ट्रम्पको इरानलाई नयाँ अल्टिमेटम: ‘४८ घण्टाभित्र सम्झौता नगरे कडा कारबाही’

काठमाण्डौ । अमेरिकाका पूर्व राष्ट्रपति Donald Trump ले इरानलाई लक्षित गर्दै नयाँ चेतावनी दिएका छन्। उनले इरानसँग ‘सम्झौता गर्ने वा होर्मुज जलडमरू (Strait of Hormuz) खुला गर्ने’ विषयमा अब केवल ४८ घण्टाको समय बाँकी रहेको उल्लेख गर्दै त्यसपछि “कडा परिणाम” भोग्नुपर्ने चेतावनी दिएका हुन्।

ट्रम्पले आफ्नो सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्म Truth Social मा लेख्दै यसअघि दिएको १० दिने समयसीमा सकिन लागेको स्मरण गराएका छन्। “मैले इरानलाई सम्झौता गर्न वा होर्मुज जलडमरू खोल्न १० दिन दिएको थिएँ, अब समय सकिँदैछ,” उनले लेखेका छन्। साथै उनले थप चेतावनी दिँदै भनेका छन्, “अब केवल ४८ घण्टा बाँकी छ, त्यसपछि कडा कदम चालिनेछ।”

Strait of Hormuz विश्वकै सबैभन्दा महत्वपूर्ण तेल आपूर्ति मार्गमध्ये एक हो। मध्यपूर्वबाट विश्व बजारमा जाने कच्चा तेलको ठूलो हिस्सा यही मार्ग हुँदै जाने भएकाले यसको अवरोधले विश्व अर्थतन्त्रमा प्रत्यक्ष असर पार्न सक्छ। इरान र पश्चिमी देशबीच तनाव बढ्दै जाँदा यो क्षेत्र पटक-पटक रणनीतिक दबाबको केन्द्र बन्दै आएको छ।

ऊर्जा र सुरक्षा रणनीतिमा नयाँ संकेत

गत मार्च २७ मा ट्रम्पले इरानका ऊर्जा संयन्त्रहरूमा सम्भावित आक्रमण १० दिनका लागि रोक्ने घोषणा गरेका थिए। यसलाई कूटनीतिक दबाब सिर्जना गर्ने रणनीतिक कदमका रूपमा हेरिएको थियो। तर अब ४८ घण्टे अल्टिमेटमले परिस्थिति थप तनावपूर्ण बन्ने संकेत दिएको छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार यदि यो चेतावनी कार्यान्वयनतर्फ गयो भने:

-मध्यपूर्वमा सैन्य तनाव तीव्र रूपमा बढ्न सक्छ

-विश्व बजारमा तेलको मूल्यमा तीव्र उतार–चढाव आउन सक्छ

-एसियाली तथा विकासशील अर्थतन्त्र (नेपालसहित) मा मुद्रास्फीति दबाब बढ्न सक्छ

यसैबीच, ट्रम्पले अर्को पोस्टमा अमेरिकी अर्थतन्त्रमा ट्यारिफ नीतिको फाइदाबारे पनि चर्चा गरेका छन्। उनले ट्यारिफले घरेलु उद्योगलाई संरक्षण गर्ने र राजस्व वृद्धि गर्ने दाबी गरेका छन्। यसले देखाउँछ कि ट्रम्पले विदेश नीति र आर्थिक नीति दुवैलाई सँगै जोडेर राजनीतिक सन्देश दिन खोजिरहेका छन्।

यदि इरान–अमेरिका तनाव बढ्दै गयो भने:

-पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य वृद्धि हुन सक्छ

-नेपालमा आयातित वस्तु महँगिन सक्छन्

-शेयर बजारमा अस्थिरता देखिन सक्छ

यसरी ट्रम्पको ४८ घण्टे चेतावनी केवल द्विपक्षीय विवाद मात्र नभई विश्व अर्थतन्त्र र ऊर्जा सुरक्षासँग प्रत्यक्ष जोडिएको विषय बनेको छ।