नयाँदिल्ली । मध्य पूर्वमा अमेरिका-इजरायल र इरानबीचको युद्धले तेलको मूल्य आकाशिएपछि भारतीय शेयर बजारमा ठूलो धक्का लागेको छ। आज दालाल स्ट्रीटमा भारी रक्तपात भएको छ, जसमा लगानीकर्ताको करिब १२ लाख करोड रुपैयाँको सम्पत्ति साफ भएको छ।
सेन्सेक्स २४९६ अंक (३.२६%) घटेर ७४,२०७ मा बन्द भएको छ। दिनभरि २७०० अंकभन्दा बढी गिरावट आएको थियो। निफ्टी पनि ७७५ अंक (३.२६%) घटेर २३,००२ मा पुगेको छ। अन्तिम घण्टामा नै ८५० अंकको गिरावट आएको थियो। बीएसईमा बजार पूँजीकरण ४३८ लाख करोडबाट घटेर करिब ४२६ लाख करोड रुपैयाँमा झरेको छ।
यो भारी गिरावटका पछाडि चार मुख्य कारणहरू छन्:
१. मध्य पूर्वको युद्ध तेल युद्धमा परिणत भएपछि कच्चा तेलको मूल्य प्रतिब्यारेल ११४ डलर नाघेको छ। तेल तथा ग्यास प्लान्टहरूमा आक्रमणले आपूर्तिमा अवरोध उत्पन्न भएको छ, जसले विश्वव्यापी बजारमा आतंक फैलाएको छ।
२. एसियाली बजारहरू (जापान, कोरिया, हङकङ आदि) मा पनि ठूलो अस्थिरता आएको छ, जसले लगानीकर्ताको मनोबल गिराएको छ।
३. भारत VIX (बजारको डर मापन गर्ने सूचक) अघिल्ला तीन दिन घटे पनि आज २२ प्रतिशतसम्म बढेको छ, जसले बजारमा डरको वातावरण सिर्जना गरेको छ।
४. घरेलु कारणहरू पनि प्रभावकारी छन्। HDFC बैंकका पार्ट-टाइम अध्यक्ष अतनु चक्रवर्तीको राजीनामाले बैंकको सेयर ८ प्रतिशतसम्म घटेको छ, जसले बैंकिङ क्षेत्रमा थप दबाब दिएको छ।
सबै सेक्टोरल इन्डेक्स रातोमा बन्द भएका छन्। बैंक, अटो, आईटी, एफएमसीजी र पीएसयू बैंक जस्ता प्रमुख क्षेत्रहरू सबैभन्दा बढी प्रभावित भएका छन्। प्रमुख कम्पनीहरूको सेयरमा पनि ठूलो गिरावट आएको छ: HDFC बैंक ५.१३%, बजाज फाइनान्स ५.४२%, एमएन्डएम ५.२५%, इन्फोसिस ३.६९%, मारुति ३.५५% आदि।
यो संकट मध्य पूर्व युद्धसँग जोडिएको छ, जसले तेलको मूल्य बढाएर विश्व अर्थतन्त्रमा दबाब दिएको छ। नेपाल जस्ता तेल आयात-निर्भर देशहरूमा पनि यसको प्रभाव पर्ने देखिन्छ, किनकि उच्च तेल मूल्यले महँगी बढाउँछ र अर्थतन्त्रमा असर पार्छ। विशेषज्ञहरूका अनुसार, युद्ध लम्बियो भने बजारमा अझै अस्थिरता बढ्नसक्छ।
(स्रोत: विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय तथा भारतीय सञ्चार माध्यमहरूबाट आधारित)

