अमेरिका–इरान शान्ति प्रस्तावपछि कच्चा तेल मूल्यमा गिरावट

काठमाण्डौ । अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य घटेको छ। अमेरिका र इरानबीच सम्भावित शान्ति वार्ताको प्रस्ताव सार्वजनिक भएसँगै लगानीकर्ताहरू स्पष्टताको प्रतीक्षामा रहँदा मूल्यमा दबाब देखिएको हो।

ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य ०.९३ प्रतिशतले घटेर प्रतिब्यारेल १०८ डलरमा झरेको छ भने डब्लुटीआई क्रुडको मूल्य १.४३ प्रतिशतले घट्दै ११० डलर प्रति ब्यारेलमा कारोबार भएको छ। यद्यपि, यसअघि गत बिहीबार डब्लुटीआईमा ११ प्रतिशत र ब्रेन्टमा ८ प्रतिशतसम्म वृद्धि भएको थियो, जुन सन् २०२० यताकै ठूलो उछाल मानिएको छ।

अमेरिका र इरानबीच द्वन्द्व अन्त्य गर्ने ढाँचागत प्रस्ताव प्राप्त भए पनि इरानले तुरुन्तै होर्मुज जलडमरु मार्ग खोल्न अस्वीकार गरेको छ। उक्त मार्ग मध्यपूर्वबाट विश्व बजारमा तेल आपूर्तिको मुख्य नाका हो, जसले इराक, साउदी अरेबिया, कतार, कुवेत र संयुक्त अरब इमिरेट्सबाट निर्यात हुने तेल बोक्ने गर्दछ।

युद्ध सुरु भएपछि इरानद्वारा जलमार्गमा भएका आक्रमणका कारण यो मार्ग अधिकांश समय बन्दजस्तै अवस्थामा रहेको छ। यद्यपि केही मैत्रीपूर्ण देशका जहाजहरूलाई सीमित रूपमा आवागमन अनुमति दिइएको देखिएको छ।

मध्यपूर्वमा आपूर्ति अवरोध भइरहँदा विश्वभरका रिफाइनरीहरूले वैकल्पिक स्रोततर्फ ध्यान केन्द्रित गरेका छन्। विशेषगरी अमेरिका र बेलायतको नर्थ सी क्षेत्रबाट कच्चा तेलको माग बढेको छ।  

अर्कोतर्फ, ओपेक प्लस समूहले मे महिनाका लागि दैनिक २ लाख ६ हजार ब्यारेल उत्पादन वृद्धि गर्ने निर्णय गरेको छ। तर युद्धका कारण समूहका केही प्रमुख उत्पादक देशहरू उत्पादन बढाउन सक्षम नदेखिएकाले यो निर्णय व्यवहारमा प्रभावकारी नहुने अनुमान गरिएको छ।

साउदी अरेबियाले पनि एशियाली बजारका लागि मे महिनाको ‘अरब लाइट’ कच्चा तेलको आधिकारिक बिक्री मूल्य उल्लेखनीय रूपमा बढाएको छ, जुन ओमान र दुबईको औसतभन्दा १९.५० डलर बढी कायम गरिएको छ।

यसैबीच, रुसी तेल आपूर्तिमा पनि युक्रेनी ड्रोन आक्रमणका कारण अवरोध आएको छ। बाल्टिक सागरस्थित उस्त–लुगा बन्दरगाहबाट पुनः लोडिङ सुरु भए पनि समग्र आपूर्ति अझै प्रभावित रहेको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्।

विश्लेषकहरूका अनुसार, अमेरिका–इरानबीच वार्ता अनिश्चित रहिरहँदा र मध्यपूर्वको अवस्था जटिल बन्दै जाँदा अन्तर्राष्ट्रिय तेल बजारमा उतारचढाव अझै जारी रहने सम्भावना छ।