ज ट्रेडेड फन्डमा पनि खुद २११ टन थपियो। तर गहनाको माग १७ प्रतिशत र बार तथा सिक्काको माग १९ प्रतिशत घट्यो। यसले मूल्यलाई संस्थागत खरिदले आड दिइरहेको देखाउँछ। उच्च मूल्यमा गहना र खुद्रा लगानीको माग भने कमजोर छ।

चाँदीमा ब्याजदर र डलरसँगै औद्योगिक खपतले पनि मूल्य चलाउँछ। सौर्य प्यानलमा प्रतियुनिट चाँदीको प्रयोग घट्दै जाँदा औद्योगिक मागमा दबाब पर्न सक्ने रोयटर्सको सर्वेक्षणले औंल्याएको छ। अर्कोतर्फ, मेटल्स फोकसका म्याथ्यु पिगटले अक्टोबरको अन्तर्वार्तामा चाँदीको भौतिक धातु राख्ने फन्डमा ठूलो लगानी फर्किए सन् २०२७ को औसत ८४.४० डलर पुग्ने प्रक्षेपण गरेका छन्। यो विश्व बैंकको ६२ डलर र रोयटर्स सर्वेक्षणको ६६.७५ डलरभन्दा निकै माथि छ। यी अनुमानबीचको अन्तरले चाँदीको अर्को उकालोमा लगानीकर्ताको खरिद कति निर्णायक हुन सक्छ भन्ने देखाउँछ। 

अबको पहिलो परीक्षा यही साताको अमेरिकी मुद्रास्फीति हो। तथ्यांक अपेक्षाभन्दा नरम आए सुनले ४ हजार १५० डलर छिट्टै परीक्षण गर्न सक्छ। त्यसबाट ४ हजार ८०० देखि ५ हजार डलरतर्फको यात्रा टिक्न अमेरिकी ब्याजदरको दबाब कम हुनु र केन्द्रीय बैंकको खरिद बलियो रहनु महत्त्वपूर्ण हुन्छ। चाँदीमा ६२ देखि ६७ डलरका प्रक्षेपण मुख्यतः सन् २०२७ को औसतका हुन्। सोमबारको उछाल टिक्छ कि टिक्दैन भन्ने प्रारम्भिक संकेत भने डलरको चाल र चाँदीमा आधारित फन्डमा पैसा फर्किन्छ कि फर्किँदैन भन्नेबाट आउनेछ।