विश्वकै ठूलो आईपीओ ल्याउँदै स्पेसएक्स, ७५ अर्ब डलर उठाउने लक्ष्य

काठमाण्डौ । अमेरिकी अर्बपति एलन मस्क नेतृत्वको स्पेसएक्सले आफ्नो प्रारम्भिक सार्वजनिक निष्कासन (आईपीओ) प्रति सेयर १३५ अमेरिकी डलर मूल्यमा ल्याउने तयारी गरेको छ। कम्पनीले करिब ५५५.६ मिलियन सेयर बिक्री गरी ७५ अर्ब अमेरिकी डलर संकलन गर्ने लक्ष्य राखेको छ । जसले यसलाई विश्व इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो आईपीओ बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।

यो मूल्य निर्धारणका आधारमा स्पेसएक्सको कुल बजार मूल्यांकन करिब १.७५ ट्रिलियन डलर पुग्नेछ। कम्पनीले आगामी बिहीबारदेखि लगानीकर्तासँग भेटघाट गर्ने ‘रोडशो’ सुरु गर्ने तयारी गरेको छ। सामान्यतया कम्पनीहरूले रोडशोअघि मूल्य दायरा सार्वजनिक गर्ने भए पनि स्पेसएक्सले प्रत्यक्ष लक्ष्य मूल्य तोक्नु असामान्य मानिएको छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार स्पेसएक्सको उच्च मूल्यांकन कम्पनीको हालको व्यवसाय मात्र नभई भविष्यका महत्वाकांक्षी परियोजनाहरूमा आधारित छ। तीमध्ये मंगल ग्रह अभियान, अन्तरिक्षमा आधारित एआई डेटा सेन्टर तथा स्याटेलाइट इन्टरनेट सेवाको विस्तार प्रमुख छन्।

कम्पनीले आईपीओबाट उठ्ने रकम एआईसम्बन्धी कम्प्युटिङ क्षमता विस्तार तथा आफ्नो स्टारलिंक स्याटेलाइट नेटवर्कको वृद्धिमा खर्च गर्ने जनाएको छ। यसअघि स्पेसएक्सले मस्कको एआई कम्पनी एक्सएआईसँग विलय गरेको थियो, जसले कम्पनीको मूल्यांकनलाई अझ उचाइमा पुर्याएको थियो।

यद्यपि सबै विश्लेषकहरू यो मूल्यांकनसँग सहमत छैनन्। केही अनुसन्धान संस्थाहरूले स्पेसएक्सको वास्तविक मूल्यांकन ७८० अर्ब डलर आसपास हुन सक्ने अनुमान गरेका छन्, जुन प्रस्तावित आईपीओ मूल्यांकनको आधाभन्दा कम हो।

आईपीओअन्तर्गत मस्कले आफ्नो स्वामित्वमा रहेका सेयर कम्तीमा ३६६ दिनसम्म बिक्री गर्न नपाउने व्यवस्था गरिएको छ। साथै, कुल सेयरमध्ये ठूलो हिस्सा रिटेल लगानीकर्ताका लागि छुट्याउने सम्भावनासमेत रहेको बताइएको छ।