सन् २०२० यताकै सुनको खराब प्रदर्शन, किन घट्दैछ मूल्य ?

काठमाण्डौ । अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको मूल्य यस हप्ता करिब ७ प्रतिशतले घटेको छ, जुन छ वर्षयताकै सबैभन्दा ठूलो साप्ताहिक गिरावट हो। मार्च २०२० पछिको यो सबैभन्दा खराब साप्ताहिक प्रदर्शन मानिएको छ।

हाल सुनको मूल्य प्रति औंस करिब ४,६६० देखि ४,६८५ अमेरिकी डलरको आसपासमा कारोबार भइरहेको छ। यो वर्षको सुरुवातमा जनवरी अन्त्यतिर सुनको मूल्य ५,६०० डलर नजिक पुगेको थियो र वर्षभरि करिब ८ प्रतिशतले बढेको अवस्थामा अहिले यो तीव्र गिरावट आएको हो।

मुख्य कारण मध्यपूर्वमा जारी इरान युद्ध (अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि आक्रमण गरेको) हो। यस युद्धका कारण कच्चा तेल, प्राकृतिक ग्यास तथा इन्धनको मूल्यमा तीव्र वृद्धि भएको छ। यसले मुद्रास्फीति (इन्फ्लेसन) को चिन्ता बढाएको छ, जसका कारण केन्द्रीय बैंकहरूले ब्याजदर कटौती गर्ने सम्भावना कमजोर बनेको छ।

ब्याजदर उच्च रहँदा सुन जस्ता ब्याज नदिने सम्पत्तिमा लगानी आकर्षक हुँदैन। यसैबीच अमेरिकी ट्रेजरी यील्ड र अमेरिकी डलर बलियो बनेको छ। लगानीकर्ताहरूले सुन बेचेर अन्यत्र लगानी सारिरहेका छन्। सुन-समर्थित इटीएफ (एक्सचेन्ज ट्रेडेड फन्ड) हरूमा पनि निकासी (आउटफ्लो) देखिएको छ, जसले यो वर्ष थपिएको सबै लगानी फिर्ता भएको छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार, यदि यो द्वन्द्व लामो समयसम्म चलिरह्यो भने बजारको ध्यान मुद्रास्फीतिबाट आर्थिक मन्दीको जोखिमतर्फ जान सक्छ, जसले सुनको सुरक्षित सम्पत्तिको रूपमा फेरि आकर्षण बढाउन सक्छ। तर अहिलेको अवस्थामा युद्धले ऊर्जा मूल्य बढाउँदा ब्याजदर कटौतीको बाटो बन्द भएको छ।

यो स्थिति २०२२ मा रुस-युक्रेन युद्धको समयमा पनि देखिएको थियो, जब तेल मूल्य बढ्दा सुनको मूल्य लगातार सात महिनासम्म घटेको थियो – जुन सुनको इतिहासमा सबैभन्दा लामो गिरावट थियो।

अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको यो कमजोरीले नेपाली बजारमा पनि प्रभाव पार्न सक्छ, जहाँ पहिले नै उच्च मूल्यका कारण सुनको माग प्रभावित भइरहेको छ। लगानीकर्ताहरूले अबका दिनमा बजारको दिशा र युद्धको विकासलाई नजिकबाट नियाल्नुपर्ने देखिन्छ।

-एजेन्सीहरुको सहयोगमा तयार रिपोर्ट