सुनचाँदीको भाउ अझै घट्छ कि बढ्छ ? विश्लेषकहरुबीच नै मतभेद

काठमाण्डौ । विश्व बजारमा पछिल्ला दिनहरूमा सुन र चाँदीको मूल्य घट्ने क्रम जारी छ। केही साताअघि मात्र ऐतिहासिक स्तरमा पुगेको सुन अहिले ओरालो लाग्दै गएको छ। 

चीन र अमेरिकाबीच व्यापारिक सम्बन्ध सुधारतर्फ गएको संकेतसँगै लगानीकर्ताहरूले जोखिमयुक्त सम्पत्तितर्फ ध्यान दिन थालेका कारण सुनको माग घटेको हो।

अन्तर्राष्ट्रिय समाचार एजेन्सीहरूका अनुसार, अमेरिकाको फेडरल रिजर्भ (केन्द्रीय बैंक) ले ब्याजदर घटाउने सम्भावना कम देखाएको र चीन–अमेरिका व्यापार तनाव केही कम भएको संकेतले सुनको “सेफ हेभन” (सुरक्षित सम्पत्ति) को माग घटाएको छ। यसले सुनको मूल्यमा छोटो अवधिका लागि दबाब सिर्जना गरेको देखिन्छ।

तर, केही ठूला वित्तीय संस्थाहरू भने आगामी महिनाहरूमा सुनको मूल्य पुनः उकालो लाग्ने अनुमान गरिरहेका छन्। अमेरिकी समाचार माध्यम न्यूयोर्क पोस्ट का अनुसार, बैंक अफ अमेरिकाले सुनको मूल्य सन् २०२६ भित्र प्रति औन्स ५ हजार अमेरिकी डलरसम्म पुग्न सक्ने प्रक्षेपण गरेको छ। त्यसैगरी, रायटर्सले उद्धृत गरेका सुन उद्योगका विज्ञहरूले पनि अर्को १२ महिनाभित्र सुन ४ हजार ५ सय डलरसम्म पुग्न सक्ने बताएका छन्।

विश्लेषकहरूका अनुसार, आगामी दिनमा सुनको मूल्य दुई मुख्य कारणले प्रभावित हुनेछ-पहिलो, अमेरिका र चीनबीचको व्यापारिक नीति कति स्थिर रहन्छ ; र दोस्रो, मुद्रास्फीति तथा डलरको मूल्य कुन दिशातर्फ जान्छ। यदि व्यापारमा स्थायित्व रह्यो र डलर बलियो रह्यो भने सुनको मूल्य अझै घट्ने सम्भावना छ। तर, मुद्रास्फीति बढ्दै गयो वा डलर कमजोर भयो भने लगानीकर्ताहरू फेरि सुनतर्फ फर्कनेछन्, जसले मूल्य पुनः माथि पुर्‍याउन सक्छ।

छोटो अवधिमा भने बजार विश्लेषकहरूले सुनको मूल्य ४ हजार डलरभन्दा तल झर्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्। उनीहरूका अनुसार पछिल्लो वृद्धि अत्यधिक लाभसहितको थियो, जसपछि प्राकृतिक रूपमा सुधार (correction) आउनु स्वाभाविक हो।

नेपालमा पनि अन्तर्राष्ट्रिय बजारको यो उतारचढावको प्रत्यक्ष असर देखिनेछ। नेपाली बजारमा सुनको मूल्य अमेरिकी डलरको विनिमय दरसँग जोडिएको हुँदा, अन्तर्राष्ट्रिय मूल्य घटे पनि डलर बलियो भए नेपाली बजारमा मूल्य स्थिर वा बढ्दो रहन सक्छ। त्यसैले सुन खरिद गर्ने उपभोक्तालाई अहिले हतार नगरी केही समय पर्खिन विशेषज्ञहरूले सुझाव दिएका छन्।

नेपालका सुन व्यवसायीहरूका अनुसार, हालको अवस्थाले सुनमा दीर्घकालीन लगानीकर्ताको लागि अवसर पनि सिर्जना गर्न सक्छ। तर छोटो अवधिमा बजार अझै अस्थिर रहने भएकाले मूल्य कहाँसम्म झर्ने वा बढ्ने भन्ने निश्चित अनुमान लगाउन कठिन भएको उनीहरूको भनाइ छ।

अर्थ विश्लेषकहरूको भनाइमा, अहिलेको परिदृश्य “सावधानीपूर्वक हेर्ने समय” हो। बजारमा छोटो अवधिको गिरावट सम्भावित देखिए पनि मध्यम अवधिमा सुन फेरि मजबुत बन्दै लैजाने सम्भावना बलियो रहेको छ।

अन्ततः सुनको भाउ घट्ने संकेत अहिले बलियो देखिए पनि विश्व अर्थतन्त्रमा अस्थिरता बढे मात्र सुन पुनः उकालो लाग्नेछ। त्यसैले विशेषज्ञहरूको निष्कर्ष छ-“सुन अहिले ओरालोमा छ, तर त्यो लामो समयको होइन ; सन्तुलनपछि पुनः उकालो आउन सक्छ।”